نخستین جشنواره بینالمللی کاریکاتور پول و سرمایه به همت شرکت تأمین سرمایه تمدن با هدف سادهسازی مفاهیم پیچیده اقتصادی و ارتقای سواد مالی جامعه برگزار شد. این رویداد بینالمللی که با استقبال چشمگیری مواجه گردید، توانست در طول ۴۰ روز بیش از ۱۰۰۰ اثر را از ۲۹۳ هنرمند فعال در ۴۳ کشور جهان و هر ۵ قاره دریافت کند که بیش از ۶۰ درصد آنها را آثار خارجی تشکیل میدادند. نمایشگاه آثار منتخب شامل ۷۲ اثر برتر در گالریهای بهار و نامی خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمده است تا از طریق زبان فرامرزی کاریکاتور، آگاهی مالی را افزایش داده و آسیبهای ناشی از رفتارهای هیجانی در بازار سرمایه را به چالش بکشد.
کاهش پیچیدگیهای بورس با استفاده از زبان عامیانه و بینالمللی کاریکاتور
بازار سرمایه و بورس برای بخش بزرگی از مردم عادی جامعه، حوزهای بسیار پیچیده، تخصصی و دور از دسترس به نظر میرسد. استراتژی اولیه تیم اجرایی بر این پایه استوار بود که این مفاهیم ثقیل با کمک ابزار هنر به زبانی عامیانه و قابلفهم برای عموم تبدیل شوند. کاریکاتور به عنوان یک زبان بینالمللی و تصویری، بهترین پتانسیل را برای انتقال این پیامهای انتزاعی دارد. هدف اصلی از این اقدام، نزدیک کردن نگاه عینی جامعه به واقعیتهای بازارهای مالی و ایجاد یک پل ارتباطی پایدار میان شهروندان و ارکان اقتصادی کشور است. مردم عادی معمولاً ارتباط سختی با اعداد و ارقام خشکِ بورس برقرار میکنند و نگاهِ هنرمند، این مفاهیم را به تجربهای بصری تبدیل میکند.
آموزش و فرهنگسازی مالی برای پیشگیری از رفتارهای هیجانی در بازار
ریشهیابی آسیبهای گذشته در بازار سرمایه، بهویژه ریزشهای سال ۱۳۹۹، ضرورت ارتقای آگاهی عمومی را بیش از پیش نمایان میکند. در آن دوره، ورود تودهوار و هیجانی مردم بدون داشتن دانش کافی و سواد مالی، ضررهای سنگینی را به سرمایهگذاران غیرحرفهای تحمیل کرد. رسالت اصلی این جشنواره، تمرکز بر آموزشهای پیشگیرانه و فرهنگسازی بلندمدت است. هنر کاریکاتور با به تصویر کشیدن این چالشها، مخاطب را به تامل وا میدارد. این رویکرد به مرور زمان تابآوری سهامداران را در مواجهه با نوسانات بورس افزایش میدهد تا فرهنگ مالی نه با ابزارهای خشک، بلکه با زبان جذاب هنر منتقل شود.
مشارکت فرامرزی هنرمندان پنج قاره دنیا در رقابتهای پولی و مالی
در مراحل اولیه برنامهریزی، تردیدهایی جدی درباره میزان استقبال هنرمندان از یک موضوع خشک اقتصادی نظیر پول و سرمایه وجود داشت. با این حال، ثبت آمار مشارکت هنرمندان از ۴۳ کشور جهان از آفریقا تا استرالیا و اروپا در نخستین دوره، تمام ابهامات را برطرف کرد. مفهوم پول و سرمایه یک موضوع جهانی است و برای مثال، هنرمندان رومانیایی چنان دقیق به این مقوله پرداختند که گویی کاملاً با پیچیدگیهای بازار سرمایه آشنا هستند. بیش از ۶۰ درصد آثار ارسالی متعلق به کاریکاتوریستهای خارج از ایران بود که بخش قابل توجهی از آنان سابقه حضور در دوسالانههای معتبر بینالمللی را دارند.
ماراتن فشرده داوری بینالمللی و قوانین سختگیرانه برای انتخاب آثار اورجینال
تیم اجرایی قوانین سختی را برای حفظ کیفیت رویداد وضع کرد؛ از جمله اینکه هر هنرمند نهایتاً ۵ اثر میتوانست ارسال کند و آثار نباید پیش از این در جشنواره دیگری برنده شده باشند. این استراتژی سبب شد بسیاری از طرحها به صورت اختصاصی برای این رویداد خلق شوند. فرآیند داوری با حضور اساتید برجسته داخلی همچون جواد علیزاده، بهمن عبدی، فیروزه مظفری و حمیدرضا مسیبی، در کنار داورانی از ترکیه و ایتالیا و با نظارت حورا خاکدامن انجام گرفت. هیئت داوران در یک ماراتن ۱۵ ساعته، آثار را از ۱۰۰۰ طرح اولیه غربال کرده و در نهایت به ۶ اثر برتر و ۷۲ اثر منتخب برای نمایشگاه رسیدند.
پیشگامی شرکت تأمین سرمایه تمدن در پیوند اقتصاد و هنر
خاستگاه این جشنواره، اصلیترین وجه تمایز آن با سایر رویدادهای هنری است. شرکت تأمین سرمایه تمدن، نخستین و تنها مجموعه در میان ۱۵۰۰ نهاد فعال در بازار سرمایه ایران است که توانسته در این سطح، پیوندی میان اقتصاد و هنر ایجاد کند. برگزاری این رویداد حرفهای به نگاه اجتماعی و فرهنگی مدیران ارشد مجموعه و حمایتهای مدیرعامل بازمیگردد. بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، آثار منتخب تنها به یک نمایشگاه محدود نخواهد شد و قرار است در فضاها و مکانهای مختلف فرهنگی و عمومی به نمایش درآیند تا مخاطبان بیشتری با این مفاهیم مواجه شوند.
***
اقدام شرکت تأمین سرمایه تمدن در پیوند زدن هنر کاریکاتور با بازار سرمایه، یک استراتژی هوشمندانه در حوزه مسئولیت اجتماعی و بازاریابی محتوایی پدید آورده است. توسعه سواد مالی، یکی از ارکان اصلی کاهش عمق رفتارهای تودهوار و هیجانی در بورس است که نهایتاً به ثبات کلان بازار کمک میکند. زمانی که نهادهای مالی بزرگ کشور به جای روشهای سنتی، از ابزارهای فرهنگی و رسانهای نوین برای آموزش استفاده میکنند، نرخ نفوذ مفاهیم سرمایهگذاری در میان اقشار جامعه به شدت افزایش مییابد. موفقیت در جذب آثار اختصاصی و اورجینال از ۴۳ کشور جهان، پتانسیل بالای این رویداد را برای تبدیل شدن به یک برند بینالمللی نشان میدهد. این جریانسازی در بلندمدت با اصلاح رفتار معاملهگران و کاهش ریسکهای غیرسیستماتیک، پایداری بیشتری برای بازار سرمایه ایران به همراه خواهد داشت.
