عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی از تامین مستمر ارز و راهاندازی ابزارهای مالی جدید خبر داد. به گفته وی، تامین ارز واردات با وجود فشارهای خارجی تنها ۱۵ درصد کاهش یافته و ذخایر ارزی کشور تقویت شده است. همتی با تاکید بر مداخله بهموقع و مقتدرانه در بازار ارز، از آغاز به کار ابزار اختیار معامله سکه در روزهای آینده جهت مدیریت تقاضای احتیاطی خبر داد.
پوشش مطلوب نیازهای ارزی و تقویت ذخایر بانک مرکزی
بانک مرکزی عملکرد تامین ارز واردات کشور را شفافسازی کرد. با وجود شرایط جنگی، محدودیتهای شدید خارجی و اختلالات تجاری، تامین ارز واردات نسبت به دوره مشابه سال پیش تنها ۱۵ درصد کاهش یافته است. بخشی از این کاهش به دلیل افت حجم واردات و کاهش تقاضای تجاری ثبت شد. بانک مرکزی در این مدت موقعیت ذخایر ارزی خود را تقویت کرده است. منابع موجود برای استمرار پوشش نیازهای تجاری در سناریوهای مختلف کفایت میکند.
ریشهیابی فشارها بر بازار ارز و تقاضای سفتهبازانه
تحلیل بانک مرکزی نشاندهنده نبود کمبود جدی ارز برای تقاضای تجاری است. بخش قابل توجهی از فشارهای موجود در بازار ارز ناشی از تقاضای احتیاطی، سفتهبازانه و خروج سرمایه است. این نوع تقاضا حساسیت بالایی به اخبار و انتظارات تورمی دارد. تقاضای هیجانی همانگونه که سریع شکل میگیرد، با تغییر انتظارات بهسرعت فروکش میکند. مقامات آمریکایی با بازتولید اخبار تکراری به دنبال اثرگذاری بر این انتظارات هستند.
برنامه مداخله مقتدرانه بانک مرکزی در بازار ارز
بانک مرکزی در برابر نوسانات غیرعادی و فاصله گرفتن نرخها از واقعیتهای اقتصادی تماشاگر نخواهد ماند. این نهاد با استفاده از ظرفیت ارزی و ابزارهای در اختیار، بهموقع و با قدرت در بازار مداخله میکند. زمان، نحوه و حجم مداخلات متناسب با شرایط بازار تعیین خواهد شد. فعالان بازار نباید نوسانات مقطعی را یکطرفه یا بدون پاسخ از سوی سیاستگذار تلقی کنند.
رونمایی از ابزار اختیار معامله سکه برای پوشش ریسک
سیاستگذار پولی مجموعهای از ابزارهای رسمی را برای پوشش ریسک و حفظ ارزش داراییهای مردم فعال میکند. هدف از عرضه این ابزارها، جلوگیری از انتقال تقاضای احتیاطی به بازار نقدی ارز است. ابزار اختیار معامله سکه طی روزهای آینده به طور رسمی اجرایی و عملیاتی میشود. بانک مرکزی متناسب با شرایط بازار ابزارهای مالی دیگری را نیز فعال خواهد کرد.
***
مواضع جدید رئیس کل بانک مرکزی نشاندهنده اتخاذ رویکردی فعالانه در مدیریت بازار ارز و طلا است. تقویت ذخایر ارزی و کنترل تامین ارز تجاری، دست سیاستگذار را برای مدیریت بازار نقدی باز میگذارد. راه اندازی ابزارهای مشتقات مالی مانند اختیار معامله سکه، بخشی از تقاضای احتیاطی و هیجانی را از بازار فیزیکی به بازار رسمی اوراق منتقل میکند. این تدابیر در کنار سیگنال مداخله مستقیم، ابزارهای کنترلی بانک مرکزی را برای ثباتبخشی به بازارها تقویت میسازد.