وزیر علوم ایران در نامهای رسمی به مدیرکل یونسکو، حملات نظامی اخیر را نقض صریح حقوق بینالملل دانست. حسین سیماییصراف با اشاره به هدف قرار گرفتن کاخ گلستان، این اقدام را مصداق آشکار نقض کنوانسیون 1954 لاهه عنوان کرد. در این نامه به شهادت 168 دانشآموز در حمله به یک مدرسه در میناب و هدفگیری سازمان صداوسیما و مراکز درمانی نیز اشاره شده است. ایران از یونسکو خواسته است تا این حملات را قاطعانه محکوم کند و به مسئولیت خود در حفاظت از میراث فرهنگی و جان غیرنظامیان عمل نماید.
فاجعه میناب؛ شهادت 168 دانشآموز
در نامه رئیس کمیسیون ملی یونسکو در ایران، به صورت صریح به هدف قرار گرفتن عامدانه یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب اشاره شده است. این حمله که در تاریخ 28 فوریه رخ داد، به شهادت 168 دانشآموز بیگناه منجر شد. این رخداد یک فاجعه اندوهبار توصیف شده که وجدان بشریت را عمیقاً جریحهدار میکند. در این نامه تأکید شده است که حرمت مدارس به عنوان مناطق امن و صلحآمیز نقض شده است. این مکانها که باید محل رشد و پرورش کودکان باشند، به اهداف نظامی تبدیل شدهاند. چنین اقدامی با اصول بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه مغایرت کامل دارد.
کاخ گلستان؛ تعرض به میراث مشترک بشریت
در بخش فرهنگی این نامه، وزیر علوم به حمله مستقیم به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان پرداخته است. این اقدام، نقض صریح کنوانسیون 1954 لاهه درباره حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه به شمار میرود. تعرض به یک اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، به منزله تخریب بخشی از میراث مشترک تمام بشریت است. این حمله همچنین بنیانهای حقوقی نظام بینالملل در حوزه صیانت از میراثفرهنگی را به شدت تضعیف میکند و یک رویه خطرناک را پایهگذاری مینماید.
حمله به رسانه؛ نقض آزادی دسترسی به اطلاعات
یکی دیگر از محورهای نامه، هدف قرار دادن عامدانه سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران (IRIB) است. این اقدام، حملهای مستقیم علیه آزادی دسترسی به اطلاعات و حق عمومی شهروندان برای آگاهی از اخبار حیاتی محسوب میشود. در این بخش از نامه تأکید شده است که تعرض به نهادهای رسانهای، نقض صریح اصول پذیرفتهشده بینالمللی در حوزه آزادی جریان اطلاعات و امنیت خبرنگاران است.
نقض کنوانسیونهای ژنو؛ هدفگیری مراکز درمانی
وزیر علوم با استناد به کنوانسیونهای ژنو، به نقض تعهدات بینالمللی در زمینه حفاظت از جمعیتهای غیرنظامی اشاره کرده است. حملات عمدی به بیمارستانها و زیرساختهای متعلق به جمعیت هلالاحمر، نقض آشکار و غیرقابل انکار حقوق بینالملل بشردوستانه محسوب میشود. هدف قرار دادن نظاممند زندگی غیرنظامیان و کادر درمانی، بیاعتنایی کامل به اصول جهانی حقوق بشر را به نمایش میگذارد و جنایت جنگی تلقی میشود.
مسئولیت یونسکو و درخواست موضع قاطع
در این نامه رسمی، بر مسئولیت منحصربهفرد و سنگین یونسکو برای ایجاد صلح از طریق همکاریهای بینالمللی تأکید شده است. این نهاد تخصصی سازمان ملل متحد نمیتواند در برابر تخریب مکانهایی که برای حفاظت از آنها ایجاد شده، نظارهگر خاموش باقی بماند. جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد یونسکو در برابر این نقضهای آشکار حقوق بینالملل موضعی قاطع، روشن و تعیینکننده اتخاذ کند. جهان برای پاسداری از حرمت جان انسانها و میراثفرهنگی، به نقشآفرینی و رهبری یونسکو چشم دوخته است.
***
ارسال این نامه یک اقدام دیپلماتیک راهبردی برای مستندسازی حقوقی و بینالمللی خسارات وارده است. ایران با استناد دقیق به کنوانسیونهای مشخص مانند لاهه و ژنو، این منازعه را از یک درگیری نظامی صرف، به یک پرونده نقض حقوق بینالملل تبدیل میکند. این رویکرد، مسئولیت مستقیم را متوجه نهادهای جهانی مانند یونسکو کرده و آنها را برای اتخاذ موضعی شفاف تحت فشار قرار میدهد. این نامه بیش از آنکه یک شکایت باشد، یک اتمام حجت حقوقی با جامعه جهانی برای حفاظت از میراث فرهنگی و انسانی است. پاسخ یا سکوت یونسکو در برابر این درخواست، معیار مهمی برای سنجش کارایی و بیطرفی این سازمان در بحرانهای مشابه خواهد بود.
