دکتر مسعود پزشکیان در دهمین همایش ملی سلامت معنوی اسلامی با تأکید بر ضرورت پیوند دانش، اخلاق و مسئولیت اجتماعی اعلام کرد علم و دانایی زمانی ارزشمند است که در خدمت حل مشکلات مردم قرار گیرد. رئیس‌جمهور با اشاره به تأثیر مستقیم عوامل اجتماعی نظیر فقر و محرومیت بر سلامت جامعه، خواستار تحول در سیستم آموزشی و ارتقای سرمایه اجتماعی شد. ایشان عملکرد، صداقت و خدمت‌رسانی واقعی به مردم را تنها معیار ارزیابی مسئولان دانست و بر پذیرش کاستی‌ها و اصلاح فرایندها تأکید نمود.
مسئولیت‌پذیری اجتماعی و لزوم تجلی آموزه‌های دینی در عمل
ارزش واقعی دانش و توانمندی اجرایی در خدمت به جامعه و گره‌گشایی از مشکلات آحاد مردم نهفته است. دکتر مسعود پزشکیان در دهمین همایش ملی سلامت معنوی اسلامی با گرامی‌داشت یاد امام خمینی (ره)، شهدای انقلاب و رهبر شهید، بر اهمیت مسئولیت‌پذیری انسان در برابر خداوند و جامعه تأکید کرد. ایشان با استناد به مفاهیم سوره مبارکه انسان یادآور شد که فرد مؤمن باید در عمل نسبت به نیازمندان، یتیمان و محرومان احساس مسئولیت کند. آموزه‌های دینی و نیایش‌ها نباید صرفاً در سطح گفتار باقی بمانند، بلکه باید به رفتار روزمره مسئولان و جامعه تبدیل شوند.
ریشه‌یابی آسیب‌های سلامت در عوامل اجتماعی و اقتصادی
بخش قابل توجهی از مشکلات و نابرابری‌ها در حوزه سلامت ریشه در مسائل ساختاری، اقتصادی و محیطی دارد. رئیس‌جمهور با اشاره به ارتباط مستقیم آسیب‌های اجتماعی با وضعیت معیشتی تصریح کرد که فقر، بی‌سوادی، حاشیه‌نشینی و فقدان دسترسی عادلانه به امکانات، سلامت آحاد جامعه را به مخاطره می‌اندازد. بر این اساس، سیاست‌گذاری‌ها باید به گونه‌ای تنظیم شوند که ریشه‌های اصلی محرومیت و نابرابری در توزیع منابع شناسایی و برطرف گردند.
بیدارسازی فطرت الهی و تحول در نظام آموزشی کشور
نظام آموزشی کشور باید از انتقال صرف نظریه‌ها و محفوظات فاصله گرفته و به سمت تربیت نیروهای متعهد حرکت کند. دکتر مسعود پزشکیان با اشاره به گرایش فطری انسان‌ها فارغ از تفاوت‌های قومی و جغرافیایی به عدالت و مهربانی تاکید کرد که هدف اصلی در حوزه‌های علمی و پزشکی باید تقویت همین فطرت الهی باشد. آموزش عالی و تخصصی زمانی کارآمد است که خروجی آن متخصصانی مسئولیت‌پذیر، گره‌گشا و یاور اقشار آسیب‌پذیر جامعه باشد.
بازسازی سرمایه اجتماعی و حامی‌پروری به جای مانع‌تراشی
تمرکز بر حل مسائل واقعی مردم و پرهیز از ملامت یا مچ‌گیری، راهکار اصلی بازسازی سرمایه اجتماعی و کاهش آسیب‌هاست. رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت تغییر رویکردهای اداری و نظارتی خاطرنشان کرد که مسئولان باید به جای پرونده‌سازی، ایجاد مانع یا حذف افراد از دایره حمایت‌های اجتماعی، به پناهگاهی برای اقشار بی‌بناه تبدیل شوند. جامعه زمانی به سمت سلامت معنوی و پویایی حرکت می‌کند که علم، ایمان، اخلاق و مسئولیت‌پذیری به طور هم‌زمان در عملکرد مدیران تجلی یابد.
ارزیابی مسئولان بر پایه عملکرد، صداقت و پرهیز از شعارزدگی
معیار اصلی سنجش افراد و جریان‌های سیاسی، عملکرد عینی و نحوه مواجهه آنان با مطالبات مردم است. دکتر مسعود پزشکیان با استناد به معیارهای قرآنی برای تشخیص حق از باطل، شعارزدگی، تبلیغات رسانه‌ای و ادبیات ظاهری را فاقد ارزش دانست. ایشان تصریح کرد که ادعای دین‌داری بدون رعایت صداقت، حق‌طلبی، عدالت‌خواهی و تلاش عملی برای حل مشکلات، پذیرفتنی نیست و مسئولان باید پاسخ‌گوی اعتماد جامعه باشند.
لزوم پذیرش کاستی‌ها و اصلاح مسیر خدمت‌رسانی
عبادت واقعی و ایمان مذهبی باید خروجی ملموسی در اخلاق، مهربانی و ارتقای کیفیت زندگی مردم داشته باشد. رئیس‌جمهور با پذیرش وجود برخی قصورها و کاستی‌های اجرایی در حوزه‌های مختلف، بر ضرورت مسئولیت‌پذیری و اصلاح نارسایی‌ها تأکید کرد. ایشان خاطرنشان نمود که اگر فرایض دینی نتوانند رفتار مسئولان را اصلاح کرده و آنان را به سمت خدمت‌رسانی سوق دهند، از اهداف اصلی آموزه‌های اسلامی فاصله گرفته شده است.
***
سخنان اخیر رئیس‌جمهور نشان‌دهنده تغییر جهت‌گیری دولت به سمت الگوی حکمرانی مبتنی بر برابری اجتماعی و توجه به مؤلفه‌های غیرطبیعیِ مؤثر بر اقتصاد سلامت است. تاکید بر ریشه‌کنی فقر، حاشیه‌نشینی و توزیع ناعدالتی منابع، بر نقش مستقیم شاخص‌های کلان اقتصادی در هزینه‌های درمان و سلامت عمومی صحه می‌گذارد. از سوی دیگر، تاکید بر بازسازی سرمایه اجتماعی و پرهیز از مانع‌تراشی اداری می‌تواند موجب ارتقای بهره‌وری در نیروی انسانی و افزایش اعتماد متقابل میان فعالان اقتصادی و بدنه اجرایی شود. اصلاح ساختار آموزشی جهت تربیت نیروهای مسئله‌محور نیز در بلندمدت منجر به کاهش هزینه‌های پنهان ناشی از ناکارآمدی و تسریع در فرایند توسعه پایدار خواهد شد.
