بابک ابراهیمی، مدیرعامل گروه مدیریت سرمایهگذاری امید، با تأکید بر ضرورت تداوم فعالیت بازار سرمایه اعلام کرد که تعطیلی بورس باید تنها یک استثنا باشد و اصل بر باز بودن بازار است. به گفته وی، توقف معاملات نه تنها ریسک را کاهش نمیدهد، بلکه با آسیب به نقدشوندگی و شفافیت، اعتماد سرمایهگذاران را سلب میکند. او پایداری زیرساختهای تسویه، ثبات سامانهها و وجود حداقل نقدشوندگی را ۳ شرط اصلی تداوم معاملات دانست و تحلیل کرد که بازار طی ۲ ماه اخیر با گذر از فاز هیجان به سمت تعادل بنیادی در حرکت است.
لزوم تداوم فعالیت بورس و حفظ نقدشوندگی
تداوم فعالیت بازار سرمایه تا زمانی که زیرساختهای تسویه، پایاپای و مدیریت ریسک بدون اختلال کار میکنند، سیاستی کاملاً حرفهای و قابل دفاع است. توقف معاملات معمولاً به جای کاهش ریسک، خود به عاملی برای بروز ریسکهای جدید تبدیل میشود. با باز ماندن بورس، اطلاعات تازه به سرعت در قیمتها اثر میگذارند و فرآیند واقعی کشف قیمت ادامه پیدا میکند. توقف بورس صرفاً تعدیل قیمتها را به تأخیر میاندازد و فشار هیجانی خرید یا فروش را در زمان بازگشایی به شدت افزایش میدهد.
خطرات تعطیلی بورس برای اعتماد سرمایهگذاران
تعطیلیهای مکرر بازار سهام به هیچ وجه به نفع سهامداران نیست و پیشبینیپذیری تصمیمات اقتصادی را از بین میبرد. اگر فعالان بازار احساس کنند که در شرایط دشوار معاملات متوقف میشود، ریسک سیاستگذاری بالا میرود و این موضوع زیانبارتر از نوسانات عادی بازار است. نقدشوندگی یکی از حقوق اولیه سرمایهگذاران به شمار میرود. بورس باید توانایی هضم شوکهای اقتصادی را داشته باشد و نباید با تعطیلی، این شوکها را به آینده منتقل کند.
۳ شرط کلیدی برای ادامه معاملات بورس
باز ماندن بازار سرمایه نیازمند ۳ شرط همزمان است تا فعالیت بورس منطقی باقی بماند. اول اینکه عملیات تسویه و پایاپای بدون هیچ اختلالی انجام شود. دوم، زیرساختهای معاملاتی و سامانههای کارگزاریها کاملاً پایدار باشند. سومین شرط نیز وجود حداقل سطحی از نقدشوندگی و امکان کشف قیمت واقعی در دادوستدها است.
شرایط استثنایی برای توقف معاملات و ابزارهای جایگزین
توقف بورس تنها زمانی توجیه دارد که ادامه فعالیت آن موجب تشدید ریسک، تضییع حقوق سهامداران یا ایجاد اختلال در ثبات مالی شود. بروز حملات سایبری، قطعی گسترده سامانهها، شوکهای اطلاعاتی شدید و احتمال سرایت ریسک به کل نظام مالی از مواردی هستند که توقف موقت را توجیه میکنند. تصمیم برای تعطیلی باید شفاف، مستند و زماندار باشد. سیاستگذاران باید تا حد امکان به جای تعطیلی کل بازار، از ابزارهایی مانند توقف نمادهای خاص، حراج ناپیوسته و افزایش الزامات افشا استفاده کنند.
تحلیل روند ۳ مرحلهای بورس پس از بازگشایی ۲۹ اردیبهشت
بازار سهام از تاریخ ۲۹ اردیبهشت به این سو ۳ مرحله را طی کرده است. مرحله اول واکنش مثبت به بازگشایی بود، مرحله دوم رشد قابل توجه شاخصها را ثبت کرد و در مرحله سوم بازار وارد فاز اصلاح و تخلیه هیجان شد. اگرچه بورس توانست از شوک اولیه عبور کند، اما خروج پول حقیقی و افزایش فشار فروش نشان داد که بخشی از رشد قبلی مبتنی بر رفتار هیجانی بوده است. بازار در حال حاضر مسیر بازیابی را میپیماید و رسیدن به تعادل پایداری که بر متغیرهای بنیادی متکی باشد، نیازمند بهبود نقدشوندگی در معاملات است.
***
اظهارات مدیرعامل گروه مدیریت سرمایهگذاری امید نشاندهنده اهمیت کارکرد صحیح مکانیزم بازار در مدیریت بحرانهای اقتصادی است. تاکید بر عدم تعطیلی بورس، جایگاه نقدشوندگی را به عنوان مهمترین رکن جلب اعتماد سرمایهگذاران در نهادهای مالی تثبیت میکند. با توجه به دادههای مربوط به روند معاملات پس از ۲۹ اردیبهشت، عبور بورس از فاز هیجانی به سمت تعدیل قیمتها، بستر را برای ورود بازار به یک تعادل پایدار مبتنی بر متغیرهای بنیادی فراهم میسازد. اتخاذ سیاستهای انضباطی شفاف به جای مداخله مستقیم در تعطیلی بازار، ثبات نظام مالی و امنیت سرمایهگذاری را در بلندمدت تضمین خواهد کرد.
