به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران، نصراله زارعی با اشاره به روند توسعه میدان‌های نفتی، افزایش تولید، تکمیل زیرساخت‌های فرآورشی و انتقال نفت، اجرای طرح‌های توسعه‌ای در شرایط دشوار و توجه هم‌زمان به الزامات زیست‌محیطی؛ مهم‌ترین دستاوردهای شرکت متن طی دو سال گذشته را تشریح کرد.
زارعی با اشاره به جایگاه میدان آزادگان به‌عنوان بزرگ‌ترین میدان مشترک خشکی ایران، گفت: توسعه این میدان از سال ۱۳۸۲ آغاز شده و در این مسیر فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته است. خوشبختانه امروز فاز نخست توسعه میدان آزادگان جنوبی به پایان رسیده و فاز دوم، که به‌صورت یکپارچه برای آزادگان شمالی و جنوبی تعریف شده است، از اردیبهشت‌ماه وارد مرحله مطالعات مهندسی، برگزاری مناقصات، تأمین دکل‌های حفاری، پمپ‌های درون‌چاهی (ESP) و تجهیزات تکمیل چاه شده است. ان‌شاءالله به‌زودی شاهد آغاز عملیات اجرایی گسترده فاز دوم خواهیم بود.
وی افزود: از مهم‌ترین دستاوردهای فاز نخست می‌توان به تکمیل حفاری و راه‌اندازی 203 حلقه چاه اشاره کرد. همچنین بزرگ‌ترین واحد فرآورش نفت کشور با ظرفیت ۳۲۰ هزار بشکه در روز به بهره‌برداری رسید. دی ماه سال گذشته ردیف‌های C و D این واحد با حضور رئیس‌جمهور محترم و به صورت ویدئو کنفرانس افتتاح شد و پس از آن ردیف‌های A و B نیز تکمیل و وارد مدار بهره‌برداری شد.
مدیرعامل شرکت متن ادامه داد: امروز با بهره‌برداری کامل از این مجموعه، ظرفیت فرآورش نفت در این واحد به ۳۲۰ هزار بشکه در روز رسیده است. نکته قابل توجه این است که با تکمیل این واحد، ظرفیت تجمعی فرآورش نفت در منطقه غرب کارون به حدود ۸۲۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته که ظرفیت ارزشمندی برای توسعه‌های آتی محسوب می‌شود.
به گفته زارعی، با فراهم شدن این ظرفیت فرآورشی، طی دو تا سه سال آینده در غرب کارون عمدتاً به حفاری چاه‌های جدید، احداث تأسیسات سرچاهی و خطوط لوله جریانی نیاز خواهد بود و از نظر ظرفیت فرآورش، محدودیت جدی وجود نخواهد داشت.
وی درباره روند افزایش تولید آزادگان نیز گفت: در ابتدای دولت چهاردهم، تولید میدان آزادگان جنوبی حدود ۱۳۰ هزار بشکه در روز بود، اما امروز این رقم به بیش از ۱۸۳ هزار بشکه در روز رسیده است. همچنین مجموع تولید آزادگان شمالی و جنوبی در زمان تحویل پروژه به پیمانکار جدید، به حدود ۲۳۷ هزار بشکه در روز رسیده است.
زارعی بخش مهم و پایانی فاز نخست را اجرای تأسیسات فرآورش گازهای همراه دانست و گفت: برنامه ما این است که گازهای همراه آزادگان جنوبی فرآورش و به واحد NGL 3200 که در مجاورت کارخانه فرآورش قرار دارد، منتقل شود. این پروژه نیز روند مناسبی دارد و امیدواریم تا پایان امسال ردیف نخست بخش گازی وارد مدار بهره‌برداری شود.
وی با اشاره به شرایط دشوار حاکم بر کشور طی دو سال گذشته افزود: توسعه این میدان هم‌زمان با دو مقطع بحرانی، یعنی جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، دنبال شد. این شرایط طبیعتاً تبعاتی برای بخش توسعه به همراه داشت، اما با حمایت وزیر محترم نفت و مدیرعامل محترم شرکت ملی نفت ایران، تلاش شد آثار این شرایط به حداقل برسد. حتی در اوج این بحران‌ها نیز فعالیت‌های توسعه‌ای متوقف نشد و پروژه‌ها مطابق برنامه ادامه یافت.
مدیرعامل شرکت متن تأکید کرد: امروز می‌توان با اطمینان گفت فاز نخست توسعه مطابق اهداف پیش‌بینی‌شده به پایان رسیده و مقدمات اجرای فاز دوم نیز فراهم شده است. امیدواریم در قالب قرارداد جدید، شاهد جهشی دیگر در توسعه این میدان عظیم مشترک باشیم.
سهراب؛ توسعه میدان در مسیر صیانت از هورالعظیم
زارعی در ادامه به طرح توسعه میدان نفتی سهراب اشاره کرد و گفت: سهراب از جمله پروژه‌هایی است که در اجرای آن، توسعه میدان و صیانت از محیط زیست را هم‌زمان مورد توجه قرار داده‌ایم. از ابتدا تأکید ما این بوده است که توسعه این میدان باید به‌گونه‌ای باشد که کمترین مداخله را در زیست‌بوم هورالعظیم داشته باشد.
وی افزود: بر همین اساس، طرح توسعه سهراب مورد بازنگری و بازطراحی قرار گرفت و تلاش شد با استفاده از راهکارهای فنی و مهندسی، سطح مداخلات در منطقه کاهش یابد و الزامات زیست‌محیطی در طراحی و اجرای پروژه به‌طور جدی لحاظ شود. هدف ما این است که ضمن بهره‌برداری از ظرفیت‌های نفتی میدان، صیانت از تالاب و حفظ شرایط زیست‌محیطی منطقه نیز مورد توجه قرار گیرد.
مدیرعامل شرکت متن ادامه داد: خوشبختانه با مطالعات و اصلاحات لازم و تعامل با دستگاه‌های مسئول، فرآیند بررسی‌های زیست‌محیطی طرح نیز به نتیجه رسید و مجوز زیست‌محیطی طرح توسعه میدان نفتی سهراب صادر شد. این اتفاق را می‌توان یکی از گام‌های مهم برای ورود طرح به مرحله اجرایی دانست.
زارعی تأکید کرد: آنچه برای ما اهمیت دارد این است که سهراب صرفاً یک پروژه افزایش تولید نفت نباشد، بلکه الگویی از توسعه مسئولانه باشد؛ یعنی بتوانیم در کنار توسعه منابع نفتی و ایجاد ارزش اقتصادی برای کشور، نسبت به محیط زیست و هورالعظیم نیز مسئولانه عمل کنیم.
وی گفت: اکنون با فراهم شدن الزامات قانونی و زیست‌محیطی، زمینه برای ادامه مسیر اجرایی طرح فراهم شده است و امیدواریم با اجرای دقیق طراحی‌های انجام‌شده، توسعه میدان سهراب با کمترین اثرگذاری بر محیط زیست منطقه دنبال شود.
نیروگاه غرب کارون؛ از تأمین نیاز میادین تا کمک به شبکه سراسری
زارعی در ادامه با اشاره به نقش نیروگاه غرب کارون در تأمین برق مورد نیاز میادین این منطقه گفت: نیروگاه غرب کارون بر اساس ایده و طراحی شرکت ملی نفت ایران احداث شد و هدف اصلی آن تأمین برق مورد نیاز میادین غرب کارون بود. ظرفیت اسمی این نیروگاه ۴۳۵ مگاوات است، هرچند در شرایط مناسب بهره‌برداری، توان تولید آن به حدود ۵۰۰ مگاوات نیز رسیده است.
وی افزود: اکنون نیاز برق پروژه‌های توسعه‌ای غرب کارون حدود ۱۰۰ مگاوات است؛ بنابراین بخش قابل توجهی از برق تولیدی نیروگاه، مازاد بر نیاز طرح‌هاست. از سال ۱۴۰۰ و هم‌زمان با تشدید ناترازی برق کشور، این برق مازاد به شبکه سراسری تزریق شد تا بخشی از کمبود برق، به‌ویژه در استان خوزستان، جبران شود.
به گفته مدیرعامل شرکت متن، به‌طور متوسط حدود ۳۰۰ مگاوات از برق تولیدی نیروگاه به شبکه سراسری تحویل می‌شود و این موضوع نقش مهمی در پایداری شبکه برق کشور داشته است.
زارعی با اشاره به شرایط ویژه امسال و آسیب واردشده به برخی واحدهای پتروشیمی منطقه ماهشهر گفت: با حملات دشمن و خارج شدن بخشی از واحدهای پتروشیمی منطقه ماهشهر از مدار تولید، این وظیفه ملی را برای خود قائل شدیم که به کمک صنعت پتروشیمی برویم. صنعت پتروشیمی یکی از مهم‌ترین بخش‌های ارزآور کشور است و استمرار فعالیت آن اهمیت ویژه‌ای برای اقتصاد ملی دارد.
وی ادامه داد: بر همین اساس، با دستور وزیر محترم نفت و مدیرعامل محترم شرکت ملی نفت ایران، برق مازاد نیروگاه در اختیار شبکه سراسری قرار گرفت؛ در حالی که هنوز قرارداد مربوط با شرکت توانیر نهایی نشده و برخی هماهنگی‌های بین‌سازمانی در حال انجام است. با این وجود، بدون انتظار برای نهایی شدن قرارداد، برق مازاد را در اختیار شبکه قرار دادیم تا واحدهای پتروشیمی بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند و از مدار تولید خارج نشوند.
از رفع گلوگاه‌های تولید تا توسعه زیرساخت‌های راهبردی
مدیرعامل شرکت متن در ادامه، در تشریح مهم‌ترین دستاوردهای شرکت از هفته دولت سال گذشته تا هفته دولت امسال گفت: اگر بخواهیم عملکرد یک‌ساله شرکت را مرور کنیم، چند اقدام شاخص قابل اشاره است.
وی افزود: نخست، در میدان چشمه‌خوش، گلوگاهی در فرآیند تولید شناسایی شد. برای رفع این محدودیت، در مدت‌زمانی کوتاه یک واحد سیار نمک‌زدایی با ظرفیت ۳۰ هزار بشکه در روز طراحی، ساخته و نصب شد. با بهره‌برداری از این واحد، ظرفیت تولید میدان به حدود 1۲۵ هزار بشکه در روز افزایش یافت و این گلوگاه به‌طور کامل برطرف شد.
زارعی ادامه داد: دستاورد مهم بعدی، افتتاح ردیف‌های C و D بزرگ‌ترین واحد فرآورش نفت کشور در آزادگان جنوبی بود که با حضور رئیس‌جمهوری به صورت ویدئو کنفرانس در دی‌ماه سال گذشته به بهره‌برداری رسید و ظرفیت فرآورش ۱۶۰ هزار بشکه در روز را ایجاد کرد. پس از آن نیز ردیف‌های A و B تکمیل شد و با بهره‌برداری از آنها، ظرفیت بخش نفت این مجموعه به ۳۲۰ هزار بشکه در روز رسید.
وی اقدام مهم دیگر را افزایش ظرفیت انتقال نفت در پروژه گوره ـ جاسک دانست و گفت: در جریان شرایط ویژه کشور، توانستیم ظرفیت انتقال نفت را از حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز به ظرفیت اسمی یک میلیون بشکه در روز برسانیم که دستاوردی بسیار مهم و راهبردی برای کشور محسوب می‌شود.
مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت افزود: از سوی دیگر، با وجود اینکه عمده میادین تحت مدیریت شرکت، میادین مشترک هستند، هیچ‌گونه کاهش تکلیفی در تولید نداشتیم. حتی در دوران جنگ نیز عملیات توسعه متوقف نشد. در آن مقطع حدود ۳۰ دستگاه دکل حفاری در پروژه‌های مختلف فعال بود که تنها به‌مدت حدود یک هفته، آن هم صرفاً به دلیل ملاحظات ایمنی، فعالیت آنها متوقف شد و پس از آن دوباره عملیات ادامه یافت.
زارعی تأکید کرد: امروز می‌توانم با اطمینان بگویم که از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون، حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز به ظرفیت تولید نفت کشور افزوده شده است. این افزایش تولید حاصل بازگرداندن چاه‌های قدیمی به مدار تولید نبوده، بلکه نتیجه حفاری چاه‌های جدید و اجرای طرح‌های توسعه‌ای است.
وی خاطرنشان کرد: به اعتقاد من، مهم‌ترین دستاوردهای این دوره، افزایش ظرفیت تولید، رفع گلوگاه‌های عملیاتی، توسعه زیرساخت‌های راهبردی و افزایش ظرفیت انتقال نفت بوده که همگی نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا کرده‌اند.
همکاری با شرکت‌های چینی و روسی؛ از تداوم تولید تا انتقال تجربه
مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت در ادامه درباره همکاری با شرکت‌های خارجی گفت: همچنان منتظریم شرکت‌های چینی برای ادامه سرمایه‌گذاری به پروژه‌ها بازگردند. هرچند امروز از نظر فنی برای ادامه توسعه میدان یادآوران وابستگی به حضور مستقیم چینی‌ها نداریم، اما همچنان این فرصت برای آنها فراهم است که در صورت تمایل، در ادامه توسعه میدان یادآوران و حتی سایر میادین حضور داشته باشند.
وی افزود: برای حفظ این همکاری، بهره‌برداری و تعمیرات میدان یادآوران همچنان توسط یکی از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت توسعه‌دهنده چینی انجام می‌شود. در جریان جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ ۴۰ روزه، اگرچه نیروهای چینی حضور مستقیم در منطقه نداشتند، اما پروژه‌ها را به‌صورت غیرمستقیم مدیریت کردند و خوشبختانه تولید میدان دچار افت نشد. این موضوع را به‌عنوان یکی از نقاط مثبت همکاری با طرف چینی در توسعه‌های آینده مدنظر خواهیم داشت.
زارعی درباره شرکت‌های روسی نیز گفت: حضور عملی و جدی آنها در صنعت نفت ایران، به‌ویژه در قالب قراردادهای IPC، از استان ایلام آغاز شد. اکنون دو قرارداد مهم با شرکت‌های روسی در دست اجراست؛ یکی در طرح توسعه میدان آبان و پایدار غرب و دیگری در طرح توسعه میادین چشمه‌خوش، دالپری و پایدار شرق.
وی افزود: خوشبختانه روند توسعه این پروژه‌ها و افزایش تولید آنها رضایت‌بخش بوده و به‌ویژه طی دو سال اخیر، رشد قابل توجهی در تولید این میادین حاصل شده است.
مدیرعامل شرکت متن ادامه داد: شرکت‌های روسی در برخی فن آوری‌های تخصصی، به‌ویژه در زمینه پمپ‌های درون‌چاهی (ESP)، از توانمندی بالایی برخوردار هستند. این تجهیزات در پروژه‌های ما نیز به کار گرفته شده است و عملکرد و راندمان بسیار مطلوبی داشته‌اند.
وی همچنین به همکاری با شرکت‌های روسی در میدان شادگان اشاره کرد و گفت: در میدان شادگان، که تحت مدیریت شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب قرار دارد، همکاری مناسبی با شرکت‌های روسی برقرار بوده است. در دوران جنگ نیز این شرکت‌ها مطابق شرایط اعلام‌شده از سوی کارفرما، تعداد نیروهای خود را کاهش دادند تا الزامات ایمنی رعایت شود، اما با همان حداقل نیرو نیز عملیات توسعه را ادامه دادند و نه‌تنها تولید کاهش پیدا نکرد، بلکه افزایش نیز یافت.
تخصص‌گرایی؛ مبنای توسعه میادین نفتی
زارعی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره تغییر مدیریت طرح توسعه میدان مسجدسلیمان و واگذاری آن به شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب گفت: زمانی که شرکت ملی نفت ایران ساختار سازمانی خود را بازنگری کرد، شرکت مهندسی و توسعه نفت به‌عنوان بازوی تخصصی توسعه میادین نفتی شکل گرفت. همان زمان نیز شرکت نفت و گاز پارس برای توسعه میدان مشترک پارس جنوبی تأسیس شد و مأموریت مشخصی در حوزه توسعه بر عهده گرفت.
وی افزود: اعتقاد ما همواره این بوده و هست که ساختار شرکت ملی نفت باید بر پایه تخصص‌گرایی شکل بگیرد؛ یعنی اکتشاف، توسعه و بهره‌برداری، هر یک توسط مجموعه‌های تخصصی خود انجام داده شود.
مدیرعامل شرکت متن ادامه داد: بر همین اساس، توسعه میادین باید بر عهده شرکت‌های توسعه‌دهنده باشد و پس از تکمیل طرح، نگهداشت تولید و بهره‌برداری به شرکت‌های بهره‌بردار واگذار شود؛ زیرا آنها به‌صورت تخصصی در این حوزه فعالیت می‌کنند.
زارعی گفت: شرکت مهندسی و توسعه نفت طی بیش از ۲۵ سال فعالیت خود، پروژه‌هایی با ارزشی بالغ بر ۲۰ میلیارد دلار را اجرا کرده و زمینه افزایش ظرفیت تولید بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز را برای کشور فراهم کرده است. این تجربه ارزشمند نشان می‌دهد که اجرای پروژه‌های بزرگ توسعه‌ای باید همچنان در حوزه مأموریت این شرکت باقی بماند.
وی افزود: با این حال، انتقال برخی پروژه‌ها از جمله میدان مسجدسلیمان، تصمیم شرکت ملی نفت ایران بود و ما نیز به‌عنوان یکی از شرکت‌های تابع، این تصمیم را اجرا کردیم. امیدواریم همکاران ما در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب در ادامه توسعه این میدان نیز موفق باشند.
صنعت نفت؛ تداوم تولید در شرایط دشوار
زارعی در پایان با اشاره به شرایطی که دولت چهاردهم فعالیت خود را در آن آغاز کرد، گفت: اگر بخواهیم عملکرد صنعت نفت را در یک سال گذشته ارزیابی کنیم، باید توجه داشته باشیم که دولت چهاردهم فعالیت خود را در شرایطی آغاز کرد که کشور با چالش‌های متعددی روبه‌رو بود. شاید بسیاری آغاز به کار دولت را با حوادث و تنش‌های منطقه‌ای به خاطر بیاورند، اما واقعیت این است که صنعت نفت از همان ابتدا در شرایط ویژه‌ای قرار داشت و در ادامه نیز جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، محدودیت‌ها و فشارهای مضاعفی را بر کشور و صنعت نفت تحمیل کرد.
وی افزود: با وجود همه این شرایط، کارکنان صنعت نفت اجازه ندادند روند تولید و صادرات کشور متوقف شود. شاید به دلیل ملاحظات و محدودیت‌های موجود امکان بیان همه آمار و ارقام وجود نداشته باشد، اما می‌توان با اطمینان گفت که در این دوره، شرکت ملی نفت ایران در زمینه تولید نفت، تولید گاز و صادرات نفت، رکوردهای ارزشمندی را به ثبت رساند.
مدیرعامل شرکت متن این موفقیت‌ها را حاصل تلاش مجموعه صنعت نفت دانست وگفت: این موفقیت‌ها حاصل همدلی، تلاش شبانه‌روزی کارکنان صنعت نفت و حمایت‌های دولت، وزیر محترم نفت و مدیرعامل محترم شرکت ملی نفت ایران بود. آثار این اقدامات نیز در اقتصاد کشور کاملاً مشهود است.
زارعی ادامه داد: به یاد داریم که در مقطعی، حجم قابل توجهی از نفت کشور روی آب ذخیره شده بود، اما امروز بخش عمده این نفت صادر شده است. حتی در شرایط جنگ نیز با برنامه‌ریزی و هماهنگی مناسب، نفت ذخیره‌شده به فروش رسید و صادرات کشور بدون وقفه ادامه یافت. این موضوع یکی از دستاوردهای مهم وزارت نفت در دولت چهاردهم به شمار می‌رود.
وی تأکید کرد: شرکت مهندسی و توسعه نفت نیز در این مدت، با وجود همه محدودیت‌ها، اجرای پروژه‌های توسعه‌ای را متوقف نکرد. امروز با افتخار می‌توان گفت که پروژه‌های توسعه‌ای غرب کارون، آزادگان، سهراب، گوره ـ جاسک، چشمه‌خوش، آبان، پایدار غرب و سایر طرح‌های توسعه‌ای با قدرت ادامه یافته و نقش مهمی در افزایش ظرفیت تولید نفت کشور داشته‌اند.
به گفته زارعی، آنچه برای شرکت مهندسی و توسعه نفت اهمیت دارد، دنبال کردن توسعه صنعت نفت در چارچوب یک نگاه بلندمدت است؛ به‌گونه‌ای که هم افزایش تولید و درآمدهای کشور محقق شود و هم زیرساخت‌های لازم برای توسعه پایدار میادین، استفاده از فن آوری‌های جدید، توانمندسازی پیمانکاران داخلی و صیانت از محیط زیست فراهم شود.
