مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، در نشست با تشکلهای کارفرمایی استان زنجان اعلام کرد ۵۲ درصد از بازنشستگیهای سال گذشته با سنوات ارفاقی و پیش از موعد انجام شده است که زیان کارگر، کارفرما و سازمان را به همراه دارد. وی با اشاره به رای دیوان عدالت اداری، سازمان تأمین اجتماعی را مرجع جدید رسیدگی به اصلاح عناوین شغلی در لیست بیمه خواند. سالاری بر لزوم اصلاح قانون مشاغل سخت و زیانآور (بدون آسیب به مشاغل ذاتاً سخت) و اجرای مدل جدید محاسبه مستمری بر اساس دستمزد واقعی جهت جلوگیری از فرار بیمهای تاکید کرد.
سهم بالا و زیانبار بازنشستگیهای پیش از موعد
نشست هماندیشی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی با تشکلهای کارفرمایی استان زنجان با محوریت بررسی چالشهای منابع و مصارف برگزار شد. مصطفی سالاری در این نشست با ارائه آماری اعلام کرد ۵۲ درصد از کل بازنشستگیهای سال گذشته در سازمان تأمین اجتماعی به صورت پیش از موعد و با احتساب سنوات ارفاقی به ثبت رسیده است. وی تصریح کرد که روند کنونی بازنشستگیهای زودهنگام به دلیل تحمیل هزینههای خارج از محاسبات اکچوئری، موجب آسیب و زیان همزمان به کارگران، کارفرمایان و صندوق تأمین اجتماعی میشود.
واگذاری مرجعیت اصلاح عناوین شغلی به تأمین اجتماعی
بر اساس رویههای پیشین، هیأتهای حل اختلاف اداره کار مرجع نهایی تعیین و تغییر عناوین شغلی بودند و سازمان تأمین اجتماعی صرفاً نقش مجری آرای صادره را ایفا میکرد. مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی با اشاره به تحول ساختاری جدید اعلام کرد مطابق رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، مرجعیت رسیدگی به اعتراضات مربوط به اصلاح عناوین شغلی در لیست حقبیمه به سازمان تأمین اجتماعی واگذار شده است. این تغییر مرجعیت، زمینه نظارت دقیقتر بر روند احراز مشاغل سخت و زیانآور را فراهم میکند.
اصلاح قوانین مشاغل سخت و نحوه محاسبه مستمری
مدیریت ارشد سازمان تأمین اجتماعی بر ضرورت اصلاح برخی مقررات، بهویژه قوانین مرتبط با مشاغل سخت و زیانآور تاکید نمود. سالاری شفافسازی کرد که اصلاحات پیشنهادی به هیچ عنوان شامل مشاغل ذاتاً سخت و زیانآور نخواهد شد و حقوق قانونی شاغلان این بخشها کاملاً محفوظ میماند. همچنین در طرح جدید نحوه محاسبه مستمری بازنشستگی، تمرکز بر ثبت دستمزد واقعی در تمام طول دوره اشتغال است تا از جهشهای غیرعادی دستمزد در دو سال پایانی کسر حقبیمه و فرار بیمهای جلوگیری شود.
ضرورت پایداری منابع مالی و نظارت نیروی کار
سازمان تأمین اجتماعی به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی، بدون اتکا به بودجه عمومی و منابع مالیاتی و تنها از محل دریافت حقبیمه اداره میشود. سالاری ریشه اصلی مشکلات و ناترازیهای مالی فعلی را تصمیمات موردی و خروج از محاسبات دقیق بیمهای دانست که به رشد غیرطبیعی آمار مستمریبگیران منجر شده است. نظارت مستقیم نیروی کار بر ثبت صحیح عناوین شغلی و دستمزد واقعی، شرط اصلی موفقیت اصلاحات جدید و تضمین پایداری مالی سازمان خواهد بود.
***
اظهارات مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در زنجان، نشاندهنده عزم این نهاد برای اجرای اصلاحات پارامتریک و اصلاح ساختارهای تصمیمگیری مالی است. سهم ۵۲ درصدی بازنشستگیهای پیش از موعد، فشار مضاعفی بر تعادل منابع و مصارف صندوق وارد کرده و پایداری بلندمدت آن را تهدید میکند. واگذاری صلاحیت بررسی عناوین شغلی به تأمین اجتماعی و تغییر فرمول محاسبه مستمری بر مبنای دستمزد واقعی، گامی کلیدی در جهت کاهش فرار بیمهای و شفافسازی لیستهای ارسالشده توسط کارفرمایان است. تحقق این اصلاحات ساختاری بدون کاهش حمایت از مشاغل ذاتاً سخت، موجب صیانت از حقوق بیمهشدگان واقعی و صیانت از داراییهای بیننسلی سازمان خواهد شد.
