خالص ارزش دارایی صندوقهای سرمایهگذاری طلا در هفته منتهی به ۴ شهریور ۱۴۰۵ با عبور از مرز ۸۰۰ هزار میلیارد تومان، رکورد تاریخی جدیدی به ثبت رساند. جهش ۵.۹ درصدی نرخ دلار آزاد و عبور آن از کانال ۲۰۰ هزار تومان، خنثیکننده اصلی فشار نزولی طلای جهانی ناشی از مواضع انقباضی فدرال رزرو بود. این جهش ارزی، بازدهی ۹.۵ درصدی طلای ۱۸ عیار و افزایش ۱۴۵ درصدی ارزش مبادلات صندوقهای طلا را رقم زد.
سقفشکنی تاریخی دارایی صندوقهای طلا
ارزش خالص داراییهای صندوقهای طلا در هفته کاری منتهی به ۴ شهریور ۱۴۰۵ برای نخستین بار از مرز ۸۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرد و رقم ۸۰۱ هزار و ۸۴۵ میلیارد تومان را به ثبت رساند. صندوق «عیار» با اختصاص ۲۸۵ هزار میلیارد تومان و سهم ۳۶ درصدی، بالاترین حجم دارایی این بازار را در اختیار دارد. صندوقهای «طلا» با ۱۴ درصد و «کهربا» با ۸ درصد در رتبههای بعدی جای گرفتند. جهش ارزش بازار این ابزارها عمدتاً ناشی از تجدید ارزیابی داراییهای پایه بود؛ چرا که در همین دوره ۴ هزار و ۶۹۹ میلیارد تومان خروج پول حقیقی از صندوقهای طلا رقم خورد، اما جریان تجمعی ورود نقدینگی از ابتدای سال همچنان رقم ۵۷ هزار و ۳۹۱ میلیارد تومان را نشان میدهد.
صعود دلار به کانال ۲۰۰ هزار تومان و جهش طلای داخلی
بازار ارز آزاد شاهد رشد ۵.۹ درصدی قیمت دلار بود؛ بهطوریکه نرخ دلار از ۱۹۲ هزار و ۷۰۰ تومان در شنبه ۳۱ مرداد به سقف ۲۰۲ هزار تومان رسید و در پایان هفته در سطح ۲۰۰ هزار و ۶۰۰ تومان آرام گرفت. این جهش ارزی به محرک اصلی بازار داخلی تبدیل شد و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را با رشد ۹.۵ درصدی از ۲۱ میلیون و ۳۶ هزار تومان به ۲۱ میلیون و ۷۴۶ هزار تومان رساند. سبقت رشد طلای داخلی از نرخ دلار نشاندهنده اثرپذیری همزمان از سطوح بالای اونس جهانی در نیمه اول هفته و تقاضای داخلی است.
فشار انقباضی فدرال رزرو بر اونس جهانی طلا و نقره
طلای جهانی هفته را در قیمت ۴ هزار و ۶۵۲ دلار آغاز کرد و پس از ثبت سقف ۴ هزار و ۶۵۹ دلار، با نوسان منفی ۳.۲ درصدی به ۴ هزار و ۴۵۵ دلار سقوط کرد. علت اصلی این افت، انتشار دادههای تورمی PCE آمریکا (۳.۷ درصد) و سخنرانی کوین وارش، رئیس فدرال رزرو در نشست جکسون هول بود که احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر را به ۵۸ درصد رساند. این موضع انقباضی با افزایش بازده اوراق دو ساله خزانه به ۴.۳۴ درصد و تقویت دلار همراه شد. همزمان، اونس جهانی نقره با کاهش ۴.۱۷ درصدی در سطح ۶۶.۳۸ دلار ایستاد که نشاندهنده حساسیت دوچندان نقره به ریسکهای رشد اقتصادی و کاهش تقاضای صنعتی است.
رونق بیسابقه مبادلات گواهیهای طلا و نقره در بورس کالا
بازار ابزارهای مبتنی بر طلا و نقره در بورس کالا با افزایش شدید حجم معاملات روبهرو شد. میانگین ارزش مبادلات روزانه صندوقهای طلا با افزایش ۱۴۵ درصدی به ۲۶ هزار و ۲۹۵ میلیارد تومان رسید. قیمت گواهی سپرده شمش طلا با رشد ۹.۷ درصدی به ۲ میلیون و ۸۶۹ هزار تومان رسید و ارزش معاملات آن با ۴۰ درصد رشد، رقم ۳ هزار و ۴۰۲ میلیارد تومان را ثبت کرد. گواهی سپرده سکه نیز با جهش ۳۳۵ درصدی در ارزش معاملات، به سطح ۲۱۱ میلیون و ۵۰۷ هزار تومان رسید. گواهی نقره نیز نوسان مثبت ۱۱.۱ درصدی را تجربه کرد و حجم معاملات صندوقهای نقره ۱۱۴ درصد افزایش یافت.
ساختار پرتفوی و ارزیابی بازدهی صندوقها
تحلیل ترکیب دارایی صندوقهای طلا نشان میدهد ۹۰ درصد پرتفوی این صندوقها را گواهی سپرده شمش طلا تشکیل میدهد. گواهی سپرده سکه با ۹ درصد و وجه نقد با ۱ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. میانگین بازدهی هفتگی صندوقهای طلا ۱.۹ درصد ثبت شد. صندوق «مهرگلد» با ثبت بازدهی ۳.۲ درصدی و صندوق «تابش» بهترین عملکرد را به نمایش گذاشتند. در مقابل، صندوق «زریران» با افت ۰.۱ درصدی و صندوق «عیار» با رشد زیر ۱ درصد، ضعیفترین بازدهی هفتگی را ثبت کردند.
***
عبور ارزش دارایی صندوقهای طلا از مرز ۸۰۰ هزار میلیارد تومان، تثبیت جایگاه ابزارهای مبتنی بر طلا را بهعنوان سپر اصلی حفظ ارزش داراییها در برابر تورم نشان میدهد. جهش ارز به کانال ۲۰۰ هزار تومان توانست فشار نزولی ناشی از سیاستهای انقباضی فدرال رزرو و افت اونس جهانی را بهطور کامل خنثی کند. تمرکز ۹۰ درصدی پرتفوی صندوقها بر گواهی شمش طلا، واکنشپذیری آنها را به نوسانات نرخ ارز بسیار بالا برده است. با وجود خروج موقت پول حقیقی در این هفته، ورودی تجمعی بیش از ۵۷ همت از ابتدای سال، مؤید پایداری تقاضای ساختاری برای این ابزارهای نقدشونده است.