بر اساس گزارش گروه بینالمللی مطالعات مس، بازار جهانی این فلز در 2 ماهه ابتدایی سال 2024 با تغییر وضعیتی چشمگیر، از مازاد عرضه در سال گذشته به کسری 124 هزار تنی رسیده است. این تحول در حالی رخ میدهد که مصرف جهانی ظاهراً بدون تغییر مانده، اما در واقع رشد 2.5 درصدی تقاضای چین، افت 3 درصدی در سایر نقاط جهان را پوشانده است. همزمان، تولید مس تصفیهشده 2.5 درصد افزایش یافته که تمام این رشد مدیون جهش 17 درصدی تولید از محل قراضه است، زیرا تولید اولیه از سنگ معدن با کاهش مواجه بوده است.
چرخش بازار از مازاد به کسری 124 هزار تنی
مهمترین تحول بازار جهانی مس در 2 ماهه نخست 2024، تغییر موازنه از مازاد به کسری عرضه است. طبق گزارش گروه بینالمللی مطالعات مس (ICSG)، بازار با یک کسری 124 هزار تنی مواجه شده است. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال قبل که مازادی 133 هزار تنی را ثبت کرده بود، یک چرخش کامل را نشان میدهد. این تنگنا در عرضه با کاهش 13 درصدی موجودی انبارهای جهانی نسبت به پایان دسامبر 2023 نیز تأیید میشود که زنگ خطری برای تأمین پایدار بازار است.
شکاف تقاضا؛ رشد چین در برابر افت 3 درصدی جهان
دادههای اولیه نشان میدهد که مصرف ظاهری مس تصفیهشده در سطح جهانی تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. با این حال، این ثبات ظاهری، یک شکاف عمیق منطقهای را پنهان میکند. مصرف در چین، به عنوان بزرگترین بازیگر بازار، رشدی 2.5 درصدی را تجربه کرده است. در مقابل، مصرف در سایر نقاط جهان مجموعاً با افت 3 درصدی روبرو شده است. این واگرایی نشان میدهد که موتور محرک تقاضای جهانی مس همچنان اقتصاد چین است، در حالی که سایر مناطق با رکود یا کاهش فعالیتهای صنعتی مواجه هستند.
جهش 17 درصدی تولید مس از منابع بازیافتی
تولید مس تصفیهشده جهان در 2 ماهه ابتدایی 2024 با رشد کلی 2.5 درصدی همراه بود، اما منشأ این رشد کاملاً دگرگون شده است. تولید اولیه که مستقیماً از سنگ معدن و کنسانتره به دست میآید، 0.5 درصد کاهش یافت. در مقابل، تولید ثانویه (از محل قراضه) با جهشی خیرهکننده معادل 17 درصد، نه تنها این کاهش را جبران کرد، بلکه عامل اصلی رشد کلی تولید شد. این آمار بر اهمیت روزافزون اقتصاد چرخشی و نقش قراضه در زنجیره تأمین مس تأکید دارد.
رشد حداقلی تولید معادن در سایه چالشها
تولید جهانی معادن مس در دوره مورد بررسی، تنها 0.4 درصد افزایش یافت که نشاندهنده تداوم چالشها در بخش استخراج است. تولید کنسانتره مس با کاهش 0.2 درصدی مواجه شد، اما رشد 2.5 درصدی در تولید به روش استخراج با حلال و الکترووینینگ (SX-EW) این افت را پوشش داد. رشد تولید در کشورهایی مانند شیلی، جمهوری دموکراتیک کنگو و آمریکا توانست کاهش تولید در اندونزی، پاناما و پرو را جبران کند و تراز کلی را مثبت نگه دارد.
***
گزارش 2 ماهه بازار مس در سال 2024، تصویری از یک بازار در حال گذار و تحت فشار را به نمایش میگذارد. چرخش از مازاد به کسری 124 هزار تنی، مهمترین سیگنال از تنگنای فزاینده در سمت عرضه است که با کاهش موجودی انبارها نیز تأیید میشود. این وضعیت در حالی رخ میدهد که تقاضای جهانی به شدت به چین وابسته شده و رشد آن، ضعف سایر اقتصادها را پنهان کرده است. جهش خیرهکننده تولید از منابع قراضه، اگرچه یک نقطه مثبت برای اقتصاد چرخشی است، اما شکنندگی تولید اولیه از معادن را نیز آشکار میسازد. این عوامل در کنار هم، پتانسیل افزایش فشار بر قیمتها را در صورت تداوم این روندها تقویت میکنند و اهمیت سرمایهگذاری در تأمین پایدار از هر دو منبع اولیه و ثانویه را دوچندان میسازند.
گزارش تولید و مصرف مس جهان در 2 ماهه ابتدایی 2026
روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات