رئیس هیات عامل ایمیدرو در نشست تخصصی بررسی چالشهای ایمنی معادن، از بازنگری کارشناسی طرح جامع زغالسنگ در بخش ایمنی و اصلاح نظام حکمرانی این حوزه خبر داد. محمد مسعود سمیعی نژاد با تاکید بر شفافسازی مسئولیت پاسخگویی و رفع مدیریت چندگانه، راهبرد جدید این سازمان را تمرکز بر توسعه آموزشهای تخصصی و هوشمندسازی معادن اعلام کرد. در این راستا، مقرر شد از ظرفیتهای مالی صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی برای تامین تجهیزات پیشرفته امداد و نجات استفاده شود. همچنین حاکمیت معدنی کشور برخورد قاطع و توقف فعالیت معادن زغالسنگ متخلف و نافرمان از الزامات ایمنی را در دستور کار خود قرار داده است.
اصلاح ساختار حکمرانی و رفع موازیکاری در مدیریت ایمنی معادن کشور
تحول در نظام نظارتی معادن نیازمند بازبینی اساسی در فرآیندهای بالادستی و ساختارهای تصمیمگیری است. خلأهای موجود در نظام حکمرانی ایمنی معادن زغالسنگ به عنوان یک چالش جدی در مسیر صیانت از نیروی کار شناخته میشود. برای رفع چندشاخه بودن مدیریت ایمنی و موازیکاریهای سازمانی، تدابیر جدیدی جهت شفافسازی کامل مسئولیت پاسخگویی اتخاذ خواهد شد. این مقوله حیاتی همواره در صدر اولویتهای اجرایی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران قرار دارد. سیاستهای مستقیم این سازمان در همپوشانی کامل با برنامههای کلان معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت تنظیم میشود. هدف نهایی این جراحی ساختاری، ایجاد یک فرماندهی واحد و کارآمد برای پایش مستمر وضعیت سلامت کارگران در اتمسفر معدنی کشور است.
بازنگری کارشناسی طرح جامع زغالسنگ با حضور مشاوران تخصصی
طرح جامع زغالسنگ کشور در بخش شاخصهای حفاظتی و پیشگیری از حوادث دچار بازبینی و اصلاحات عمیق میشود. فرآیند اجرای این برنامه با اتکا به نگاه کارشناسی و بهرهگیری از توان علمی مشاوران تخصصی حوزه معدن صورت میگیرد. این بازنگری بر اساس آخرین استانداردهای بینالمللی و با هدف انطباق راهبردها با شرایط بومی معادن ایران طراحی شده است. تغییر در مفاد این طرح کلان، الزامات قانونی جدیدی را برای مالکان معادن در سراسر کشور ایجاد خواهد کرد. ارتقای راندمان تولید در این بخش منوط به استقرار فرآیندهای ایمن و کاهش ریسکهای عملیاتی است. با نهایی شدن این اصلاحات، پایداری فعالیتهای معدنی در زنجیره زغالسنگ کشور وارد فاز جدیدی از پایداری خواهد شد.
تامین مالی تجهیزات امدادی از مسیر صندوق بیمه فعالیتهای معدنی
توسعه زیرساختهای نوین امداد و نجات در مناطق معدنی نیازمند تزریق منابع مالی پایدار و هدفمند است. ابزارهای حمایتی صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی به عنوان بازوی مالی ایمیدرو برای این منظور فعال میشود. این منابع جهت خرید، واردات و تامین تجهیزات پیشرفته ایمنی و دستگاههای نجات در اختیار فعالان این بخش قرار میگیرد. ایجاد ساختار پایگاههای منطقهای امداد و نجات معادن زغالسنگ از جمله اقدامات کلیدی در دست اجرا است. این پایگاهها به تجهیزات روزآمد مجهز میشوند تا زمان طلایی امدادرسانی در هنگام وقوع حوادث احتمالی به حداقل ممکن کاهش یابد. سرمایهگذاری در این حوزه به عنوان یک سرمایهگذاری مولد برای صیانت از سرمایههای انسانی و فیزیکی بخش معدن ارزیابی میشود.
اعمال مجازاتهای سختگیرانه و پلمب واحدهای معدنی متخلف
حاکمیت معدنی کشور در برخورد با واحدهایی که نسبت به حفظ جان کارگران کوتاهی میکنند، هیچگونه مسامحهای نخواهد داشت. بازرسیهای ویژه و مستمر از تمامی معادن فعال زغالسنگ برای شناسایی نواقص خطرآفرین به طور جدی تشدید میشود. برای واحدهای معدنی که الزامات قانونی را رعایت نکنند، در مرحله نخست اخطاریههای فنی صادر خواهد شد. در صورت عدم رفع مشکلات در مهلت تعیین شده، صدور دستور توقف فوری فعالیت و پلمب معدن قطعی است. این رویکرد بازدارنده با هدف پیشگیری از فجایع انسانی و الزام کارفرمایان به اجرای دقیق ضوابط بهداشتی و حفاظتی اجرا میشود. صیانت از جان نیروی کار بر هرگونه منفعت اقتصادی و آمارهای تولیدی تقدم مطلق دارد.
هوشمندسازی پایلوت و توسعه فناوریهای نوین در معادن کوچک
استفاده از فناوریهای دیجیتال و سیستمهای مانیتورینگ هوشمند راهکار نهایی برای عبور از روشهای سنتی و پرخطر است. برنامه سرمایهگذاری در حوزه هوشمندسازی معادن از واحدهای کوچک به صورت پایلوت و آزمایشی آغاز خواهد شد. این استراتژی امکان سنجش کارایی سیستمهای هوشمند را قبل از تعمیم به معادن بزرگ فراهم میسازد. تدوین منابع آموزشی جدید با همکاری دانشگاه صنعتی امیرکبیر بسترهای علمی این تحول تکنولوژیک را تامین کرده است. همچنین عقد قرارداد با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی زمینه را برای ارتقای دانش مدیریت ریسک مهیا میسازد. همکاری با شورای عالی حفاظت فنی نیز به تقویت مکانیزمهای کنترل آنلاین اتمسفر معادن زیرزمینی کمک شایانی خواهد کرد.
***
تحلیل روندها نشان میدهد که رویکرد جدید ایمیدرو در بازنگری طرح جامع زغالسنگ، بازتابی از درک هزینه اقتصادی بالای حوادث کار است. حوادث معدنی علاوه بر خسارات انسانی، جریان تولید و تامین خوراک صنایع فولادسازی را با چالش مواجه میسازد. اصلاح نظام حکمرانی و یکپارچهسازی مدیریت ایمنی، ریسک سرمایهگذاری در بخش معدن را به طور ملموسی کاهش خواهد داد. از سوی دیگر، ورود صندوق بیمه به فرآیند تامین تجهیزات، یک ابزار مالی هوشمندانه برای کاهش بار مالی کارفرمایان است. هوشمندسازی معادن هرچند در کوتاهمدت هزینهبر است، اما در بلندمدت قیمت تمامشده تولید زغالسنگ را بهینهسازی میکند. در نهایت، برخورد قاطع با واحدهای متخلف، بازار رقابتی سالمی را به نفع توسعه پایدار معادن استاندارد ایجاد خواهد کرد.
