اصغر باقریان، مدیر مجتمع مس سونگون، از پیشرفت فیزیکی 60 درصدی در ابرپروژه تولید کاتد و آغاز نصب تجهیزات فوقسنگین در کارخانه اکسیژن خبر داد. این واحد با ظرفیت تولید 32000 مترمکعب گاز، تأمینکننده اصلی هوای غنیشده برای کورههای ذوب است و محصولاتی استراتژیک نظیر آرگون و نیتروژن نیز تولید میکند. نصب “کلدباکس” و مبدلهای حرارتی عظیمالجثه، گامی حیاتی برای تکمیل زنجیره ارزش و قطع وابستگی مجتمع به خرید گازهای صنعتی محسوب میشود.
پیشرفت فیزیکی پروژه کاتد و همبستگی واحدهای ششگانه
اصغر باقریان، مدیر مجتمع مس سونگون ورزقان، آخرین وضعیت ابرپروژه تولید مس کاتد در این مجتمع را تشریح کرد. وی با تأکید بر یکپارچگی فرآیندها در این طرح ملی، اعلام کرد که پیشرفت کلی پروژه هماکنون به مرز 60 درصد رسیده است. مدیریت مجتمع، استراتژی تکمیل همزمان اجزای مختلف را در پیش گرفته است؛ چرا که طرح تولید کاتد با ظرفیت سالانه 200000 تن، تنها یک کارخانه نیست، بلکه مجموعهای متشکل از 6 پلنت اصلی و مستقل است. این واحدها شامل کارخانجات ذوب، اسید سولفوریک، پالایشگاه، فلوتاسیون سرباره، یوتیلیتی و کارخانه اکسیژن هستند که عملکرد هر یک، پیشنیاز حیاتی برای فعالیت سایر بخشها محسوب میشود.
عملیات پیچیده نصب تجهیزات در قلب کارخانه اکسیژن
مدیر مجتمع مس سونگون در ادامه گزارش خود، بر روند اجرایی کارخانه اکسیژن به عنوان یکی از گلوگاههای فنی پروژه تمرکز کرد. طبق توضیحات وی، تیمهای فنی هماکنون در حال اجرای عملیات حساس نصب تجهیزات در بخش “کلدباکس” (Cold Box) هستند که به عنوان قلب تکنولوژیک کارخانه اکسیژن شناخته میشود. مهندسان پروژه، نصب سازههای فلزی (استراکچرها)، برجهای اصلی تفکیک هوا و مبدلهای حرارتی با تناژ و وزن بسیار بالا را با دقت مهندسی مدیریت میکنند. این واحد صنعتی طبق طراحیهای انجام شده، وظیفه تولید 32000 مترمکعب اکسیژن خالص در ساعت را بر عهده دارد که خوراک اصلی برای فرآیند احتراق و واکنشهای شیمیایی در کورههای ذوب فلاش است.
حذف ریسک تأمین انرژی و تکمیل زنجیره زیرساخت
باقریان هدف نهایی از تسریع در راهاندازی این واحد را ایجاد امنیت در زنجیره تأمین مجتمع عنوان کرد. راهاندازی این کارخانه، مجتمع مس سونگون را از خرید و حملونقل مداوم گازهای صنعتی بینیاز میکند و ریسک توقف تولید ناشی از نرسیدن اکسیژن را به صفر میرساند. علاوه بر اکسیژن، این واحد توانایی تولید گازهای صنعتی پرکاربرد دیگری نظیر نیتروژن و آرگون را نیز دارا است که ارزش افزوده جانبی برای پروژه ایجاد میکند. تکمیل زیرساختهای جانبی نظیر واحد اکسیژن، مسیر را برای راهاندازی نهایی کورههای ذوب هموار میسازد و تضمینکننده پایداری تولید در فاز بهرهبرداری خواهد بود.
***
احداث کارخانه اکسیژن اختصاصی (ASU) در جوار واحدهای ذوب مس، یک الزام فنی و اقتصادی اجتنابناپذیر است. از منظر اقتصادی، حذف هزینههای سنگین لجستیک و خرید گازهای صنعتی (OpEx)، بهای تمامشده کاتد تولیدی را به شکل معناداری کاهش میدهد. همچنین، تولید محصول جانبی “آرگون” که تقاضای بالایی در بازار صنعتی و جوشکاری دارد، یک جریان درآمدی فرعی اما نقدشونده برای مجتمع ایجاد میکند. خودکفایی در تأمین “یوتیلیتیهای فرآیندی” نظیر اکسیژن، ریسکهای عملیاتی پروژه را در برابر نوسانات بازار گازهای صنعتی پوشش میدهد و ضریب اطمینان تولید پیوسته را بالا میبرد.
