علی ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس، از صدور ۶۰۶ مجوز فعالیت برای انواع صندوقهای سرمایهگذاری خبر داد. به گفته وی، ارزش داراییهای تحت مدیریت این صنعت از مرز ۳۴ میلیون میلیارد ریال (۳۴۰۰ همت) عبور کرده که نشاندهنده رشد نقش مدیریت حرفهای در بازار سرمایه است. در این میان، صندوقهای درآمد ثابت و سهامی قابل معامله (ETF) بیشترین سهم از مجوزهای صادرشده را به خود اختصاص دادهاند.
افزایش مجوزهای صادرشده و رشد حجم داراییهای تحت مدیریت
صنعت صندوقهای سرمایهگذاری در بورس تهران به گستردگی عملیاتی و اعتباری جدیدی دست یافته است. علی ایرانشاهی با اعلام آمار جدید صادرشده از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار تصریح کرد مجموع مجوزهای صادرشده برای فعالیت طبقات مختلف صندوقها به ۶۰۶ فقره رسید. همزمان، ارزش کل داراییهای تحت مدیریت این صندوقها رقم ۳۴ میلیون میلیارد ریال را رد کرد که حجمی معادل ۳۴۰۰ همت را تشکیل میدهد.
شفافسازی در ساختار مجوزها و تمایز آن با تعداد نهادهای مالی
دستهبندی مجوزهای اعطایی نیازمند تفکیک دقیق حقوقی برای فعالان بازار سرمایه است. رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس توضیح داد که آمار ۶۰۶ فقرهای مستقیماً به مجوزهای فعالیت شغلی اشاره دارد. به دلیل امکان دریافت چند مجوز مجزا برای فعالیتهای متنوع توسط یک نهاد مالی، این رقم لزوماً به معنای تعداد صندوقهای مجزا نیست، اما توسعه تنوع ابزارهای مالی را تایید میکند.
مجوزهای اعطایی در حوزه درآمد ثابت، مختلط و بازارگردانی
بخش عمدهای از منابع بازار سرمایه در ابزارهای با ریسک پایین و متوسط جذب شده است. در گروه صندوقهای درآمد ثابت، ۹۲ مجوز فعالیت به مدل قابل معامله (ETF) و ۷۴ مجوز به ساختار صدور و ابطال اختصاص یافت. همچنین در بخش صندوقهای مختلط، ۹ مجوز قابل معامله و ۱۴ مجوز صدور و ابطال صادر شد. در حوزه مدیریت روانسازی معاملات نیز ۱۱۸ مجوز فعالیت برای صندوقهای اختصاصی بازارگردانی صادر گردید.
تنوع ساختاری در صندوقهای سهامی، اهرمی و بخشی
صندوقهای سهامی به عنوان بازوی اصلی تجهیز منابع در بازار سهام، بیشترین تعداد مجوز را دریافت کردهاند. سازمان بورس ۱۵۲ مجوز برای صندوقهای سهامی قابل معامله و ۵۲ مجوز برای نمونههای صدور و ابطال صادر کرد. در حوزه صندوقهای قابل معامله سهامی، ترکیب ابزارها شامل ۹ مجوز برای صندوقهای اهرمی، ۵۹ مجوز برای صندوقهای بخشی و ۸۴ مجوز برای سایر طرحهای سهامی است.
وضعیت مجوزهای کالایی، طلا، کشاورزی و انرژی
صندوقهای مبتنی بر کالا به عنوان ابزار جذب سرمایههای خرد در حوزه داراییهای فیزیکی رشد چشمگیری ثبت کردند. در این بخش ۴۷ مجوز قابل معامله و ۲ مجوز صدور و ابطال فعال است. از مجموع مجوزهای کالایی قابل معامله، ۳۵ مجوز به صندوقهای طلا، ۹ مجوز به صندوقهای نقره، ۲ مجوز به بخش کشاورزی و ۱ مجوز به بازار انرژی تعلق دارد.
آمار مجوزها در صندوقهای تخصصی، مسکن و جسورانه
سرمایهگذاری در بخشهای ساختاری و نوآورانه از طریق صندوقهای ویژه پیگیری میشود. آمارهای رسمی نشان میدهد که ۸ مجوز برای صندوقهای املاک و مستغلات، ۴ مجوز برای زمین و ساختمان، ۲۰ مجوز برای صندوقهای جسورانه (VC)، ۶ مجوز برای صندوقهای خصوصی، ۶ مجوز برای حوزه «صندوق در صندوق» و ۲ مجوز برای صندوقهای طرح صادر گردید.
***
عبور ارزش داراییهای تحت مدیریت صندوقها از مرز ۳۴۰۰ همت، نشاندهنده تغییر جهت سرمایهگذاران از معاملهگری مستقیم به سمت مدیریت حرفهای ریسک در بورس است. تنوع مجوزهای صادرشده، بهویژه در بخش صندوقهای بخشی، اهرمی و طلا، قدرت انتخاب ابزارهای مالی را برای اقشار مختلف افزایش داده است. با این حال، تعمیق بیشتر این بازار مستلزم ارتقای شفافیت عملیاتی، توسعه زیرساختهای فناوری و نظارت مستمر بر عملکرد صندوقهای اختصاصی بازارگردانی خواهد بود تا پایداری منابع در کل بازار سرمایه حفظ شود.