شرکت صنایع فولاد کردستان با راهبری شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات (ومعادن) و مشارکت ۵۶ درصدی این هلدینگ و ۴۴ درصدی ایمیدرو، در حال تکمیل زنجیره فولاد غرب کشور است. این طرح‌های پیشران شامل مگامدول ۱.۶ میلیون تنی آهن اسفنجی بیجار با پیشرفت فیزیکی ۷۰.۲۵ درصد و سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیون یورو، و مجتمع ۱ میلیون تنی فولادسازی و نورد پیوسته ورق گرم قروه هستند. این زنجیره یکپارچه علاوه بر خلق ارزش افزوده، ظرفیت اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۱۰ هزار نفر در منطقه ایجاد می‌کند.
شکل‌گیری زنجیره صنعتی فولاد در استان کردستان
پروژه‌های بزرگ صنایع فولاد کردستان در دو شهرستان بیجار و قروه در حال اجرا هستند. این طرح‌ها فراتر از پروژه‌های منفرد افزایش ظرفیت تولید ارزیابی می‌شوند. پروژه‌های یادشده در قالب یک زنجیره به‌هم‌پیوسته، از تولید آهن اسفنجی تا نورد ورق گرم را پوشش می‌دهند. این اقدام به شکل‌گیری ظرفیت جدید صنعتی در غرب کشور منجر می‌شود. سرمایه‌گذاری و راهبری این طرح‌ها بر عهده گروه «ومعادن» و با پشتیبانی ایمیدرو است. توسعه صنعتی، ایجاد فرصت‌های شغلی و رونق اقتصادی در کردستان از اهداف اصلی این سرمایه‌گذاری است.
تاریخچه تاسیس و ترکیب سهامداران صنایع فولاد کردستان
ایده تکمیل زنجیره فولاد در کردستان به سال‌های گذشته بازمی‌گردد. شرکت صنایع فولاد کردستان در سال ۱۳۹۷ با محوریت ایمیدرو شکل گرفت. ورود شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات به ترکیب سهامداری نقطه عطفی در پیشبرد طرح‌ها بود. در حال حاضر ۵۶ درصد سهام شرکت در اختیار هلدینگ «ومعادن» قرار دارد. این ترکیب شامل ۶ درصد سهم مستقیم معادن و فلزات، ۳۰ درصد صبانور و ۲۰ درصد تجلی است. همچنین ۴۴ درصد سهام در اختیار ایمیدرو و شرکت ملی فولاد ایران قرار دارد.
پروژه مگامدول آهن اسفنجی بیجار و میزان پیشرفت آن
پروژه بیجار با ظرفیت اسمی ۱.۶ میلیون تن آهن اسفنجی در سال اجرا می‌شود. این واحد از فناوری PERED بهره می‌برد و در مرحله پیشرفته‌ای از ساخت قرار دارد. پیشرفت فیزیکی پروژه بیجار تا پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۶۶.۵ درصد رسید. این طرح در سال ۱۴۰۵ از مرز پیشرفت ۷۰.۲۵ درصدی عبور نموده است. سرمایه‌گذاری مورد نیاز این پروژه با احتساب زیرساخت‌ها حدود ۲۰۰ میلیون یورو برآورد می‌شود. این طرح اشتغال مستقیم ۵۰۰ نفر و غیرمستقیم ۲۵۰۰ نفر را به همراه دارد.
مجتمع فولادسازی و نورد پیوسته ورق گرم قروه
دومین پروژه صنایع فولاد کردستان در شهرستان قروه تعریف شده است. این مجتمع مکمل ساختار تولیدی واحد بیجار محسوب می‌شود. پروژه قروه ظرفیت تولید سالانه ۱ میلیون تن فولاد و ورق گرم را هدف‌گذاری نموده است. این واحد صنعتی از فناوری مدرن CSP استفاده می‌کند. در این مجموعه، مواد اولیه بالادستی به محصولات final با ارزش افزوده بالا تبدیل می‌شوند. پروژه قروه اشتغال مستقیم ۱۲۰۰ نفر و غیرمستقیم ۶۰۰۰ نفر را در زمان بهره‌برداری فراهم خواهد کرد.
پیوند عملیاتی میان حلقه‌های تولیدی بیجار و قروه
ساختار سرمایه‌گذاری فولاد کردستان بر اساس پیوند زنجیره ارزش طراحی شده است. آهن اسفنجی بیجار به عنوان خوراک ورودی به واحد فولادسازی قروه منتقل می‌شود. در ادامه فرآیند، فولادسازی قروه با تکنولوژی نورد پیوسته، ورق گرم فولادی تولید می‌کند. این پیوند صنعتی از شکل‌گیری واحدهای مجزا جلوگیری کرده و بازدهی کل مجموعه را ارتقا می‌دهد. تکمیل مراحل مهندسی و اجرای پروژه قروه از اولویت‌های اصلی شرکت در سال ۱۴۰۵ است.
آثار و پیامدهای اقتصادی توسعه فولاد در غرب کشور
اجرای هم‌زمان این دو طرح پیشران اقتصادی، آثار متعددی بر اقتصاد منطقه دارد. افزایش ارزش افزوده مواد معدنی در داخل استان از مهم‌ترین برکات پروژه است. این طرح‌ها موجب ایجاد تقاضا برای خدمات مهندسی، پیمانکاری و حمل‌ونقل می‌شوند. همچنین زیرساخت‌های انرژی، آب و خدمات صنعتی استان کردستان تقویت خواهد شد. ایجاد بستر مناسب برای توسعه صنایع پایین‌دستی فولاد، فاصله صنعتی استان را با مناطق برخوردار کاهش می‌دهد.
نقش راهبری «ومعادن» و پشتیبانی توسعه‌ای ایمیدرو
شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات راهبری مدیریت سرمایه‌گذاری و تامین مالی را بر عهده دارد. حضور ایمیدرو به عنوان نهاد توسعه‌ای بخش معدن، پشتوانه محکم طرح‌ها محسوب می‌شود. همکاری میان هلدینگ تخصصی «ومعادن» و سازمان توسعه‌ای ایمیدرو، ریسک‌های اجرایی پروژه‌های بزرگ را کاهش می‌دهد. این مدل مشارکتی امکان تامین منابع در طرح‌های نیازمند زیرساخت سنگین را تسهیل می‌کند.
الزامات عبور از مرحله ساخت به بهره‌برداری واقعی
گام کلیدی پیش‌روی صنایع فولاد کردستان، تبدیل پیشرفت فیزیکی به ظرفیت تولید واقعی است. پروژه آهن اسفنجی بیجار به مراحل پایانی ساخت و آماده‌سازی نزدیک می‌شود. پروژه قروه نیز نیازمند تداوم تامین مالی، تامین تجهیزات و مدیریت زمان‌بندی است. هماهنگی میان سهامداران، تامین پایداری آب و انرژی و شبکه تامین، عوامل تعیین‌کننده در افتتاح نهایی این زنجیره صنعتی خواهند بود.
***
سرمایه‌گذاری مشترک «ومعادن» و ایمیدرو در قالب شرکت صنایع فولاد کردستان، الگوئی موفق از توسعه متوازن منطقه‌ای و تکمیل زنجیره ارزش در صنایع معدنی است. پیوند مستقیم واحد احیای مستقیم بیجار با واحد فولادسازی و نورد قروه، هزینه‌های حمل‌ونقل را کاهش داده و حاشیه سود عملیاتی گروه را تقویت می‌کند. پیشرفت فیزیکی بالای ۷۰ درصدی واحد بیجار نشان می‌دهد این شرکت به بازدهی سرمایه‌گذاری نزدیک شده است. این طرح‌های پیشران نه‌تنها ریسک تامین خوراک را در هلدینگ‌های سهامدار کاهش می‌دهند، بلکه با ورود محصولات با ارزش افزوده بالا نظیر ورق گرم به بازار، بازدهی نمادهای «ومعادن»، «تجلی» و «کنور» را در بازار سرمایه به شکل چشمگیری ارتقا خواهند داد.
