رئیس انجمن فولاد آلیاژی طی نامهای به مسعود پزشکیان، ادعاهای مربوط به انرژی ارزان در صنعت فولاد را رد کرد. مهدی محمدی با ارائه آمارهای مستند اعلام کرد که فولادسازان ایرانی با پرداخت برق ۱۱ سنتی و گاز ۱۴ سنتی، گرانترین نرخ حاملهای انرژی را در میان کشورهای صاحب نفت و گاز منطقه میپردازند. این در حالی است که تامین انرژی صنایع با قطعیهای مداوم و ناپایداریهای شدید همراه بوده است.
تکذیب ادعای انرژی ارزان در نامه رئیس انجمن فولاد آلیاژی به رئیسجمهور
رئیس انجمن فولاد آلیاژی در نامهای به مسعود پزشکیان از اظهارات اخیر معاون اجرایی رئیسجمهور درباره اعطای انرژی ارزان به صنایع انتقاد کرد. مهدی محمدی با ارائه آمارهای مستند اعلام نمود که صنایع کشور و بهویژه صنعت فولاد از هیچ رانت انرژی برخوردار نیستند. وی تاکید کرد که تولیدکنندگان ایرانی گرانترین بهای برق و گاز را در سطح منطقه پرداخت میکنند و همزمان با ناپایداری شدید شبکه و قطعیهای مداوم انرژی دستوپنجه نرم میکنند.
تحمیل هزینههای سنگین برق آزاد به کارخانههای بزرگ فولادسازی
وزارت نیرو در تابستان امسال تنها بین ۶ تا ۱۵ درصد دیماند قراردادی کارخانجات بزرگ فولاد را تامین کرده است. این حجم ناچیز حتی پاسخگوی حداقل الزامات حفظ حیات کورهها نبوده و فولادسازان را مجبور به خرید برق آزاد در بورس انرژی کرد. میانگین قیمت برق آزاد در تیر و مرداد به ۱۰،۳۵۴ تومان و در اوج معاملاتی به ۱۶،۷۰۰ تومان رسید. کدال بورس نشان میدهد پرداختی شرکتهایی مانند فولاد ارفع، فولاد کاوه، فولاد هرمزگان و پارس فولاد بین ۹،۱۲۶ تا ۱۰،۲۷۷ تومان بوده است.
مقایسه شکاف قیمتی برق صنعتی ایران با کشورهای منطقه
تبدیل ارقام پرداختی بر اساس نرخ مرکز مبادله ارز و طلا اثبات میکند که نرخ موثر برق صنعت فولاد ایران بین ۶ تا ۶٫۸ سنت و در سقف بورس تا ۱۱ سنت بر کیلووات ساعت بوده است. مقایسه این ارقام با کشورهای منطقه، ادعای رانت انرژی را رد میکند. نرخ برق صنعتی در کویت ۰٫۹۸ تا ۱٫۶۴ سنت، در قطر ۱٫۹ تا ۳٫۶ سنت، در عربستان ۳٫۲ تا ۴٫۸ سنت، در روسیه ۴ تا ۶٫۹ سنت و در امارات ۵٫۴ تا ۶٫۸ سنت است که نشاندهنده هزینه بالاتر تولیدکننده ایرانی است.
جهش سرسامآور قیمت گاز طبیعی و تحمیل هزینههای جانبی
وزارت نفت در مردادماه نرخ پایه گاز صنعت فولاد را با جهش ۴۸ درصدی از ۱۰،۷۷۴ تومان به ۱۵،۹۴۲ تومان به ازای هر مترمکعب رساند. تحمیل هزینههای توزیع، انتقال، عوارض و مالیات بر ارزش افزوده، افزایش ۳۵ درصدی دیگری ایجاد کرد و نرخ نهایی قبض گاز را به ۲۱،۵۲۲ تومان رساند. محاسبه این مبلغ با دلار مرکز مبادله، نرخ نهایی گاز مصرفی صنایع فولادی را به ۱۴ سنت رساند که رکورددار کل منطقه به شمار میرود.
مقایسه نرخ گاز فولاد ایران با رقبای منطقهای و پیشنهاد انجمن
نرخ گاز صنعتی در عربستان ۷٫۴۳ سنت، در ابوظبی ۷٫۶۱ سنت، در روسیه ۸٫۵۸ تا ۱۰٫۶۵ سنت، و در کویت و قطر ۴٫۴۲ تا ۷٫۰۸ سنت است. به این ترتیب گاز صنعت فولاد ایران حدود ۳ برابر قطر و ۲ برابر عربستان قیمتگذاری میشود. رئیس انجمن پیشنهاد کرد دولت نرخ برق را مشابه کویت به ۱ سنت و گاز را مانند قطر به ۴ تا ۵ سنت کاهش داده و تامین پایدار ۳۶۵ روزه آن را تضمین کند تا جهش تولید ثبت شود.
***
دادههای ارائه شده توسط انجمن فولاد آلیاژی نشان میدهد که تحمیل هزینههای بالای انرژی در کنار قطعیهای مکرر، حاشیه سود و توان رقابتی صادراتی فولادسازان را به شدت تضعیف کرده است. محاسبه نرخ موثر برق ۱۱ سنتی و گاز ۱۴ سنتی، فشار مضاعفی بر هزینههای سربار تولید وارد میکند و ریسک توقف خطوط تولید را افزایش میدهد. آزادسازی واقعی قیمتها نیازمند رفع قطعیهای ساختاری و همترازی نرخها با رقبای منطقهای جهت حفظ سرمایهگذاری در زنجیره فولاد است. در صورت تداوم این روند، افت درآمد ارزآوری و کاهش سهم ایران در بازارهای جهانی فولاد اجتنابناپذیر خواهد بود.