سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در آیین معارفه مدیران جدید منطقه آزاد سرخس، مناطق آزاد را موتور محرک و پیشران اصلی تحول اقتصادی ایران معرفی کرد. وی با تشریح استراتژی نوین دولت، بر لزوم تغییر رویکرد از تجارت صرف به سمت توسعه تولید صادراتمحور و تقویت دیپلماسی اقتصادی تأکید کرد. وزیر اقتصاد همچنین مدل همکاری مشترک دولت و آستان قدس رضوی در سرخس را الگویی موفق از حکمرانی اقتصادی دانست که میتواند امنیت پایدار سیاسی و اجتماعی را از مسیر تجارت تضمین کند.
مناطق آزاد؛ کانون مرکزی تحول در نظام اقتصادی
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در جریان سفر به مشهد مقدس و حضور در مراسم معارفه تیم مدیریتی جدید منطقه آزاد تجاری-صنعتی سرخس، دیدگاه راهبردی دولت نسبت به این مناطق را تشریح کرد. وی با صراحت اعلام کرد که مسیر اصلی و شریان حیاتی تحول اقتصادی کشور، دقیقاً از بستر مناطق آزاد عبور میکند. طبق این نقشه راه، مناطق آزاد دیگر نباید صرفاً دروازه واردات باشند، بلکه باید به پایگاههای اصلی برای جهش تولید با رویکرد صادراتی تبدیل شوند. تمرکز بر تولید محصولاتی که قابلیت رقابت در بازارهای جهانی را دارند، هسته مرکزی این دکترین اقتصادی را تشکیل میدهد.
همافزایی استراتژیک دولت و آستان قدس رضوی
وزیر اقتصاد در بخش دیگری از سخنان خود، به ساختار مدیریتی جدید در منطقه آزاد سرخس پرداخت و آن را حاصل یک توافق و درک مشترک میان دولت و آستان قدس رضوی دانست. این همکاری دوجانبه، منجر به خلق یک مدل نوین در عرصه تصمیمگیری و حکمرانی اقتصادی شده است. مدنیزاده این همافزایی میان نهادهای حاکمیتی را یک رخداد مبارک و کمنظیر توصیف کرد که میتواند به عنوان یک الگوی موفق، در سایر بخشهای کلان کشور نیز تعمیم یابد و زمینه توسعه پایدار را فراهم سازد.
سرخس؛ دروازه طلایی در تقاطع کریدورهای جهانی
موقعیت ژئوپلیتیکی و استراتژیک منطقه سرخس، محور دیگر سخنان وزیر امور اقتصادی و دارایی بود. این منطقه به دلیل استقرار در نقطه تلاقی ۲ کریدور حیاتی “شرق به غرب” و “شمال به جنوب”، از مزیت رقابتی بینظیری برخوردار است. این موقعیت ممتاز جغرافیایی، بستر لازم را برای جهش در تجارت آزاد و تسهیل مبادلات کالایی با کشورهای همسایه فراهم میآورد. دولت قصد دارد با بهرهگیری از این ظرفیت، سهم ایران را در ترانزیت منطقهای به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
احیای نقش ایران در ابرپروژه جاده ابریشم
مدنیزاده با اشاره به مذاکرات سطح بالای دیپلماتیک، از فرصتهای طلایی ناشی از طرح “کمربند-راه” یا همان جاده ابریشم جدید خبر داد. وی به توافقات انجام شده در سفر اخیر رئیسجمهور به چین اشاره کرد که طی آن، طرف چینی بر اهمیت عبور کریدور شرق به غرب از خاک ایران تأکید ورزیده است. این توافقات، منطقه آزاد سرخس را به یکی از حلقههای اصلی اتصال اقتصاد شرق آسیا به بازارهای غربی تبدیل میکند و فرصتی تاریخی برای نقشآفرینی ایران در تجارت بینالملل پدید میآورد.
بازتعریف دیپلماسی اقتصادی فراتر از وزارت خارجه
وزیر اقتصاد با تأکید بر منویات مقام معظم رهبری، خواستار بازنگری در تعریف و متولیان دیپلماسی اقتصادی شد. وی تصریح کرد که مسئولیت دیپلماسی اقتصادی تنها بر عهده وزارت امور خارجه نیست، بلکه وزارت اقتصاد و تمامی دستگاههای تابعه و فعالان بخش خصوصی باید خود را بازیگران اصلی این میدان بدانند. مناطق آزاد، به ویژه سرخس، باید پیشقراول اجرای این دیپلماسی باشند و روابط تجاری را با کشورهای هدف توسعه دهند.
تجارت زمینی؛ راهکار مقابله با تحریم و تضمین امنیت
در پایان، مدنیزاده به اهمیت حیاتی گسترش تجارت با همسایگان دارای مرز زمینی اشاره کرد. وی این نوع از تعاملات تجاری را در شرایط تحریمی، یک فرصت راهبردی و حیاتی برای کشور خواند. طبق استدلال وزیر اقتصاد، توسعه تبادلات تجاری به طور مستقیم منجر به تقویت زیرساختهای امنیت اقتصادی میشود. این امنیت اقتصادی نیز به عنوان یک زیربنای مستحکم، ضامن پایداری امنیت اجتماعی و ثبات سیاسی کشور خواهد بود و بازدارندگی ملی را افزایش میدهد.
***
اظهارات وزیر اقتصاد نشاندهنده یک تغییر پارادایم جدی در سیاستگذاری مناطق آزاد ایران است؛ گذار از “مناطق تجاری وارداتمحور” به “هابهای لجستیکی و تولیدی صادراتمحور”. تمرکز بر منطقه سرخس و همکاری با نهاد قدرتمندی همچون آستان قدس، سیگنالی مثبت برای فعالان اقتصادی است که نشان از عزم حاکمیت برای فعالسازی ظرفیتهای ترانزیتی شرق کشور دارد. بهرهگیری از کریدورهای زمینی به جای مسیرهای دریایی آسیبپذیر در برابر تحریم، یک رویکرد پدافند غیرعامل اقتصادی محسوب میشود که میتواند ریسک تجارت خارجی ایران را کاهش دهد.
