علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در تشریح کارنامه و برنامه‌های ۵ ساله مدیریت شهری، از طرح حمایتی «چشم‌روشنی» برای اعطای اعتبار ماهانه ۳.۵ تا ۴ میلیون تومانی به مادران از ابتدای سال ۱۴۰۵ رونمایی کرد. مدیریت شهری همچنین با اجرای الگوی «تورم صفر» و ثبات قیمت‌ها در ۳۱۶ میدان میوه و تره‌بار، تثبیت قدرت خرید خانوارها را دنبال می‌کند. بازآفرینی ۲۱۱ لکه شهری، نوسازی ۲۵۰۰ اتوبوس و ۱۲ هزار تاکسی، ورود ۷۵ اتوبوس سه‌کابین ۲۶ متری و مشارکت بیش از ۲ میلیون شهروند در پروژه «من شهردارم»، مهم‌ترین محورهای تحول پایتخت به شمار می‌روند.
بازآفرینی زیرساخت‌ها، خدمات اجتماعی و توسعه حملونقل شهری
تغییر ریل توسعه پایتخت و اصلاح بی‌دقتی‌های طرح تفصیلی
تهران حدود ۲۴۰ سال است که پایتخت ایران محسوب می‌شود. توسعه این شهر تا سال ۱۳۴۸ به صورت شمالی-جنوبی و پس از آن به صورت شرقی-غربی گسترش یافت، اما الگوی دقیق و مشخصی برای تأمین متناسب خدمات وجود نداشت. مدیریت شهری در طول ۵ سال و ۱ ماه و ۲ روز خدمت خود، بازآفرینی بر اساس الگوی صحیح را جایگزین گسترش افقی کرده است. در حال حاضر از حدود ۹۳۰ هزار قطعه و پلاک دارای ضوابط طرح تفصیلی، بی‌دقتی‌های ساخت‌وسازهای بلندمرتبه و احداث فروشگاه‌های بزرگ در معابر کم‌عرض که موجب مشکلات ترافیکی شده بود، در حال اصلاح است.
شناسایی ۲۱۱ لکه شهری برای نوسازی و تجمیع پلاک‌ها
مدیریت شهری ۲۱۱ لکه در تهران را برای نوسازی شناسایی کرده که حدود ۱ درصد از مساحت پایتخت را شامل می‌شود. هدف این طرح، پیش‌بینی تمامی خدمات هفت‌گانه شهری و ارتقای کیفیت زندگی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر بلایای طبیعی است. راهکار اصلی شهرداری در این بخش، تجمیع پلاک‌های کوچک به قطعات بزرگ‌تر است تا ارائه خدمات کامل و نوسازی با شیوه‌های نوین محقق شود.
ثبت خریدهای ۵۰ درصدی مردم در میادین و اجرای طرح «تورم صفر»
فعالیت میادین میوه و تره‌بار از سال ۱۳۵۸ آغاز شده و هم‌اکنون ۳۱۶ میدان در تهران فعال هستند. طبق گزارش دانشگاه تربیت مدرس، بیش از ۵۰ درصد مردم تهران خریدهای خود را از این میادین انجام می‌دهند که اختلاف قیمتی بین ۲۵ تا ۳۰ درصد و در برخی نقاط تا ۴۰ و ۵۰ درصد با بازار آزاد دارد. شهرداری بر اساس قاعده مسئولیت‌پذیری (یکی از ۱۲ قاعده مدیریت شهری) و برای مقابله با فشار جنگ اقتصادی آمریکا، طرح «تورم صفر» را اجرا کرده است. در این طرح ۶ ماهه، میزان مشخصی از کالاهای خانوار با قیمت ثابت ارائه می‌شود تا قدرت خرید مردم حفظ شود. این الگو به تصویب دولت نیز رسیده و با همکاری وزرای کشور، جهاد کشاورزی، رئیس بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه در شهرهایی نظیر ارومیه، مشهد و اهواز در حال تسری است.
رونمایی از اعتبار ماهانه ۳.۵ تا ۴ میلیون تومانی در طرح «چشم‌روشنی»
شهرداری تهران از ابتدای سال ۱۴۰۵ طرح «چشم‌روشنی» را به ازای تولد هر فرزند برای حمایت از مادران اجرا می‌کند. در این طرح ماهانه ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان اعتبار اختصاص می‌یابد که شامل ۲.۵ میلیون تومان اعتبار خرید کالا از فروشگاه‌های شهروند و میادین (با امکان تحویل در منزل)، ۵۰۰ هزار تومان اعتبار خدمات فرهنگی (سینما، گردشگری و کتاب با قابلیت انتقال به ماه‌های بعد) و ۵۰۰ هزار تومان اعتبار بهداشتی و درمانی است. برای خانواده‌های واقع در دهک‌های ۱ تا ۳، اعتبار سلامت به ۱ میلیون تومان در ماه افزایش می‌یابد.
ارتقای سامانه‌های ۱۳۷ و ۱۸۸۸ و خدمات‌رسانی در ۱۲۳ ناحیه
زیرساخت‌ها و فرآیندهای دو سامانه ارتباطی ۱۳۷ و ۱۸۸۸ nوسازی شده است. درخواست‌های ثبت‌شده شهروندان به‌صورت متمرکز دریافت و فوراً به نواحی مربوطه در میان ۲۲ منطقه و ۱۲۳ ناحیه تهران ارجاع داده می‌شود. این نوسازی همراه با آموزش نیروها و قاعده‌مند کردن خدمات انجام شده است.
جهش مشارکت مردمی به ۲ میلیون نفر در طرح «من شهردارم»
بر اساس قاعده «مدیریت مشارکتی»، میزان حضور شهروندان در نظرسنجی طرح «من شهردارم» از ۳۴۶ هزار نفر در سال اول به ۱ میلیون و ۳۵۷ هزار نفر در سال دوم و نهایتاً به بیش از ۲ میلیون نفر افزایش یافت. در دو سال اخیر، شهروندان علاوه بر نظرسنجی، طرح‌های پیشنهادی خود را ثبت کرده‌اند که ۱۸ درصد از طرح‌های منتخب وارد پروژه‌های رسمی شهرداری شده و گزارش اجرای آن‌ها به مردم ارائه می‌شود.
رکوردشکنی در نوسازی ناوگان اتوبوس‌رانی و واردات اتوبوس‌های سه‌کابین
در نیمه سال جاری، برنامه‌های توسعه ناوگان حملونقل عمومی به یک نصاب جدید دست یافت. ناوگان اتوبوس‌رانی فعال تهران از ۸۶۰ دستگاه در شهریور ۱۴۰۰ به ۳۰۰۰ دستگاه افزایش یافته است؛ به‌طوری‌که ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس نوسازی شده و ۵۰۰ دستگاه از آن‌ها برقی هستند. برای محورهای پرتردد مانند آزادی و انقلاب (خط ۱ بی‌آرتی از سه‌راه تهرانپارس تا آزادی)، ۷۵ دستگاه اتوبوس سه‌کابین ۲۶ متری خریداری و تولید شده که به مرور منتقل می‌شوند. همچنین راه‌اندازی خط تولید اتوبوس‌های دوکابین برقی در داخل تهران و ساخت ۱۴ واگن مترو با هزینه دو-سوم نمونه خارجی توسط مجموعه واگن‌سازی شهرداری در حال پیگیری است.
نوسازی ۱۲ هزار تاکسی و برنامه‌های هفته تهران
در ۵ سال گذشته بیش از ۱۲ هزار تاکسی در تهران نوسازی شده که بیش از ۲۰۰۰ دستگاه از آن‌ها برقی است. شهردار تهران ضمن عذرخواهی از شهروندان بابت کنده کاری‌ها، گردوغبار و ترافیک ناشی از پروژه‌های عمرانی، مجموعه‌های اراضی عباس‌آباد و دریاچه شهدای خلیج فارس را به عنوان نقاط پیشنهادی جهت بازدید در هفته تهران معرفی کرد.
***
رویکرد عملیاتی مدیریت شهری تهران، پیوندی هماهنگ میان کنترل هزینه‌های خانوار، ارتقای ارزش‌افزوده املاک و توسعه زیرساخت‌های ترانزیت شهری ایجاد کرده است. تخصیص اعتبار مستمر در قالب طرح «چشم‌روشنی» و کنترل نرخ کالاها در طرح «تورم صفر»، توان خریدهای مصرفی دهک‌های مختلف را تقویت کرده و جریان نقدینگی را به سمت شبکه‌های توزیع مویرگی نظیر میادین و فروشگاه‌های شهروند هدایت می‌کند. از سوی دیگر، نوسازی ناوگان عمومی و ورود اتوبوس‌های برقی و سه‌کابین، هزینه‌های پنهان ملی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی، آلودگی هوا و اتلاف وقت در ترافیک را به شدت کاهش می‌دهد. همچنین بازآفرینی ۲۱۱ لکه شهری و تجمیع پلاک‌های فرسوده، جذب سرمایه‌های خرد در بخش مسکن را تسهیل نموده و پایداری سرمایه‌گذاری‌های شهری را تضمین می‌نماید.
