دکتر مصطفی سرگلزائی عضو هیئتمدیره بانک رفاه کارگران در سیوچهارمین همایش بانکداری اسلامی راهکارهای تأمین مالی غیرتورمی ریسکهای نوظهور را تشریح کرد. این مقاله پژوهشی با همکاری محمدمهدی علمباز تدوین شده است. پژوهش مذکور ابعاد و ظرفیتهای شبکه بانکی کشور را در مواجهه با بحرانها بررسی میکند. نتایج ارزیابی دادههای ۱۶ بانک نشان میدهد کیفیت تخصیص منابع نقش تعیینکنندهای در مهار تبعات شوکهای اقتصادی دارد.
ارزیابی اثر ریسکهای نوظهور بر شبکه بانکی
چالشهای ناشی از شوکهای غیرمنتظره توان شبکه بانکی را در تأمین مالی سالم تضعیف میکنند. بلایای طبیعی، تحریمها، بحرانهای پاندمی و تهدیدات سایبری ازجمله این ریسکها هستند. بروز این شوکها توان بازپرداخت تسهیلاتگیرندگان را کاهش میدهد. این روند موجب افزایش مطالبات غیرجاری و انجماد داراییهای بانکی میشود.
ارتقای کیفیت اعتبارات و سلامت ترازنامه
حجم بالای اعتبارات بهتنهایی ضامن تابآوری اقتصادی در برابر بحرانها نیست. ارزیابی الگوی اقتصادسنجی پویا اهمیت سلامت ترازنامه بانکها را اثبات میکند. بانک دارای ساختار مالی قوی اثرات منفی شوکها را با شدت کمتری تجربه میکند. گذر از توسعه کمّی به سمت ارتقای کیفیت اعتبار ضرورت اصلی نظام بانکی است.
راهکارهای سیاستی تقویت تابآوری نظام بانکی
تأمین مالی غیرتورمی نیازمند انضباط اعتبارسنجی و هدایت منابع به فعالیتهای مولد است. سامانه یکپارچه پایش ریسکهای نوظهور و آزمون بحران باید راهاندازی شود. اصلاح سیاستهای اعتباری از ورود منابع به فعالیتهای سوداگرانه جلوگیری میکند. بهرهگیری از ابزارهای تعهدی نظیر اوراق گام و برات الکترونیک کفایت سرمایه را بهبود میبخشد.
***
پژوهش ارائه شده در همایش بانکداری اسلامی بر تغییر پارادایم شبکه بانکی از انبساط اعتباری به ارتقای کیفیت ترازنامه تأکید دارد. اتکا به روشهای تورمزا برای جبران خسارتهای ناشی از ریسکهای نوظهور، به ناترازی بیشتر و تعمیق رکود تورمی میانجامد. بهرهگیری از ابزارهای تعهدی مانند اوراق گام، فشار بر پایه پولی را کاهش داده و تعادل مالی را حفظ میکند. اجرای راهکارهای پیشنهادی شامل اصلاح اعتبارسنجی و پایش ریسک، تابآوری شبکه بانکی را در برابر شوکهای بیرونی به طور چشمگیری افزایش خواهد داد.
