ضعف در باطلهبرداری و محدودیت ناوگان استخراجی مجتمع سنگان، صنایع فولادی را با ریسک کسری خوراک مواجه کرده است. حسین عباسنیا، معاون امور معدنی فولاد سنگان، با اعلام پیشبینی کسری ۴ میلیون تنی سنگآهن تا پایان سال ۱۴۰۵، از برنامههای شرکت برای کاهش وابستگی خبر داد. فولاد سنگان با ورود مستقیم به عملیات معدنی، بهکارگیری ۱۵ دستگاه ماشینآلات ملکی و مشارکت در خرید و اکتشاف معادن جدید، امنیت تامین خوراک را پیگیری میکند.
چالشهای ساختاری باطلهبرداری و استخراج در معادن سنگان
ذخیره اقتصادی مجتمع سنگان حدود ۸۵۰ میلیون تن برآورد میشود. گزارشهای جدید ظرفیت کلی این معدن را تا ۱.۲ میلیارد تن تخمین میزنند. چالش اصلی تامین خوراک صنایع، کمبود ماده معدنی نیست. ضعف عملیات باطلهبرداری و ظرفیت پایین ناوگان استخراجی موانع اصلی تولید هستند. بروکراسی اداری و بلاتکلیفی کاری در سال ۱۴۰۴ میزان استخراج را به شدت کاهش داد. تغییر پیمانکار در آذر ۱۴۰۴ نیز نتوانست شرایط استخراج را به طور محسوس بهبود بخشد.
اقدامات ابتکاری فولاد سنگان برای جلوگیری از توقف تولید
معاونت امور معادن فولاد سنگان برای عبور از بحران، برداشت از دمپهای میانی را کلید زد. این شرکت با بهکارگیری ماشینآلات ملکی بیش از ۷.۴ میلیون تن سنگآهن تامین کرد. پیگیریهای استانی و ملی موانع مربوط به عملیات انفجار اسفند ۱۴۰۴ را تا حدی برطرف ساخت. تحویل سنگآهن به سرمایهگذاران تا پایان مرداد ۱۴۰۵ به ۴.۷ میلیون تن رسید. این میزان، تحقق ۴۵ درصدی برنامههای استخراج سال جاری را نشان میدهد.
پیشبینی کسری ۴ میلیون تنی خوراک و اتمام ذخایر میانی
تزریق خوراک به کارخانهها با تمرکز بر استخراج بلوکهای ماده معدنی دنبال شده است. این رویکرد به عقبافتادگی عملیات باطلهبرداری در برخی معادن منجر گردید. بخش عمده ذخایر دمپهای میانی برداشت شده و ذخیرهای در آنها باقی نمانده است. ادامه روند فعلی کسری ۴ میلیون تنی سنگآهن را در پایان سال ایجاد میکند. کارخانه کنسانتره برای تولید ۵ میلیون تن محصول به ۱۰ میلیون تن سنگآهن نیاز دارد. تامین بیش از ۵.۵ میلیون تن از مجتمع و ۵۰۰ هزار تن از معادن پلاسری دور از انتظار است.
ورود مستقیم به تجهیز ناوگان و تنوعبخشی به منابع تامین
فولاد سنگان جهت کاهش وابستگی، وارد فعالیت مستقیم معدنی شده است. هماکنون ۱۱ دستگاه معدنی فعال بوده و ۴ دستگاه دیگر آماده ورود به مدار هستند. این تجهیزات ملکی توان بارگیری و تخلیه ۷ میلیون تن سنگآهن را در سال دارند. شرکت برای مدیریت ریسک، برنامههای جامعی در دستور کار قرار داده است. خرید سنگآهن از بورس و معادن پلاسری، مشارکت در اکتشاف و خرید مستقیم معادن از راهکارهای کلیدی شرکت است.
***
چالش تامین سنگآهن در فولاد سنگان ریشه در عقبماندگی ناوگان استخراجی و بروکراسی اجرایی دارد. پیشبینی کسری ۴ میلیون تنی خوراک در سال ۱۴۰۵، ضرورت تحول در مدیریت معادن سنگان را برجسته میسازد. ورود مستقیم فولاد سنگان به تجهیز ناوگان ملکی و خرید ماشینآلات، گامی استراتژیک برای حفظ پایداری خطوط تولید کنسانتره است. تنوعبخشی به روشهای تامین مالی، خرید از بورس و مشارکت در اکتشاف معادن جدید، ریسک تکمنبعی بودن شرکت را کاهش میدهد. موفقیت این برنامهها نیازمند تسریع در اصلاح فرآیندهای باطلهبرداری و رفع مداخلات قیمتی در زنجیره فولاد خواهد بود.