رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به تصمیمات پولی بانک مرکزی آمریکا اعلام کرد که ابزارهای طرف تقاضا نظیر تغییر نرخ بهره دیگر قادر به مهار انتظارات تورمی در این کشور نیستند. بنا به پیام دکتر محمدباقر قالیباف در فضای مجازی، تورم در اقتصاد آمریکا اکنون تحت تاثیر شوک طرف عرضه و مسدود شدن گلوگاههای استراتژیک انرژی یعنی تنگه هرمز و باب المندب قرار دارد. ایشان تاکید کرد که منشا اصلی تعیین نرخ و کنترل ریسکهای اقتصادی در شرایط کنونی، ژئوپلیتیک منطقه و در دست ایران است.
بیاثری تصمیمات بانک مرکزی آمریکا در مهار تورم
رئیس مجلس شورای اسلامی پیشاپیش تصمیم بانک مرکزی آمریکا را در تعیین نرخ بهره بیاثر دانست. دکتر محمدباقر قالیباف در حساب کاربری خود تغییرات نرخ بهره را ناکارآمد ارزیابی کرد. ایشان تصریح کرد مدیریت انتظارات تورمی در آمریکا از طریق این متغیر امکانپذیر نیست. رئیس قوه مقننه یادآور شد که بالا بردن نرخ بهره توانایی باز کردن تنگه هرمز یا افزایش تولید نفت را ندارد.
تاثیر مستقیم شوک طرف عرضه بر شاخصهای اقتصادی
ناکارآمدی ابزارهای سنتی پولی به دلیل بروز شوک شدید در طرف عرضه اقتصاد رخ داده است. انسداد گلوگاههای استراتژیک انرژی مانند تنگه هرمز و باب المندب عامل اصلی این فشار تورمی است. رئیس مجلس تاکید کرد که کنترل ریسک تنگه هرمز متغیر اصلی تعیینکننده شرایط بازار است. وی مدیریت این ریسک حساس و اثرگذار را در شرایط کنونی در اختیار ایران دانست.
پایان دوران سیطره ابزارهای سنتی طرف تقاضا
دوران مدیریت تورم با اتکای صرف به نرخ بهره به پایان رسیده است. دکتر قالیباف خاطرنشان کرد که عوامل ژئوپلیتیک اکنون دست برتر را در تغییر شاخصهای کلان اقتصادی دارند. بانکهای مرکزی در شرایط عادی نرخ بهره را متناسب با هدفگذاری تورمی تغییر میدهند. این اقدام با هدف لنگر کردن انتظارات تورمی در میانمدت و بلندمدت انجام میشود.
لزوم ورود متغیرهای جدید ژئوپلیتیک به محاسبات بازار
فعالان بازار باید فرمولهای کلاسیک تعیین نرخ بهره در آمریکا را بازنگری کنند. دکتر قالیباف به معاملهگران هشدار داد که بازی با نرخ بهره پاسخگوی مهار تورم نیست. متغیرهایی نظیر مسدود ماندن تنگه هرمز و باب المندب باید وارد الگوی محاسباتی شوند. تا زمان عدم تغییر شرایط، انتظارات تورمی در آمریکا همچنان روندی صعودی خواهد داشت.
***
ظهارات اخیر رئیس مجلس شورای اسلامی نشاندهنده تغییر وزن متغیرهای ژئوپلیتیک در معادلات کلان اقتصاد بینالملل است. این موضعگیری تاکید میکند که ابزارهای کلاسیک سیاست پولی فدرال رزرو در برابر شوکهای عمیق طرف عرضه کارایی لازم را ندارند. پیوند زدن تورم آمریکا به امنیت گلوگاههای ترانزیت انرژی، اهمیت فوقالعاده جایگاه ایران در بازار جهانی نفت را برجسته میسازد. در این چارچوب، عدم ثبات در تنگه هرمز و باب المندب میتواند تلاشهای بانکهای مرکزی بزرگ را برای مهار تورم کاملا بیاثر کند.