سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، فراخوان رسمی ارسال مقالات برای چهلوچهارمین گردهمایی علوم زمین را با محوریت «زمین دیجیتال و اکتشاف هوشمند» صادر کرد. این رویداد علمی در تاریخهای ۱ و ۲ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ برگزار میشود و پژوهشگران تا ۱۰ بهمنماه ۱۴۰۴ فرصت دارند یافتههای خود را ارائه دهند. علیرضا واعظی، دبیر علمی همایش، گذار از نقشههای سنتی به تحلیلهای مبتنی بر هوش مصنوعی را الزام اصلی مدیریت منابع در عصر جدید میداند.
تقویم زمانی و محوریت رویداد ۱۴۰۵
چهلوچهارمین دوره گردهمایی علوم زمین، با هدف ایجاد تحول در نگرشهای سنتی به منابع زمینی، در بهار سال ۱۴۰۵ میزبان جامعه علمی و صنعتی کشور خواهد بود. طبق برنامهریزیهای انجام شده توسط سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، این رویداد در روزهای ۱ و ۲ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در تهران برگزار میشود. شعار محوری این دوره، «زمین دیجیتال و اکتشاف هوشمند؛ گامی به سوی توسعه پایدار» انتخاب شده است تا ضرورت همگامی با فناوریهای روز دنیا برجسته شود. اساتید، دانشجویان و پژوهشگران این حوزه میتوانند تا تاریخ ۱۰ بهمنماه ۱۴۰۴، مقالات علمی و پژوهشی خود را از طریق درگاه رسمی این گردهمایی ارسال نمایند.
عبور از نقشهخوانی سنتی به پیشبینی هوشمند
علیرضا واعظی، دبیر علمی این رویداد و مدیر بهسازی و توانمندسازی پژوهشکده علوم زمین، بر تغییر بنیادین در ماهیت دادههای زمینشناسی تأکید دارد. به گفته وی، جهان وارد عصری شده که هوش مصنوعی و کلاندادهها (Big Data) زبان مشترک تمامی علوم هستند. در این پارادایم جدید، نقشههای زمینشناسی دیگر تنها اسنادی برای نمایش گذشته زمین نیستند؛ بلکه با ادغام در مدلهای هوشمند، به ابزارهای قدرتمندی برای پیشبینی آینده و سناریوسازی تبدیل شدهاند. مفهوم «زمین دیجیتال» بیانگر دورانی است که درک بشر از لایههای زمین به صورت شبکهای، چندبُعدی و کاملاً میانرشتهای درآمده و مرزهای قدیمی بین داده خام و بینش مدیریتی از میان برداشته شده است.
ناتوانی روشهای قدیمی در برابر بحرانهای نوین
بخش مهمی از رویکرد این گردهمایی به ناکارآمدی روشهای سنتی در پاسخگویی به چالشهای ملی اختصاص دارد. واعظی با اشاره به معضلات کلانی نظیر فرونشست دشتها، تنشهای آبی شدید و امنیت تأمین مواد معدنی، روشهای کلاسیک را برای مدیریت این بحرانها ناکافی دانست. امروز مدیریت منابع معدنی به عنوان ستون فقرات اقتصاد و اشتغال، نیازمند مداخله فناوریهای نوین است. مسائلی مانند اکتشاف عناصر استراتژیک و تضمین امنیت انرژی، دیگر با ابزارهای گذشته قابل حل نیستند و نیازمند استقرار یک سیستم مدیریت هوشمند و مبتنی بر دادههای دقیق علمی هستند.
محورهای هفتگانه برای دیپلماسی منابع
عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم زمین، ساختار محتوایی این گردهمایی را بر هفت ستون اصلی استوار کرده است. این محورها شامل «تحول دیجیتال در دادهها»، «اکتشاف هوشمند با تلفیق هوش مصنوعی»، «معدنکاری پایدار»، «دیپلماسی منابع»، «تابآوری در برابر تغییر اقلیم»، «مدیریت بحران آب» و «تهیه نقشههای ژئوشیمیایی نوین» میشود. هدف نهایی این است که یک مثلث همکاری راهبردی میان دانشگاه، صنعت و بدنه حکمرانی کشور شکل بگیرد. این همافزایی میتواند زمینه را برای نهادینه شدن تفکر «زمینمحور» در برنامههای کلان توسعه پایدار ایران فراهم کند. علاقهمندان برای کسب جزئیات فنی و ارسال آثار میتوانند به نشانی https://conf.ries.ac.ir/ مراجعه کنند.
***
تمرکز بر کلیدواژههایی نظیر «دیپلماسی منابع» و «اکتشاف هوشمند» در این فراخوان، نشاندهنده یک تغییر رویکرد استراتژیک در بدنه حاکمیتی زمینشناسی کشور است. در اقتصاد جهانی امروز، دسترسی به دادههای دقیق و فرآوری شده زمینشناسی، مزیت رقابتی اصلی در جذب سرمایهگذاری معدنی محسوب میشود. حرکت به سمت «زمین دیجیتال» صرفاً یک ارتقای آکادمیک نیست، بلکه راهکاری اقتصادی برای کاهش ریسک سرمایهگذاری در معادن و جلوگیری از هدررفت منابع مالی در پروژههای اکتشافی کور است که میتواند سهم معدن در GDP کشور را به طور معناداری افزایش دهد.
