شرکت آهن و فولاد ارفع در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۴ با اتخاذ یک استراتژی جسورانه، مسیر خود را از بحران انرژی جدا کرد. این شرکت با خرید برق از بازار آزاد به قیمت ۲.۵ برابر نرخ دولتی، مانع از توقف تولید شد و درآمد عملیاتی خود را با ۵۸ درصد رشد به ۱۳۱ هزار میلیارد ریال رساند. این تصمیم اگرچه حاشیه سود را کاهش داد، اما از سقوط سهام و زیاندهی جلوگیری کرد و جایگاه رقابتی ارفع را به عنوان یک تولیدکننده پایدار تثبیت نمود.
مدیریت فعال بحران؛ عبور از خاموشی با خرید برق آزاد
تابستان ۱۴۰۴ یکی از دشوارترین فصول عملیاتی برای صنایع انرژیبر کشور، به ویژه فولادسازان بود. در شرایطی که محدودیتهای شدید و قطعهای مکرر برق، بسیاری از واحدهای تولیدی را به سمت توقف خطوط و زیان عملیاتی سوق داد، شرکت آهن و فولاد ارفع مسیری متفاوت را برگزید. مدیریت این شرکت با یک تصمیم استراتژیک و پذیرش ریسک مالی، اقدام به خرید برق از بازار آزاد با قیمتی حدود ۲.۵ برابر نرخ مصوب دولتی کرد. هدف اصلی از این اقدام، جلوگیری از توقف واحدهای احیای مستقیم و ذوب بود. در صنعت فولاد، خاموشی تنها به معنای عدم تولید نیست، بلکه هزینههای سربار سنگینی همچون افت راندمان، استهلاک تجهیزات و افزایش ضایعات را به سیستم تحمیل میکند. ارفع با پرداخت بهای انرژی بیشتر، در واقع خود را در برابر هزینههای پنهان و سنگینتر توقف تولید بیمه کرد.
جهش ۵۸ درصدی درآمد در اوج محدودیتها
نتیجه ملموس این استراتژی، در صورتهای مالی شش ماهه شرکت به وضوح نمایان است. در حالی که بسیاری از رقبا با افت شدید تولید و فروش دستوپنجه نرم میکردند، درآمد عملیاتی «ارفع» با رشدی چشمگیر مواجه شد. درآمدهای این شرکت از ۸۳ هزار میلیارد ریال در مدت مشابه سال ۱۴۰۳، به بیش از ۱۳۱ هزار میلیارد ریال در نیمه اول سال ۱۴۰۴ رسید که نشاندهنده رشدی ۵۸ درصدی است. نکته حائز اهمیت این است که این افزایش درآمد صرفاً ناشی از تورم یا رشد قیمتها نبوده، بلکه محصول حفظ ظرفیت واقعی تولید و تداوم عرضه در بازار است. این پایداری در عرضه، به ارفع کمک کرد تا سهم بازار خود را حفظ کرده و جایگاهش را به عنوان یک تأمینکننده قابل اتکا برای مشتریان داخلی و صادراتی تثبیت کند.
معاوضه هوشمندانه؛ سود کمتر در برابر بقای پایدار
تحلیل دقیقتر عملکرد مالی نشان میدهد که ارفع یک معاوضه اقتصادی آگاهانه انجام داده است. خرید برق گرانقیمت طبیعتاً بر ساختار هزینهها اثر گذاشته و حاشیه سود ناخالص را از ۲۷.۷ درصد به ۱۵.۴ درصد کاهش داده است. با این حال، حفظ حاشیه سود عملیاتی در سطح ۱۳ درصد، در شرایط بحرانی صنعت فولاد، یک دستاورد قابل توجه محسوب میشود. برآوردهای کارشناسی نشان میدهد در صورت عدم خرید برق و توقف تولید، درآمد عملیاتی شرکت میتوانست به کمتر از ۶۰ هزار میلیارد ریال سقوط کند و حاشیه سود به زیر ۵ درصد برسد. بنابراین، مدیریت شرکت با پذیرش کاهش سود کوتاهمدت، از وقوع زیانهای سنگینتر و تخریب ارزش بنیادین شرکت جلوگیری کرده است. این رویکرد نشاندهنده بلوغ مدیریتی در مواجهه با عدم قطعیتهای محیط کسبوکار است.
تقویت مزیت رقابتی و اعتبار تجاری
فراتر از اعداد و ارقام مالی، این تصمیم جایگاه استراتژیک ارفع را در صنعت فولاد ارتقا داده است. تداوم تولید در زمانهایی که رقبا قادر به ایفای تعهدات خود نیستند، اعتبار تجاری شرکت را نزد مشتریان به شدت افزایش میدهد. این موضوع به ویژه در بازارهای صادراتی که پایبندی به زمانبندی تحویل اهمیت حیاتی دارد، یک مزیت رقابتی پایدار ایجاد میکند. همچنین، حضور مستمر در بازار به ارفع قدرت چانهزنی بالاتری بخشیده و ریسک از دست رفتن مشتریان کلیدی را به حداقل رسانده است. سهامداران نیز از این ثبات منتفع شدهاند، چرا که حذف ریسک توقف تولید و حفظ جریان درآمدی، ارزش دارایی آنها را در برابر نوسانات شدید بازار محافظت کرده است.
***
عملکرد شرکت آهن و فولاد ارفع در نیمه اول سال ۱۴۰۴، یک مطالعه موردی موفق در زمینه مدیریت ریسک انرژی است. در حالی که صنعت فولاد با چالش جدی ناترازی برق مواجه است، اتخاذ راهکارهای جایگزین مانند خرید برق از بورس انرژی یا بازار آزاد، اگرچه هزینهبر است، اما شرط بقا و حفظ سهم بازار محسوب میشود. رشد ۵۸ درصدی درآمد ارفع نشان داد که بازار به شرکتهای چابک که توانایی انطباق با محدودیتها را دارند، پاداش میدهد. این تجربه میتواند الگویی برای سایر صنایع انرژیبر باشد تا به جای توقف فعالیت، به دنبال راهکارهای خلاقانه برای تداوم تولید باشند.
