سیداحسان قاضیزاده هاشمی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، بر ضرورت اتخاذ تصمیمات ریشهای برای رفع ناترازی انرژی در صنعت فولاد تأکید کرد و سیاستهای مقطعی را ناکافی دانست. وی با اشاره به اختصاص ۸۰ تا ۸۵ درصد برق و گاز به بخش خانگی، اجرای طرح «گواهی صرفهجویی» و اصلاح برنامه هفتم توسعه را راهکار آزادسازی انرژی به نفع تولید عنوان نمود. قاضیزاده هاشمی همچنین خواستار تشکیل کمیته مشترک تنظیمگری میان وزارت صمت و وزارت نیرو و تفکیک فرمولهای نرخگذاری فولاد از پتروشیمی در بورس انرژی شد.
ضرورت ریشهیابی افت تولید و اصلاح برنامه هفتم توسعه
کاهش خروجی تولید در واحدهای فولادی فراتر از محدودیتهای انرژی، نیازمند ارزیابی نسبت میان سرمایهگذاری انجامشده و میزان تولید عملیاتی است. عدمالنفع ناشی از اختلالات شبکه باید اصلاح شود و در همین راستا، مجلس اصلاح برنامه هفتم توسعه و اجرای کامل قانون بهینهسازی مصرف انرژی را برای چابکسازی و کاهش چالشهای صنایع در دستور کار دارد.
تغییر الگوی مصرف و فشار بر بخشهای مولد کشور
توسعه شبکه گاز و برق تا دورافتادهترین مناطق، سهم بخش خانگی را در مصرف برق و گاز به حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد رسانده است. این تغییر الگو باعث انتقال فشار اصلی محدودیتهای انرژی به بخشهای مولد از جمله صنعت و کشاورزی در زمان اوج مصرف شده و ثبات بازار و امنیت اقتصادی را هدف قرار داده است.
مکانیزم گواهی صرفهجویی برای تأمین انرژی صنایع
تعریف سازوکار سهجانبه برای جایگزینی بخاریهای گازسوز و کولرهای کممصرف، توان کاهش ۴۰ تا ۶۰ درصدی مصرف خانگی را دارد. در قبال این صرفهجویی، «گواهی صرفهجویی» صادر میشود که صنایع با استفاده از آن میتوانند برق و گاز مورد نیاز خود را در فصول پرمصرف تأمین کنند؛ طرحی که در بخش گاز پیشرفت بیشتری داشته است.
لزوم تشکیل کمیته مشترک تنظیمگری صمت و نیرو
نگاه وزارت نیرو به برق به عنوان یک صنعت مستقل و تلقی صنعت به عنوان صرفاً یک مصرفکننده، مدیریت تولید را با مشکل مواجه کرده است. تشکیل کمیته مشترک میان وزارت صمت و وزارت نیرو، مشابه الگوی موجود با وزارت نفت، برای حضور فعال صنعت در فرآیند تصمیمگیری و صیانت از حدود ۶ هزار مگاوات مصرف برق بخش فولاد ضروری است.
لزوم اصلاح سازوکار بورس انرژی و تفکیک فولاد از پتروشیمی
سازوکار خرید برق از بورس انرژی نیازمند بازنگری ساختاری است؛ زیرا گاز در پتروشیمی نقش خوراک را ایفا میکند، اما در صنعت فولاد صرفاً مصارف انرژی دارد. یکسانانگاری این دو صنعت در سیاستگذاریهای بورس انرژی نادرست است؛ همانطور که عدم استقبال از خرید بیش از ۸۰۰ مگاوات از ۲ هزار مگاوات برق عرضه شده، نشاندهنده نبود عرضه و تقاضای واقعی به دلیل انحصار وزارت نیرو است.
هشدار نسبت به نابودی زیرساختها در شهرکهای صنعتی
قطعی ۳ روز در هفته برق در شهرکهای صنعتی، تداوم تولید را متوقف کرده و در صنایعی نظیر تولید شیشه، موجب انجماد و تخریب کامل کورهها میشود. جبران آسیب قطعیهای مکرر فراتر از خسارتهای مقطعی است و مجلس آماده دریافت پیشنهادهای بخش خصوصی جهت اعمال در اصلاحیه برنامه هفتم توسعه است.
***
اظهارات قاضیزاده هاشمی نشان میدهد که تداوم نگاه مقطعی به ناترازی انرژی، زنجیره تولید و ارزشآفرینی در صنعت فولاد را با تهدیدهای ساختاری روبهرو کرده است. سهم بالای مصرف خانگی و ترجیح داده شدن آن بر قطبهای تولیدی، لزوم تسریع در اجرای ابزارهای مالی نظیر «گواهی صرفهجویی» را دوچندان میکند. اصلاح انحصار وزارت نیرو در بورس انرژی و تفکیک ماهیت مصرف انرژی در صنایع فولاد و پتروشیمی، پیششرطهای اصلی صیانت از سرمایهگذاری و پایداری اشتغال در این بخش محسوب میشوند.