شرکت یاقوت توسعه معادن و فلزات خاورمیانه به عنوان بازوی تخصصی اکتشافی هلدینگ «ومعادن»، با بهرهگیری از فناوریهای نوین و استقرار نظام مدیریت دانش، تحولی جدی در صنعت حفاری کشور ایجاد کرده است. این شرکت با ترکیب سهامداری قدرتمند و اجرای پروژههای شاخصی نظیر حفر عمیقترین گمانه کشور به عمق 1100 متر در جانجا، استانداردهای فنی را ارتقا داده است. اجرای بیش از 55 هزار متر عملیات حفاری در پروژههای متعدد و تمرکز بر بومیسازی دانش، یاقوت را به یکی از پیشرانهای اصلی اکتشافات معدنی ایران تبدیل کرده است.
ساختار سهامداری و استراتژی توسعه هوشمند
شرکت یاقوت توسعه معادن و فلزات خاورمیانه فعالیت رسمی خود را از مهرماه سال 1401 آغاز کرده است. هدف اصلی از تأسیس این مجموعه، ایجاد یک بازوی تخصصی و هوشمند در حوزه اکتشاف برای گروه بزرگ «ومعادن» بوده است. ساختار مالکیتی و سهامداری این شرکت نشاندهنده حمایت قوی مالی و فنی غولهای معدنی کشور است. طبق آمارهای رسمی، شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات با مالکیت 75 درصد، سهامدار اصلی این مجموعه محسوب میشود. در کنار آن، شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات با سهم 20 درصدی و شرکت توسعه معدنی و صنعتی صبانور با سهم 5 درصدی، دیگر ارکان تشکیلدهنده این بنگاه اقتصادی هستند. این ترکیب سهامداری، بستر مناسبی را برای سرمایهگذاری در تجهیزات مدرن و ریسکپذیری در پروژههای بزرگ اکتشافی فراهم کرده است.
استقرار نظام مدیریت دانش و ارتقای بهرهوری
یکی از محورهای اصلی فعالیت یاقوت، عبور از روشهای سنتی و استقرار سیستمهای مدیریت پروژه مدرن است. حسین شاهواروقی فراهانی، مدیرعامل این شرکت، بر اهمیت شناسایی گلوگاههای اجرایی تأکید دارد. این شرکت با پایش مستمر عملکرد و پیادهسازی نظام مدیریت دانش، موفق به نهادینه کردن روند بهبود مستمر در فرآیندهای عملیاتی خود شده است. این رویکرد سیستماتیک باعث شده تا ریسکهای فنی که همواره چالش اصلی پروژههای بزرگ اکتشافی هستند، به طور چشمگیری کاهش یابند. علاوه بر این، انجام مطالعات دقیق بازار و ایجاد تعامل سازنده با شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه نفت و معدن، مسیر ورود فناوریهای نوین و روشهای بهینه اجرایی را به این مجموعه هموار کرده است.
رکوردهای حفاری و پروژههای شاخص ملی
کارنامه عملیاتی شرکت یاقوت در مدت زمان کوتاه فعالیت خود، حاوی دستاوردهای کمی و کیفی قابل توجهی است. یکی از مهمترین این دستاوردها در پروژه محدوده معدنی «جانجا» در استان سیستان و بلوچستان رقم خورده است. تیم فنی یاقوت در این پروژه موفق به انجام حدود 14000 متر حفاری شده است. نکته حائز اهمیت در این عملیات، حفر عمیقترین گمانه اکتشافی کشور با عمق 1100 متر است که یک رکورد فنی مهم در صنعت حفاری ایران محسوب میشود.
علاوه بر جانجا، پروژه محدوده اکتشافی «کهنگ» در منطقه اردستان نیز با حجم عملیات 3000 متر حفاری به سفارش شرکت مدیریت اکتشافات پایا اجرا شده است. همچنین در پروژه «ورزنه شمالی»، این شرکت توانسته است 2500 متر حفاری اکتشافی را با موفقیت به اتمام برساند.
توسعه عملیات در فلات مرکزی و شرق کشور
دامنه فعالیتهای یاقوت به استانهای مختلف و پهنههای معدنی استراتژیک گسترش یافته است. در معدن ساغند (شهید سلیمانی)، پروژه آنومالی D11 با حجمی بالغ بر 12000 متر حفاری برای شرکت فولاد مبارکه اصفهان عملیاتی شده است. این حجم از عملیات نشاندهنده اعتماد غولهای فولادی کشور به توان فنی این شرکت تازه تأسیس است.
همچنین در شهرستان تفتان، پروژه محدوده اکتشافی «نازیل» با متراژ 5000 متر حفاری در دست اجراست که کارفرمای آن خود شرکت یاقوت است. در جدیدترین اقدامات توسعهای، پروژه آنومالیهای D3 و D5 در منطقه ساغند نیز با مجموع حجم عملیاتی 18500 متر برای شرکت «تامکو» در حال انجام است که نشاندهنده تداوم روند رو به رشد پروژههای این شرکت است.
مهندسی معکوس و خدمات فنی یکپارچه
یاقوت فراتر از یک پیمانکار صرف حفاری عمل میکند و خود را به عنوان یک مجموعه مهندسی و مطالعاتی معرفی کرده است. این شرکت با تکیه بر دانش فنی روز، توانایی طراحی کامل برنامههای اکتشاف و تحلیل تخصصی دادههای زمینشناسی را دارا است.
تمرکز بر کنترل کیفیت و بهینهسازی عملیات از طریق روشهای نوین، از دیگر ویژگیهای این مجموعه است. استفاده هوشمندانه از افزونههای گل حفاری و مواد کاربردی مؤثر، موجب شده است تا معضلات رایج حفاری مانند آبخوری چاهها یا ریزش دیوارهها به حداقل برسد. این اقدامات فنی منجر به افزایش سرعت پیشروی و ارتقای کیفیت نمونههای برداشته شده (Core) میشود که برای تحلیلهای زمینشناسی حیاتی هستند.
***
عملکرد شرکت یاقوت توسعه معادن و فلزات خاورمیانه نشاندهنده یک تغییر پارادایم در بخش بالادستی زنجیره تأمین فولاد و فلزات کشور است. تمرکز بر «اکتشاف عمیق» و استفاده از «فناوریهای دانشبنیان» برای کاهش هزینههای سربار حفاری، ارزش افزوده بالایی را برای سهامداران این شرکت (ومعادن، تجلی و صبانور) ایجاد میکند. دادههای موجود نشان میدهد که این شرکت با اجرای موفق بیش از 55 هزار متر حفاری در پروژههای متنوع و ثبت رکوردهای عمقی، توانسته است ریسک سرمایهگذاری در بخش اکتشاف را مدیریت کند. این رویکرد، پایداری تأمین مواد اولیه برای صنایع معدنی در بلندمدت را تضمین کرده و مدل کسبوکارهای پیمانکاری معدنی را از حالت سنتی به مدلهای مبتنی بر دانش و فناوری سوق میدهد.
