سازمان امور مالیاتی کشور با صدور اطلاعیهای رسمی، شرایط بهرهمندی مؤدیان خسارتدیده از جنگهای تحمیلی دوم و سوم از تسهیلات حمایتی ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم را تشریح کرد. بر اساس این قانون، متقاضیان میتوانند با ارائه مدارک خود به اداره امور مالیاتی محل وقوع حادثه، از امکان کسر معادل خسارت وارده از درآمد مشمول مالیات خود در همان سال و سنوات بعدی استفاده کنند. این امتیاز حمایتی برای واحدهای دارای دفاتر قانونی، طبق ضوابط فصل هزینههای قابل قبول محاسبه و اعمال خواهد شد.
اعطای تسهیلات مالیاتی به آسیبدیدگان حوادث و جنگها
سازمان امور مالیاتی کشور ظرفیتهای قانونی موجود در ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم را برای فعالان اقتصادی خسارتدیده تبیین کرد. مؤدیانی که در جریان جنگهای تحمیلی دوم و سوم دچار خسارتهای مالی و ساختاری شدهاند، مشمول این طرح حمایتی قرار میگیرند. این دسته از مؤدیان برای بهرهمندی از تسهیلات ویژه این ماده قانونی، باید درخواست مکتوب خود را به همراه تمامی اسناد و مدارک به اداره امور مالیاتی محل وقوع حادثه تحویل دهند. هدف از این اقدام، کاهش فشارهای مالی بر بنگاههای آسیبدیده و کمک به احیای توان اقتصادی آنها است.
نحوه کسر خسارت از درآمد مشمول مالیات سنواتی
مقررات قانون مالیاتهای مستقیم مکانیزم دقیقی را برای جبران خسارتهای ناشی از حوادث غیرمترقبه پیشبینی کرده است. در مواردی که بر اثر حوادث و سوانح گوناگون از جمله زلزله، سیل، آتشسوزی، بروز آفات، خشکسالی، طوفان و اتفاقات غیرمترقبه دیگر به یک منطقه یا مؤدی خاص خسارت وارد شود، حمایتهای قانونی اعمال میشود. شرط اصلی بهرهمندی از این قانون، عدم جبران خسارت وارده از سوی وزارتخانهها، مؤسسات دولتی، شهرداریها، سازمانهای بیمه یا مؤسسات عامالمنفعه است. در این صورت، وزارت امور اقتصادی و دارایی معادل خسارت را از درآمد مشمول مالیات مؤدی در همان سال و سالهای بعد کسر میکند.
ضوابط تعیین خسارت برای صاحبان دفاتر و اسناد قانونی
نحوه محاسبه خسارت برای مؤدیانی که تکالیف قانونی خود را در نگهداری دفاتر انجام میدهند، کاملاً ساختارمند است. مؤدیانی که طبق مقررات دفاتر قانونی نگهداری میکنند و درآمد مشمول مالیات آنها از طریق رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک تشخیص داده میشود، ساختار متمایزی دارند. میزان خسارت وارده به این گروه از فعالان اقتصادی، دقیقاً طبق شرایط مقرر در فصل هزینههای قابل قبول و استهلاکات قانون مالیاتها تعیین میشود. پس از تأیید نهایی، این ارقام به عنوان هزینه قابل قبول تلقی شده و از درآمد مشمول مالیات آن سال و سنوات بعدی کسر خواهد شد.
***
اطلاعیه سازمان امور مالیاتی در خصوص عملیاتی کردن ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم، ابزار حمایتی مهمی برای بازسازی ظرفیتهای تولیدی آسیبدیده از جنگ و حوادث غیرمترقبه است. کسر معادل خسارت از درآمد مشمول مالیات سنواتی، جریان نقدینگی درون بنگاهها را تقویت کرده و سرعت احیای واحدهای اقتصادی را افزایش میدهد. این سیاست با انتقال خسارتها به فصل هزینههای قابل قبول برای صاحبان دفاتر، مشوقی برای ارتقای انضباط مالی و نگهداری دقیق اسناد تجاری محسوب میشود. اجرای دقیق این مقررات، ریسکهای سیستماتیک ناشی از سوانح ناخواسته را کاهش داده و پایداری فعالیتهای بخش خصوصی را در مناطق آسیبدیده تضمین میکند.