مدیرعامل پتروشیمی بندر امام در همایش مدیریت دولتی ایران امروز در دانشگاه تهران، از بازسازی سریع نیروگاه بخار این مجتمع پس از آسیبهای جنگ اخیر و بازگشت قریبالوقوع آن به مدار تولید خبر داد. این مجتمع بزرگ پتروشیمی در سال 1404 موفق به ثبت رکورد تولید بیش از 5 میلیون تن محصول و تحقق صادرات 1 میلیارد دلاری شده است. انصارینیک در این همایش با تشریح آسیبهای ناشی از نارساییهای نهادی بر توسعه صنعتی، راهکارهایی را برای هماهنگی دستگاههای اجرایی و اصلاح سیاستهای توزیعی به منظور تقویت سرمایهگذاری مولد ارائه کرد.
بازسازی ضربتی نیروگاه بخار و احیای زنجیره تولید
عملیات بازسازی و نوسازی بخش نیروگاه بخار مجتمع پتروشیمی بندر امام که در جریان تجاوز دشمن آسیب دیده و منجر به توقف موقت تولید شده بود، با سرعت بالا در حال انجام است. این واحد حیاتی تأمینکننده انرژی مجتمع، بهزودی با اتمام مراحل فنی بار دیگر به مدار عملیاتی بازمیگردد تا فرآیند تولید در تمامی واحدهای زیرمجموعه این قطب قطب پتروشیمی کشور از سر گرفته شود.
کارنامه درخشان تولید 5 میلیون تنی بندر امام
این مجتمع پتروشیمی در سال 1404 با تولید کل بیش از 5 میلیون تن انواع محصول پتروشیمی، جایگاه راهبردی خود را در اقتصاد ملی تثبیت کرده است. ثبت ارزش صادراتی در حدود 1 میلیارد دلار در سال گذشته، نشاندهنده نقش کلیدی این بنگاه بزرگ صنعتی در ارزآوری کشور است و مدیریت مجتمع تلاش میکند با عبور از شرایط فعلی، این سهم کلیدی را در سال جدید حفظ کرده و توسعه دهد.
چالش نارساییهای نهادی در مسیر توسعه صنعتی
بررسی یافتههای پژوهشی پتروشیمی بندر امام نشان میدهد کیفیت و کارکرد نهادهای حاکمیتی رابطه مستقیمی با کاهش هزینههای مبادله و بهبود زنجیره تأمین دارد. تعدد و تداخل وظایف در دستگاههای مرتبط از جمله وزارت صمت، وزارت نفت، وزارت اقتصاد، سازمان توسعه تجارت، گمرک و سازمان بنادر، در کنار تغییرات مکرر مقررات و نبود زیرساختهای شفاف اطلاعرسانی، هزینههای سنگینی را به بخش تولید تحمیل میکند و قدرت برنامهریزی بلندمدت را کاهش میدهد.
تعارض رویکردهای حکمرانی و آسیبهای سیاستهای توزیعی
ساختار حکمرانی صنعتی با تعارض میان عقلانیت ابزاری و عقلانیت ارزشی روبهرو است که موجب تحمیل مأموریتهای متناقض و خلأ کارکردی در نهادها میشود. تمرکز مفرط بر سیاستهای توزیعی و تأمین منابع یارانهها در سالهای گذشته، ظرفیت راهبردی نهادهای اقتصادی را از موضوعات بنیادی مانند سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها دور کرده است؛ در حالی که حمایت از اقشار آسیبپذیر باید به گونهای طراحی شود که مانع جریان سرمایهگذاری مولد نشود.
راهکارهای ساختاری جهت جهش صنعتی و افزایش تابآوری
اصلاح الگوهای حکمرانی اقتصادی نیازمند اجرای راهکارهای مشخصی از جمله ارزیابی مستمر کارایی نهادها، راهاندازی دادگاههای تخصصی تجاری و ایجاد سازوکارهای نوین هماهنگی بیندستگاهی است. بهرهگیری هوشمندانه از مزیتهای ملی نظیر ذخایر نفت و گاز، معادن، سواحل راهبردی و کریدورهای ترانزیتی، همگام با استانداردسازی فرآیندها و توسعه فرهنگ بهرهوری، پتانسیل لازم برای تحقق جهش صنعتی و ارتقای تابآوری اقتصاد ایران را فراهم میسازد.
***
تحلیل دادههای عملکردی پتروشیمی بندر امام در سال 1404 نشان میدهد این بنگاه اقتصادی به عنوان یکی از ستونهای اصلی ارزآوری و تولید صنعتی کشور، پتانسیل بالایی در بیاثر کردن چالشهای بیرونی دارد. بازیابی سریع زیرساختهای آسیبدیده این مجتمع و بازگشت آن به مدار، نشاندهنده انعطافپذیری عملیاتی بالا در مدیریت بحران صنعت پتروشیمی است. با این حال، تحقق کامل اهداف صادراتی یک میلیارد دلاری در سال جدید، مستلزم کاهش بوروکراسی ناشی از نارساییهای نهادی و هماهنگی یکپارچه میان نهادهای متولی زنجیره صادرات است. هماهنگسازی سیاستهای توسعه صنعتی با رویکردهای کلان حکمرانی، کلید اصلی حفظ پایداری تولید در این ارزآورترین صنعت کشور خواهد بود.