بررسی آمارهای رسمی بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۲ تیر ماه نشان میدهد که ارزش کل معاملات به رقم ۶۸.۴ هزار میلیارد تومان رسیده است. در این میان، ۱۰ شرکت برتر بازار با مجموع فروش بیش از ۲۸.۸ هزار میلیارد تومان، سهم عمدهای از نقدینگی این تالار را به خود اختصاص دادند. شرکت ملی صنایع مس ایران با ثبت معاملاتی به ارزش فراتر از ۱۱ هزار میلیارد تومان در جایگاه نخست قرار گرفت و شرکتهای فولاد کاوه جنوب کیش و فولاد خوزستان نیز رتبههای بعدی را تصاحب کردند. حضور پررنگ زنجیره فولاد، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی، از ویژگیهای بارز این دوره رقابتی به شمار میرود.
حجم رقابت و توزیع ارزش در تالار فیزیکی بورس کالا
آخرین دادههای معاملاتی بازار فیزیکی بورس کالای ایران حکایت از رونق سنگین معاملات در هفته اول تیر ماه دارد. در این بازه زمانی، نزدیک به ۱ میلیون و ۸۱۵ هزار تن انواع کالا و محصول پایه در تالارهای مختلف دادوستد شد که ارزش ریالی بالغ بر ۶۸.۴ هزار میلیارد تومان را برای اقتصاد صنعتی کشور ثبت کرد. از این میزان نقدینگی جابهجا شده، بخش عمده آن به ارزش ۲۸.۸ هزار میلیارد تومان صرفاً به تامین مالی و خرید محصولات ۱۰ شرکت بزرگ معدنی، فولادی و پتروشیمی فعال در بازار سرمایه اختصاص یافته است.
پیشتازی مقتدرانه صنایع مس در صدر جدول بورس کالا
شرکت ملی صنایع مس ایران توانست با تکیه بر تقاضای بالای محصولات پایه، رتبه نخست را در میان تمامی عرضهکنندگان بازار فیزیکی به خود اختصاص دهد. این مجتمع بزرگ معدنی با فروش ۱۹ هزار و ۶۲۰ تن انواع محصولات راهبردی از جمله کنسانتره مس، مس کاتد، مس مفتول، اکسید و کنسانتره مولیبدن، رکورد ارزشمند ۱۱ هزار و ۵۰۷ میلیارد تومان معامله را در کارنامه هفتگی خود ثبت کرد.
عملکرد درخشان غولهای فولادی در بخش میانی جدول
فولادسازان بزرگ کشور طبق روال گذشته، بخش عمدهای از رتبههای برتر ارزش معاملات را تصاحب کردند. شرکت فولاد کاوه جنوب کیش با عرضه و فروش ۵۴ هزار و ۴۵۰ تن شمش بلوم به ارزش ۳ هزار و ۱۷۴ میلیارد تومان موفق به کسب جایگاه دوم شد. پس از آن، شرکت فولاد خوزستان با معامله ۴۰ هزار تن تختال و شمش بلوم به ارزش ۲ هزار و ۵۸۴ میلیارد تومان رتبه سوم را از آن خود کرد. همچنین شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با فروش ۳۰ هزار تن شمش بلوم به ارزش ۱ هزار و ۸۰۵ میلیارد تومان در جایگاه پنجم ایستاد. در ادامه این زنجیره، شرکت ورق خودروی چهارمحال و بختیاری با دادوستد ۱۵ هزار و ۲۰۰ تن ورق گالوانیزه به ارزش ۱ هزار و ۷۴۹ میلیارد تومان رتبه ششم را کسب کرد و شرکت فولاد مبارکه اصفهان نیز با عرضه و فروش ۲۶ هزار و ۵۰۰ تن تختال به ارزش ۱ هزار و ۷۳۶ میلیارد تومان در جایگاه هفتم بازار قرار گرفت.
خروجی صنایع نفتی و فرآوردههای شیمیایی در تالار معاملات
بخش فرآوردههای نفتی و پتروشیمی نیز سهم قابل توجهی از جریان نقدینگی بورس کالا را به نمایش گذاشتند. شرکت نفت پاسارگاد بندرعباس با معامله ۳۰ هزار تن قیر به ارزش ۲ هزار و ۳۸ میلیارد تومان رتبه چهارم بازار را به دست آورد. در ردیفهای بعدی، شرکت قیر پردیس پارس با فروش ۲۲ هزار تن قیر به ارزش ۱ هزار و ۵۰۱ میلیارد تومان در رتبه هشتم قرار گرفت. پتروشیمی شازند نیز با دادوستد ۸ هزار و ۶۹۵ تن انواع مواد پلیمری و شیمیایی به ارزش ۱ هزار و ۳۹۶ میلیارد تومان رتبه نهم را از آن خود کرد. در نهایت، شرکت پالایش نفت بندرعباس با فروش ۲۶ هزار و ۹۵۰ تن وکیوم باتوم و گوگرد کلوخه به ارزش ۱ هزار و ۳۵۳ میلیارد تومان جایگاه دهم این ردهبندی را به خود اختصاص داد.
***
تمرکز بیش از ۴۲ درصد از کل ارزش معاملات بورس کالا در اختیار ۱۰ شرکت برتر، نشاندهنده نقش محوری بنگاههای بزرگ معدنی، فلزی و نفتی در هدایت اقتصاد صنعتی کشور است. پیشتازی شرکت ملی صنایع مس ایران و تداوم رقابت بر سر محصولات فولادی نظیر شمش و تختال، پیام روشنی از رونق صنایع بالادستی و پایداری تقاضا در این بخشها دارد. همچنین حضور فعال پالایشگاهها و مجتمعهای پتروشیمی در این فهرست، توازن مناسبی را میان زنجیره فلزات و فرآوردههای هیدروکربوری در ساختار بورس کالا نشان میدهد. این حجم از مبادلات فیزیکی به شفافیت قیمتگذاری کالاها در بازار داخلی کمک شایانی میکند و مسیر تامین مواد اولیه صنایع پاییندستی را هموارتر میسازد.
