بر اساس آخرین گزارشهای سال ۲۰۲۵، غول معدنی بیاچپی (BHP) با ثبت تولید ۱.۴۷ میلیون تن مس، جایگاه خود را به عنوان بزرگترین تولیدکننده مس جهان تثبیت کرد و بالاتر از شرکت دولتی کودلکو شیلی قرار گرفت. این جهش تولید عمدتاً ناشی از بازدهی فوقالعاده معدن اسکوندیدا در شیلی به عنوان بزرگترین دارایی مس جهان و همچنین توسعه عملیات در بخشهای زیرزمینی بوده است. در همین حال، کل تولید ۱۰ شرکت برتر جهان تحولات جدی ساختاری را در زنجیره تامین این فلز استراتژیک، بهویژه با ظهور قدرتهای جدید در آفریقا، نشان میدهد.
رقابت تنگاتنگ در صدر جدول غولهای معدنی مس
شرکت استرالیایی BHP با تکیه بر سهم ۵۷.۵ درصدی خود در معدن اسکوندیدا و داراییهای مهمی چون «المپیک دم» (بزرگترین ذخیره مس و اورانیوم استرالیا)، رتبه نخست جهان را با ۱.۴۷ میلیون تن تصاحب کرد. در جایگاه دوم، شرکت دولتی کودلکو (Codelco) شیلی با تولید ۱.۴۴ میلیون تن قرار دارد که معدن زیرزمینی «ال تنینته» با تولید ۳۱۰ هزار تن و معدن روباز «رادومیرو تومیک» در منطقه آنتوفاگاستا، ستونهای اصلی حجم تولید آن را تشکیل میدهند.
تثبیت جایگاه شرکتهای آمریکایی و آسیایی در رتبههای میانی
شرکت فریپورت مکموران (Freeport-McMoRan) آمریکا با تمرکز بر بهرهبرداری از معدن عظیم گراسبرگ اندونزی و داراییهای جانبی در پرو، رتبه سوم را با تولید ۱.۰۸ میلیون تن به دست آورد. پس از آن، ساوترن کاپر (Southern Copper) با بهرهبرداری از معادن غنی در پرو و مکزیک و سرمایهگذاری گسترده در پروژههای اکتشافی آرژانتین و اکوادور، تولید خود را به ۹۵۳ هزار تن رساند و گام بلندی برای توسعه سهم بازار خود برداشت.
پیشروی چشمگیر قطبهای جدید تولید در قاره آفریقا
شرکت چینی زیجین (Zijin Mining) با ثبت رقم ۸۸۵ هزار تن که بخش عمده آن حاصل سرمایهگذاری مشترک در معدن فوقالعاده باکیفیت «کاموا-کاکولا» در جمهوری دموکراتیک کنگو است، رتبه پنجم را کسب کرد. در این میان، گروه CMOC نیز با تمرکز ویژه بر معادن مشترک مس-کبالت در خاک کنگو، موفق شد با تولید ۷۴۱ هزار تن به عنوان یک بازیگر نوظهور و قدرتمند رسماً به جمع ۱۰ شرکت برتر این حوزه ملحق شود.
ثبات عملیاتی معدنکاران باسابقه در اروپا و استرالیا
شرکت سوئیسی گلنکور (Glencore) با توزیع زنجیره تولید خود در کشورهای پرو، شیلی و استرالیا، حجم تولید ۸۵۱ هزار تن را ثبت کرد. ریوتینتو (Rio Tinto) نیز با تکیه بر مالکیت ۶۶ درصدی عملیات معدن «اویو تولغوی» در مغولستان، به تولید ۷۳۵ هزار تن دست یافت. در انتهای جدول، آنگلو امریکن با تمرکز بر معدن کوئلاویکو در پرو به تولید ۶۹۵ هزار تن رسید و در نهایت شرکت لهستانی KGHM با تمرکز بر فعالیتهای معدنی خود در غرب لهستان و آمریکای شمالی، حجم تولید ۵۹۱ هزار تن را ثبت کرد.
***
تغییر آرایش بزرگترین شرکتهای مس در سال ۲۰۲۵ نشاندهنده یک چرخش ژئوپلیتیکی و عملیاتی عمیق در بازار این کالا است. سبقت گرفتن شرکت BHP از کودلکو اثبات میکند که افت عیار خاک و چالشهای ژئومکانیکی در معادن قدیمی شیلی، شرکتهای دولتی را تحت فشار قرار داده است؛ در حالی که شرکتهای چندملیتی با اتکا به فناوریهای نوین استخراج و تنوعبخشی به سبد داراییها، راندمان خود را بالا بردهاند. از سوی دیگر، جهش بیسابقه شرکتهای زیجین و CMOC در بستر معادن آفریقا (بهویژه کنگو) نشان میدهد که مرکز ثقل رشد تولید مس جهانی در حال انتقال از کمربند آند در آمریکای جنوبی به مناطق مرکزی آفریقا است. با توجه به تقاضای فزاینده مس در صنایع خودروسازی برقی و زیرساختهای انرژی پاک، شرکتهایی که داراییهای با عیار بالا در اختیار دارند، دست بالا را در کنترل قیمتها و هدایت بازار در سالهای آینده خواهند داشت.
روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات
