دانشمندان دانشگاه «امآیتی» کشف کردند یک آمینواسید طبیعی به نام سیستئین در ترمیم بافت روده کوچک نقش حیاتی دارد. این ماده مغذی با فعالسازی یک واکنش ایمنی، سلولهای بنیادی روده را تقویت میکند. یافتههای این پژوهش، روشهای جدیدی برای کاهش آسیبهای رودهای ناشی از پرتودرمانی و شیمیدرمانی را نوید میدهد. رژیمهای غذایی غنی از سیستئین میتوانند به بیماران سرطانی در بهبود سریعتر کمک کنند.
کشف آمینواسید طبیعی در ترمیم روده
دانشمندان دانشگاه «امآیتی» در ایالات متحده آمریکا، کشف مهمی را به ثبت رساندند. آنها دریافتند که آمینواسید «سیستئین» میتواند به روده در ترمیم خود پس از آسیبهای گوناگون کمک کند. این آمینواسید به طور طبیعی در بسیاری از غذاهای پر پروتئین یافت میشود. پژوهشگران در یافتههای خود اعلام کردند که سیستئین یک واکنش ایمنی خاص را در بدن فعال میکند. این واکنش به تقویت سلولهای بنیادی روده و بازسازی بافت روده کوچک منجر میشود.
امیدهای جدید برای کاهش عوارض درمان سرطان
این یافتهها که در تحقیقات روی موشها به دست آمده، میتواند کاربردهای پزشکی وسیعی داشته باشد. در آینده، این کشف مسیرهای جدیدی را برای کاهش آسیبهای رودهای ناشی از پرتودرمانی و شیمیدرمانی باز میکند. پژوهشگران معتقدند که رژیمهای غذایی یا مکملهای سرشار از سیستئین، کمک شایانی به بیماران مبتلا به سرطان خواهد کرد. این بیماران میتوانند با مصرف سیستئین، سریعتر از آسیبهای مرتبط با درمان خود بهبود یابند. «عمر ییلماز»، دانشیار زیستشناسی دانشگاه امآیتی، بر طبیعی بودن و کارایی این ترکیب تاکید کرد.
سیستئین: اولین ماده مغذی با قابلیت بازسازی مستقیم سلولهای بنیادی
این تحقیق نخستین مطالعهای است که یک ماده مغذی را با توانایی مستقیم بازسازی سلولهای بنیادی روده شناسایی میکند. پژوهشهای قبلی این گروه بر الگوهای غذایی گستردهتر مانند روزهداری تمرکز داشت. آنها نشان داده بودند که این الگوها بر فعالیت سلولهای بنیادی تاثیر میگذارند. اما تاکنون هیچ ماده مغذی خاصی به عنوان عامل مستقیم این واکنش ترمیمی مشخص نشده بود. این کشف، نقطهی عطفی در درک ما از رابطه تغذیه و بازسازی سلولی است.
سازوکار ترمیم روده از طریق سیستئین
«ییلماز» و تیم او برای درک بهتر تاثیر مواد مغذی، موشها را با 20 نوع آمینواسید گوناگون تغذیه کردند. سیستئین قویترین اثر ترمیمی را هم بر سلولهای بنیادی و هم بر سلولهای پیشساز نشان داد. این سلولهای پیشساز در نهایت به سلولهای روده بالغ تبدیل میشوند. پژوهشگران در ادامه، واکنش زنجیرهای بیولوژیکی این فرآیند را کشف کردند. وقتی سلولهای روده سیستئین را دریافت میکنند، آن را به مولکول «CoA» تبدیل میکنند.
نقش سلولهای ایمنی و پروتئین IL-22
مولکول CoA سپس در پوشش روده آزاد میشود و سلولهای ایمنی خاصی به نام «CD8 T» آن را جذب میکنند. این سلولهای T پس از فعال شدن، شروع به تکثیر و تولید یک پروتئین سیگنالدهنده به نام «IL-22» میکنند. پروتئین IL-22 نقش بسیار مهمی در ترمیم روده و بازسازی سلولهای بنیادی دارد. پیش از این مطالعه، دانشمندان نمیدانستند که سلولهای CD8 T میتوانند IL-22 را تولید کنند. این تولید به روشی انجام میشود که از سلولهای بنیادی روده حمایت میکند.
منابع غذایی سیستئین و تحقیقات آتی
سیستئین به طور طبیعی در بسیاری از غذاهای پر پروتئین مانند گوشت، لبنیات، حبوبات و آجیل وجود دارد. بدن انسان نیز میتواند با تبدیل آمینواسید «متیونین» در کبد، سیستئین را تولید کند. با این حال، سیستئین موجود در رژیم غذایی تاثیر قویتری بر روده دارد. علت این امر، رسیدن مستقیم سیستئین غذایی به روده پیش از توزیع در سراسر بدن است. گروه پژوهشی امآیتی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا سیستئین میتواند ترمیم سایر بافتها مانند فولیکول مو را نیز تحریک کند. این پژوهش مهم در مجله معتبر «Nature» به چاپ رسید.
***
این پژوهش یک پیشرفت علمی قابل توجه در حوزه زیستشناسی و پزشکی محسوب میشود. شناسایی سیستئین به عنوان یک عامل مستقیم و طبیعی در بازسازی سلولهای بنیادی روده، ابعاد جدیدی به نقش تغذیه میبخشد. این کشف فراتر از خواص آنتیاکسیدانی شناختهشده سیستئین است. این یافته میتواند به توسعه رویکردهای درمانی نوآورانه، بهویژه برای بیماران سرطانی تحت شیمیدرمانی و پرتودرمانی، منجر شود. انتشار این نتایج در نشریه «Nature»، اعتبار و اهمیت بالای این دستاورد علمی را تأیید میکند.