شرکت فولاد خوزستان به واسطه ساختار برپایه احیای مستقیم و کورههای قوس الکتریکی، در موقعیت ممتازی برای حرکت به سمت تولید فولاد کمکربن قرار گرفته است. دادههای انجمن جهانی فولاد، انتشار دیاکسید کربن روش کوره قوس الکتریکی را با ۱.۴۷ تن به ازای هر تن فولاد، به مراتب کمتر از روش کوره بلند نشان میدهد. با این وجود، قطعیهای انرژی منجر به از دست رفتن حدود ۹۸۰ هزار تن از ظرفیت تولید این شرکت در سال گذشته شد. در این راستا، راهاندازی پروژههای توسعهای مانند زمزم ۳ با ظرفیت ۱.۷۶ میلیون تن آهن اسفنجی، گام کلیدی شرکت برای متوازنسازی زنجیره تولید است.
ارزیابی جایگاه فناوری فولاد خوزستان در کاهش ردپای کربن
صنعت جهانی فولاد پارامتر میزان انتشار کربن را به عنوان معیار اصلی رقابتپذیری پذیرفته است. دادههای رسمی انجمن جهانی فولاد شدت انتشار دیاکسیدکربن در روش کوره بلند را حدود ۲.۳۴ تن به ازای هر تن فولاد خام برآورد میکنند. این شاخص در روش احیای مستقیم و کوره قوس الکتریکی به ۱.۴۷ تن و در روش استفاده از قراضه به ۰.۶۹ تن کاهش مییابد. شرکت فولاد خوزستان با اتکا به زیرساخت احیای مستقیم و کورههای قوس الکتریکی، بستر مناسبی را برای تولید فولاد کمکربن ایجاد کرده است. دستیابی به فولاد سبز کامل، نیازمند اصلاح منشأ تأمین برق و ارتقای بهرهوری کل زنجیره ارزش تولید است.
تأثیر چالش انرژی بر عملکرد عملیاتی و تولید شمش
شرکت فولاد خوزستان در سال ۱۴۰۳ موفق به تولید بیش از ۵.۱ میلیون تن آهن اسفنجی و ۲.۹ میلیون تن شمش فولادی شد. محدودیتهای سراسری انرژی در این دوره، خسارت سنگینی به بخش عملیاتی وارد ساخت و منجر به عدم تحقق حدود ۹۸۰ هزار تن تولید برنامهریزیشده شد. این حجم از افت تولید ثابت میکند که مزیتهای ساختاری و تکنولوژیک بدون تامین انرژی پایدار و کمکربن به بازدهی اقتصادی مطلوب نمیرسد. عدم نفع حاصل از قطعی برق، ضرورت سرمایهگذاری مستقیم در نیروگاههای اختصاصی و تجدیدپذیر را دوچندان میکند.
زمزم ۳؛ گام استراتژیک در توازن زنجیره آهنسازی
مگامودول زمزم ۳ نقش محوری در تکمیل و توازن زنجیره ارزش شرکت فولاد خوزستان ایفا میکند. این طرح توسعهای ظرفیت تولید سالانه ۱.۷۶ میلیون تن آهن اسفنجی را به مجموعه اضافه میکند. اجرای این پروژه علاوه بر تامین پایدار خوراک کورههای قوس الکتریکی، پایداری عملیاتی بخش آهنسازی را به طرز چشمگیری بهبود میبخشد. توسعه این پروژهها به همراه هوشمندسازی فرآیندها و استقرار سامانههای پایش انتشار کربن، مسیر صادراتی شرکت را در بازارهای جهانی تضمین خواهد کرد.
***
رویکرد فولاد خوزستان در انطباق با استانداردهای بینالمللی فولاد سبز، یک ضرورت اقتصادی برای حفظ سهم بازار صادراتی در مواجهه با مقررات سختگیرانه کربنی است. اگرچه ساختار برپایه کوره قوس الکتریکی و طرحهای توسعهای نظیر زمزم ۳ زیرساختهای لازم را فراهم کردهاند، اما تحقق کامل این هدف در گرو رفع چالش قطعی انرژی است. ایجاد نظام جامع اندازهگیری انتشار دیاکسید کربن و تامین برق پایدار، بازدهی سرمایهگذاریهای انجامشده را حداکثر خواهد کرد. اتخاذ سیاستهای هوشمندسازی و افزایش بهرهوری فرآیندها، جایگاه رقابتی شرکت فولاد خوزستان را در صنعت فولاد منطقه تثبیت میسازد.