رئیسکل سازمان امور مالیاتی در نشست هماندیشی با مجمع کارآفرینان ایران، از جهش چشمگیر هوشمندسازی و حذف فرآیندهای سنتی مالیاتستانی خبر داد. بر اساس آمارهای ارائه شده، رسیدگی انسانی به پروندههای اشخاص حقوقی از ۶۶ درصد در سال ۱۴۰۲ به ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته و صدور صورتحسابهای الکترونیکی ماهانه به بیش از ۱.۶ میلیارد فقره رسیده است. همچنین مدت زمان استرداد مالیات به فعالان اقتصادی به کمتر از ۲ ماه کاهش یافته و در ۲ ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ با رشد ۳۶۱ درصدی همراه بوده است.
کاهش چشمگیر دخالت عامل انسانی در حسابرسی شرکتها
سید محمدهادی سبحانیان با تشریح دستاوردهای سازمان در حوزه هوشمندسازی فرآیندها، بر تقویت رویکرد محاسبه سیستمی تأکید کرد. این ساختار جدید با هدف تحقق اهداف بودجهای همراه با عدالت و کاهش اصطکاک میان مؤدیان و نظام مالیاتی عملیاتی شده است. آمارها نشان میدهند که اقدامات تحولی سازمان باعث کاهش مراجعات و رسیدگیهای مکرر شده است. سهم پروندههای اشخاص حقوقی که توسط عامل انسانی مورد رسیدگی قرار میگرفتند، با ریزش شدیدی مواجه شده و از ۶۶ درصد در سال ۱۴۰۲ به ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این تغییر رویکرد به بهبود تجربه مؤدیان از مواجهه با نظام مالیاتی کمک شایانی میکند.
حذف کامل صورتحسابهای کاغذی و معافیت ۹۶ درصدی مشاغل
اتکا به ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم، تحول بزرگی در بخش مشاغل ایجاد کرده است. رویکرد نظاممند سازمان در سال گذشته سبب شد تا ۹۶ درصد از مشاغل نیازی به ارائه اظهارنامه مالیاتی نداشته باشند و پرونده عملکرد آنها به صورت کاملاً سیستمی محاسبه شود. در همین راستا، ۱۰۰ درصد پروندههای املاک اجاری نیز در سال گذشته به صورت سیستمی حسابرسی شدند. از سوی دیگر، روند تدریجی حذف کاغذ از چرخه مالیاتی به بار نشسته است؛ به طوری که نسبت اعتبار مالیاتی مستند به صورتحساب کاغذی در اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، از ۱۰۰ درصد در تابستان ۱۴۰۱ به صفر درصد در زمستان ۱۴۰۴ رسیده است.
جهش بیسابقه صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان
استقرار کامل سامانه مؤدیان یک بازی دو سر برد برای اقتصاد کشور و فعالان تجاری محسوب میشود که چالشهای سنتی را محو کرده است. در سال ۱۴۰۴ ماهانه بیش از ۱.۶ میلیارد صورتحساب الکترونیکی نوع ۱ و ۲ در این سامانه ثبت شده است. علاوه بر این، ماهانه بیش از ۳ میلیارد صورتحساب الکترونیکی نوع ۳ که شامل رسید دستگاههای کارتخوان است، در سامانه به ثبت میرسد. مقایسه این آمار با حجم ۲۵۰ میلیون صورتحساب ماهانه در سال ۱۴۰۲، یک جهش بزرگ و بیسابقه را در شفافیت اقتصادی نشان میدهد. همچنین با تعریف و نرخگذاری حدود ۴ میلیون شناسه کالا و خدمت، اختلاف رویه در تعیین نرخ مالیات بر ارزش افزوده برطرف شده است.
جهش ۳۶۱ درصدی استرداد مالیات به فعالان اقتصادی
تسریع در بازگرداندن حقوق مالیاتی فعالان اقتصادی از اولویتهای اصلی و مورد تأکید سازمان امور مالیاتی کشور است. در حال حاضر مدت زمان استرداد مالیات به فعالان اقتصادی به کمتر از ۲ ماه کاهش یافته است. نظام مالیاتی در ۲ ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ موفق شد علیرغم شرایط خاص کشور و کاهش کل درآمدهای مالیاتی، میزان استرداد مالیات به فعالان اقتصادی را ۳۶۱ درصد افزایش دهد. این اقدام به تأمین نقدینگی بنگاههای تولیدی کمک شایانی میکند.
پاسخگویی مستقیم به دغدغههای مجمع کارآفرینان در میز خدمت
نشست هماندیشی مقامات مالیاتی در محل مجمع کارآفرینان ایران با برپایی ۳ میز خدمت جداگانه همراه بود. در این برنامه، کارآفرینان و فعالان بزرگ اقتصادی دغدغهها، مشکلات و سوالات تخصصی خود را به صورت مستقیم مطرح کردند. علاوه بر رئیسکل سازمان، مدیران ارشد مالیاتی از جمله محمدتقی پاکدامن رئیس شورای عالی مالیاتی، محمدعلی مختاری مدیرکل دفتر فنی و مدیریت ریسک، محمد هاشمی دهقی مدیرکل دفتر حسابداری و وصول و استرداد و محمدامین بوجاری دستیار رئیسکل در بهبود فرآیندها، مسئولیت پاسخگویی و رفع مشکلات اعضای مجمع را بر عهده داشتند.
***
نشست مشترک مدیران ارشد مالیاتی با مجمع کارآفرینان ایران نشاندهنده چرخش راهبردی نظام مالیاتی به سمت هوشمندسازی و تعامل سازنده با بخش خصوصی است. کاهش سهم رسیدگی ممیز محور به پروندههای حقوقی از ۶۶ به ۱۴ درصد، گام بزرگی برای حذف برخوردهای سلیقهای و توسعه عدالت مالیاتی به شمار میرود. جهش آمار صورتحسابهای الکترونیکی به میلیاردها فضا در ماه، بستر لازم را برای شفافیت و پیشگیری از فرار مالیاتی فراهم میکند. کاهش زمان استرداد به زیر ۲ ماه و رشد ۳۶۱ درصدی آن در اوایل سال ۱۴۰۵، سیگنال مثبتی برای تقویت جریان نقدینگی بنگاههای کارآفرین است. این رویکرد تحولی با کاهش اصطکاکهای اداری، امنیت سرمایهگذاری را ارتقا میدهد و مسیر رشد پایدار اقتصادی را هموار میسازد.
