رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در آیین نواختن زنگ معاملات تابستان ۱۴۰۵ اعلام کرد که بازار سرمایه پس از عبور موفق از مراحل مدیریت بحران، اکنون در مرحله تثبیت تعادل قرار دارد و آماده ورود به فاز رونق است. در این راستا، برنامههای راهبردی سازمان بورس بر تسریع عرضههای اولیه بنگاههای بزرگ، رونمایی از ابزارهای مالی جدید نظیر نخستین صندوق درآمد ثابت ارزی و اوراق امتیاز معدن، بهبود حکمرانی شرکتی و نهاییسازی ساماندهی سهام عدالت متمرکز شده است. تحقق این اهداف پایداری که با هدف تعمیق بازار سرمایه طراحی شدهاند، نیازمند پیشبینیپذیر شدن فضای اقتصاد و تأمین پایدار انرژی برای بنگاههای تولیدی کشور خواهد بود.
استقرار بازار سرمایه در مرحله تثبیت تعادل و آمادگی برای رونق
بازار سرمایه کشور پس از پشت سر گذاشتن مراحل مختلف مدیریت بحران، اکنون به یک تعادل نسبی دست یافته و رسماً در فاز تثبیت تعادل مستقر شده است. این موقعیت ساختاری، بستر و زمینههای لازم را برای ورود بازار به دوره جدیدی از رونق و توسعه پایدار در تابستان ۱۴۰۵ فراهم میکند. دستیابی به این پایداری عملیاتی حاصل مجاهدت مستمر فعالان بازار، نهادهای مالی، شرکتهای پذیرفتهشده و تابآوری بالای عموم مردم در مواجهه با تهدیدها بوده است.
تبیین شاخصهای حمایت اصولی دولت و شبکه بانکی از بورس
حمایت واقعی و اثرگذار حاکمیت از بازار سرمایه صرفاً به معنای تزریق مستقیم منابع مالی و نقدینگی به سیستم نیست. پیشبینیپذیر شدن فضای کلان اقتصادی، ثبات سیاستگذاریها و حمایتهای همهجانبه دولت از معیشت جامعه، بنگاههای تولیدی و بخش واقعی اقتصاد، اصلیترین ارکان حمایتی محسوب میشوند. همراهی مستمر وزارت امور اقتصادی و دارایی در کنار تعامل هوشمندانه بانک مرکزی و شبکه بانکی، نقش کلیدی و محوری در مدیریت شرایط سخت و بازگشت سریع آرامش به بازار ایفا کرده است.
ارتقای کارآمدی شرکتهای بورسی و نهادهای مالی در شرایط دشوار
نهادهای مالی و فعالان بازار شامل کارگزاریها، شرکتهای تأمین سرمایه، سبدگردانها، مدیران صندوقها و شرکتهای پذیرفتهشده در بورس با تلاشهای گسترده خود عامل عبور از شرایط دشوار پس از جنگ بودهاند. این بنگاههای اقتصادی با وجود آسیبها و چالشهای موجود، گزارشهای مالی مناسبی را به بازار ارائه دادند. تلاش جدی این مجموعهها برای بازگشت سریع زنجیره تولید به شرایط عادی، به طور کامل مورد توجه و استقبال فعالان بازار قرار گرفته است.
شتاببخشی به عرضههای اولیه بزرگ با هدف توسعه افقی بورس
یکی از کلیدیترین برنامههای راهبردی سازمان بورس برای آغاز فصل جدید معاملات، افزایش چشمگیر سرعت عرضههای اولیه است. در حال حاضر فهرست شرکتهای متقاضی در بازار سهام به طور کامل آماده شده و فرآیند عرضه بنگاههای بزرگتر و مهمتر اقتصادی طی هفتههای آینده آغاز میشود. این اقدام ساختاری علاوه بر توسعه افقی و افزایش ملموس عمق بازار، شرایط بهتری را برای تأمین مالی کلان در اقتصاد ایران رقم میزند.
رونمایی از ابزارهای نوین مالی و راه اندازی صندوق درآمد ثابت ارزی
توسعه ابزارهای مالی جدید با هدف تأمین مالی بهینه، مدیریت ریسک، افزایش بازدهی، حمایت از حقوق سرمایهگذاران و تسریع در فرآیند تشکیل سرمایه انجام میشود. در همین راستا، نخستین مجوزهای صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق با درآمد ثابت ارزی صادر شده و ۲ بانک ملی و ملت این ابزار را عملیاتی میکنند. این صندوقهای ارزی علاوه بر تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری، به مدیریت کارآمدتر بازار سرمایه و بازار ارز کمک شایانی خواهند کرد.
عملیاتی شدن اوراق امتیاز معدن در بورس طی هفته آینده
سازمان بورس و اوراق بهادار برنامه رونمایی و اجرای ابزار مالی اوراق امتیاز معدن را برای هفته آینده در دستور کار دارد. این طرح نوین با همکاری مشترک وزارت صنعت، معدن و تجارت، ایمیدرو، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان بورس طراحی شده است. راهاندازی این اوراق بخش معدن را به عنوان یکی از پتانسیلهای بزرگ اقتصادی کشور به طور مستقیم به بازار سرمایه متصل میکند.
بهبود حکمرانی شرکتی و ارتقای شفافیت گزارشدهی در فصل مجامع
محور سوم برنامههای توسعهای بازار، بر بهبود حکمرانی شرکتی و پایش مستمر عملکرد بنگاهها متمرکز است. همزمان با آغاز فصل مجامع و انتشار گزارشهای ششماهه، تعاملات تخصصی با شرکتهای بزرگ بورسی تداوم مییابد. تجربه برگزاری نشستهای تخصصی در سال گذشته پایداری کیفیت گزارشدهی و ارتقای شفافیت مالی را به همراه داشته و تأثیر مستقیمی بر رونق معاملات بر جای گذاشته است.
نهاییسازی فرآیند ساماندهی سهام عدالت در تابستان
چهارمین اولویت اجرایی سازمان بورس، ساماندهی جامع سهام عدالت و اجرای دقیق دستورالعملهای مرتبط با آن است. با حمایتهای معاون اول رئیسجمهوری، وزیر اقتصاد و همکاری سایر دستگاههای ذیربط، اقدامات متعددی برای پیشبرد این پرونده ملی صورت گرفته است. عزم جدی برای نهاییسازی این فرآیند با وفاق ملی میان دستگاهها وجود دارد و این طرح در تابستان امسال به نتیجه نهایی میرسد.
ضرورت تأمین پایدار انرژی بنگاهها برای حفظ ثبات اقتصادی
عملکرد مطلوب بخش مالی بازار سرمایه به طور کامل به موفقیت عملیاتی و تولیدی بخش واقعی اقتصاد وابسته است. به همین دلیل، تأمین پایدار برق و گاز واحدهای تولیدی و صنعتی در مواجهه با ناترازیهای انرژی اهمیت ویژهای دارد. اولویتدهی به تأمین انرژی بنگاهها توسط دولت، به حفظ ظرفیت تولید و ثبات اقتصادی کمک کرده و آثار مثبت و مستقیمی بر روند بازار سرمایه میگذارد.
تدوین برنامه بازسازی شرکتهای آسیبدیده و تشکیل صندوقهای حمایتی
پاسخ به دغدغه فعالان بازار درباره زمان بازگشت شرکتهای آسیبدیده در جنگ به ظرفیت کامل تولید، نیازمند شفافیت است. تدوین برنامه عملیاتی بازسازی، زمانبندی دقیق اجرا و برآورد دقیق آثار مالی این فرآیند به شفافیت بیشتر بازار کمک میکند. در این زمینه، صندوقهای ویژهای با همکاری نهادهای مالی به منظور تأمین مالی پروژه بازسازی این شرکتها تشکیل خواهد شد.
پیشنهاد عرضه سهام شرکتهای بزرگ دولتی نظیر نفت و گاز در بورس
تجربه عرضههای قبلی نشان میدهد که ورود بنگاههای بزرگ به بازار سرمایه گامی موفق در جهت توسعه و افزایش عمق بورس است. در همین راستا، پیشنهاد حضور شرکتهای تراز اول دولتی به معاون اول رئیسجمهوری ارائه شده است. سهام شرکتهای بزرگی در مقیاس شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی گاز ایران قابلیت عرضه در بازار سرمایه را دارند و میتوانند جایگاه بینالمللی بازار را ارتقا دهند.
***
تحلیل فرآیند ساختاری بورس نشان میدهد که خروج از فاز مدیریت بحران و ورود به مرحله تثبیت تعادل، یک چرخش استراتژیک برای بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ است. راهاندازی ابزارهای نوین ارزی و معدنی، تنوعبخشی به داراییها را تقویت کرده و ریسک سیستماتیک سرمایهگذاران را کاهش میدهد. با این حال، پایداری این رونق به طور مستقیم به تصمیمات دولت در پیشبینیپذیر کردن فرمولهای اقتصادی و رفع ناترازی انرژی بنگاههای تولیدی گره خورده است. پیشنهاد عرضه شرکتهای عظیمی مانند شرکت ملی نفت و گاز ایران، در صورت تحقق، بورس را از یک بازار فرعی به محرک اصلی تامین مالی کلان اقتصاد تبدیل میکند. در نهایت، برآیند برنامههای اعلامشده در صورت هماهنگی بیندستگاهی، پتانسیل بالایی برای ایجاد جهش در شاخصهای بنیادی بورس در تابستان امسال دارد.
