خبرنگاران از بزرگترین طرح ساماندهی پساب شهری ایران در بندرعباس بازدید کردند. شهروز شجاعی، مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس، ضمن تشریح جزئیات این پروژه که تحت راهبری ایمیدرو قرار دارد، از سرمایهگذاری 8 هزار میلیارد تومانی (همت) از سال 1399 تاکنون خبر داد. این تصفیهخانه با ظرفیت ورودی روزانه 100 هزار مترمکعب، فاضلاب شهری بندرعباس را از طریق یک خط لوله 22 کیلومتری به آب صنعتی مورد نیاز منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس تبدیل میکند. هماکنون 3 فاز از 6 فاز این طرح آماده بهرهبرداری است.
پایان کابوس آلودگی دریا با راهبری ایمیدرو
گروهی از خبرنگاران رسانههای کشور از تأسیسات عظیمترین پروژه ساماندهی پساب شهری ایران که در شهر ساحلی بندرعباس واقع شده است، بازدید به عمل آوردند. در جریان این تور رسانهای، شهروز شجاعی، مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس، به عنوان مجری طرح، ابعاد فنی و زیستمحیطی این پروژه ملی را تشریح کرد. راهبری کلان این پروژه استراتژیک بر عهده سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) است که نشاندهنده ورود جدی بخش معدن و صنایع معدنی به حوزه مسئولیتهای اجتماعی و توسعه پایدار است. سالها بود که ورود فاضلاب تصفیهنشده بندرعباس به خلیج فارس، به یک بحران مزمن زیستمحیطی تبدیل شده و اکوسیستم دریایی و سلامت شهروندان را تهدید میکرد؛ اما اکنون با اجرای این طرح، این تهدید به یک فرصت ارزشمند تبدیل شده است.
تصفیه روزانه 100 هزار مترمکعب فاضلاب برای صنعت
مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس در خصوص ظرفیتهای فنی این تصفیهخانه اظهار داشت که این تأسیسات قادر است روزانه حجم عظیمی معادل 100 هزار مترمکعب فاضلاب خام ورودی را دریافت و تصفیه نماید. فرآیند تعریف شده در این پروژه به گونهای است که پساب جمعآوری شده، پس از طی مراحل پیشرفته تصفیه، از طریق یک خط انتقال به طول 22 کیلومتر به منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس منتقل میشود. در مقصد، این آب بازیافتی به عنوان منبع پایدار آب صنعتی مورد استفاده کارخانههای بزرگ مستقر در منطقه قرار میگیرد. این چرخه هوشمندانه، نه تنها مانع از آلودگی دریا میشود، بلکه فشار برداشت آب تازه از منابع زیرزمینی و شیرینسازی آب دریا برای مصارف صنعتی را نیز به شدت کاهش میدهد.
پیشرفت فیزیکی چشمگیر و آمادگی برای بهرهبرداری
شهروز شجاعی در تشریح وضعیت پیشرفت فیزیکی پروژه اعلام کرد که این طرح کلان در قالب شش فاز اجرایی طراحی شده است. خبر خوش برای اهالی منطقه و صنعتگران این است که هماکنون عملیات اجرایی 3 فاز نخست به پایان رسیده و این بخشها کاملاً آماده بهرهبرداری هستند. وی همچنین در خصوص سه فاز باقیمانده افزود که عملیات تکمیل این فازها نیز با سرعت بالایی در حال انجام است و به طور متوسط به پیشرفت فیزیکی 80 درصدی رسیدهاند و در مراحل انتهایی کار قرار دارند. این سرعت در اجرا نشاندهنده عزم جدی متولیان برای بستن پرونده فاضلاب بندرعباس در کوتاهترین زمان ممکن است.
سرمایهگذاری 8 هزار میلیاردی برای توسعه پایدار
یکی از نکات برجسته در صحبتهای مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس، حجم عظیم سرمایهگذاری صورت گرفته در این طرح بود. به گفته شجاعی، از زمان آغاز جدی عملیات اجرایی در سال 1399 تا به امروز، بالغ بر 8 هزار میلیارد تومان (8 همت) در این پروژه هزینه شده است. تأمین این حجم از نقدینگی در شرایط اقتصادی دشوار، نشان از اهمیت استراتژیک تأمین آب پایدار برای صنایع و همزمان حفظ محیط زیست برای سیاستگذاران و سهامداران پروژه دارد. این سرمایهگذاری در واقع یک بازی دو سر برد است که هم چرخ صنعت را میچرخاند و هم ساحل بندرعباس را پاکیزه نگه میدارد.
***
طرح ساماندهی پساب بندرعباس یک نمونه موفق از مدل اقتصادی «توسعه پایدار» و «اقتصاد چرخشی» (Circular Economy) است. در مناطقی مانند جنوب ایران که با تنش آبی شدید مواجه هستند، استفاده از پساب تصفیهشده به عنوان آب صنعتی (Water Recycling)، توجیه اقتصادی بسیار بالایی دارد. هزینه تمامشده انتقال و تصفیه فاضلاب در مقایسه با هزینههای گزاف شیرینسازی آب دریا (Desalination) و اثرات مخرب زیستمحیطی آن، بسیار بهینهتر است. علاوه بر این، تبدیل یک کالای منفی (فاضلاب آلاینده) به یک کالای واسطهای ارزشمند (آب صنعتی)، بهرهوری کل عوامل تولید در منطقه ویژه خلیج فارس را ارتقا داده و ریسک توقف تولید ناشی از کمبود آب را برای صنایع فولادی و معدنی به حداقل میرساند.
