بر اساس تازهترین آمار انجمن جهانی فولاد، میزان تولید سالانه فولاد کشور به دلیل خسارتهای ناشی از حملات خصمانه به واحدهای تولیدی و محدودیتهای شدید انرژی به 22 میلیون تن کاهش یافته است. این افت تولید موجب صعود ویتنام با ثبت رشد 27.5 درصدی و جایگزینی آن در رتبه دهم جهان شد. با این حال، با آغاز بازسازی و احیای واحدهای آسیبدیده در شرکتهایی نظیر فولاد مبارکه و فولاد خوزستان و ظرفیتسازی 55 میلیون تنی موجود، پیشبینی میشود تولید سالانه ایران تا پایان سال به 25 میلیون تن رسیده و جایگاه جهانی کشور بازپدید آید.
بازسازی واحدهای آسیبدیده و پیشبینی تولید 25 میلیون تنی
صنایع فولاد کشور پس از صدمات واردشده به واحدهای تولیدی و مواجهه با محدودیتهای شدید تامین برق در فصل تابستان، روند احیا و بازسازی ساختاری را آغاز کردهاند. با وجود خروج حدود 10 میلیون تن از ظرفیت عملیاتی از مدار فعالیت، برآوردهای کارشناسی نشان میدهد که حجم کل تولید فولاد کشور تا پایان سال جاری به مرز 25 میلیون تن خواهد رسید. شرکتهای بزرگ فولادی از جمله شرکت فولاد مبارکه و شرکت فولاد خوزستان بخش مهمی از تجهیزات آسیبدیده را بازسازی کردهاند و برخی از این خطوط مجدداً وارد چرخه تولید شدهاند تا زمینه بازگشت به شرایط پایدار فراهم شود.
افت تراز تولید از 32 میلیون تن و صعود ویتنام
پیش از وقوع اختلالات اخیر، توان تولید سالانه فولاد ایران حدود 32 میلیون تن و متوسط عرضه ماهانه آن 3.2 میلیون تن ثبت میشد. کاهش تولید به سطح 22 میلیون تن فرصتی را برای رقبای جدید منطقهای و جهانی ایجاد کرد. در این میان، کشور ویتنام با ثبت جهش 27.5 درصدی و دستیابی به تولید 2.6 میلیون تن در ماه، توانست موقتاً جایگاه دهم برترین تولیدکنندگان فولاد جهان را تصاحب کند و به عنوان یکی از بازیگران فعال زنجیره تامین مطرح شود.
تحرکات بازار جهانی و تثبیت پیشتازی چین و هند
در سطح بینالمللی، کشور چین با ثبت حجم تولید 83.7 میلیون تن و رشد 0.4 درصدی، موقعیت خود را در صدر جدول تولیدکنندگان جهان حفظ کرده است. کشور هند نیز با تولید 14.1 میلیون تن و رشد 4.5 درصدی در رتبه دوم جای دارد. همچنین ایالات متحده آمریکا با 7.2 میلیون تن (رشد 3.5 درصدی)، ژاپن با 6.8 میلیون تن (رشد 1.3 درصدی)، ترکیه با 3.3 میلیون تن (رشد 14.7 درصدی) و آلمان با 2.9 میلیون تن (رشد 9.5 درصدی) بخش اصلی حجم عرضه فولاد خام را در بازارهای جهانی به خود اختصاص دادهاند.
***
افت مقطعی رتبه جهانی فولاد ایران پیامد مستقیم همزمانی چالشهای زیرساختی و نرازی انرژی در فصول گرم سال است. ظرفیت نصبشده 55 میلیون تنی در کشور نشاندهنده زیرساخت سنگین و پتانسیل بالای این صنعت برای جهش مجدد عرضه است. تسریع در بازسازی خطوط تولیدی آسیبدیده در فولاد مبارکه و فولاد خوزستان میتواند تراز تولید را از 22 میلیون تن فعلی به مرزهای گذشته نزدیک کند. احیای پایداری انرژی و بازگشت واحدهای خارجشده از مدار، کلید اصلی بازپدیدیی جایگاه ایران در میان 10 کشور برتر تولیدکننده فولاد جهان خواهد بود.