شیما آراء، قائممقام مدیرعامل بیمه سامان، معتقد است مدلهای سنتی بیمه عمر با نرخهای تضمینی دیگر توان رقابت با تورم و بازارهای موازی را ندارند. این شرکت با هدف مقابله با اثرات تورمی بر اندوختههای مشتریان، توسعه نسل جدید بیمههای عمر را کلید زده است. راهکار جدید این فعالان صنعت بیمه، اتصال مستقیم متغیرهای بیمهنامه به ارزش روز داراییها و پروژههای اقتصادی است. این تحول ساختاری برای تحقق کامل، نیازمند اصلاح آییننامهها، ارتقای زیرساختهای فناوری و بازنگری در استانداردهای حسابداری خواهد بود.
ناکارآمدی مدلهای سنتی بیمه عمر در مواجهه با تورم از زبان قائممقام بیمه سامان
مدلهای قدیمی بیمههای عمر و سرمایهگذاری بر پایه نرخهای تضمین و سودهای مشارکتی ریالی طراحی شدهاند. شیما آراء، قائممقام مدیرعامل بیمه سامان، با اشاره به این موضوع تاکید دارد که این ابزارها در شرایط تورمی فعلی جامعه دیگر پاسخگوی نیازهای مالی و انتظارات سرمایهگذاران نیستند. تشدید تورم و رشد بازدهی در بازارهای موازی باعث کاهش جذابیت این سپردههای بیمهای میشود. از سوی دیگر کسر بخشی از هزینههای بیمهنامه از محل اندوخته مشتریان، توان رقابتی این محصولات را کمتر میکند. صنعت بیمه برای حفظ ارزش دارایی بیمهگزاران باید به سمت طراحی ابزارهای نوین و منعطف حرکت کند.
تشریح تجربه بیمه سامان در تفکیک سبدهای سرمایهگذاری بر اساس ریسک
شرکت بیمه سامان در سالهای گذشته اقدام به طراحی ۳ سبد سرمایهگذاری مجزا برای متقاضیان کرده است. شیما آراء در سیویکمین نشست اتاق فکر صنعت بیمه توضیح داد که این سبدها شامل گزینههای کمریسک، متوسطریسک و پرریسک هستند تا نیازهای متنوع مخاطبان را پوشش دهند. در ساختار مذکور برای سبد کمریسک نرخ تضمین بالاتری در نظر گرفته میشد. در نقطه مقابل، سبدهای پرریسک نرخ تضمین پایینتری داشتند اما امکان دسترسی به بازدهی بالاتر را فراهم میکردند. این مدل برای سالها سهم بزرگی از بازار بیمه کشور را به خود اختصاص داده بود.
ساختار کاربردی بیمههای متصل به دارایی و پوشش تورم
ایده طراحی بیمههای متصل به دارایی حاصل آسیبشناسی دقیق رفتارهای مالی بازار در دوران تورمی است. به گفته قائممقام مدیرعامل بیمه سامان، در این محصولات نوین تعهدات شرکت بیمه به جای ارقام ثابت ریالی به ارزش یک دارایی مشخص متصل میشود. این دارایی پایه میتواند یک نماد در بازار سرمایه، یک پروژه اقتصادی یا ترکیبی از چند دارایی گوناگون باشد. این روش ارزش اندوخته مشتری را همگام با تحولات بازارهای مالی و فیزیکی کشور حفظ میکند.
تبیین الزامات زیرساختی و محاسبات اکچوئری در مدلهای نوین بیمهای
اجرای موفق این طرح نیازمند بسترهای پیشرفته فناوری برای ثبت و نمایش ارزش لحظهای داراییها است. شیما آراء آمادگی کامل شرکت بیمه برای تأمین دارایی در زمان ابطال یا تمدید قرارداد را از الزامات کلیدی این مدل دانست. در مدلهای متصل به پروژه نیز انجام محاسبات دقیق اکچوئری برای ارزشگذاری پروژهها اهمیت بالایی دارد. مدیریت ریسک دقیق در این بخش مانع از بروز نوسانات ناخواسته در تعهدات شرکتهای بیمهای میشود.
ضرورت بازنگری در قوانین حسابداری و چارچوبهای مقرراتی
ماهیت محصولات متصل به دارایی موجب شکلگیری جریانهای بزرگ و مداوم ورود و خروج نقدینگی میشود. شیما آراء با تاکید بر این تغییرات ساختاری، بر لزوم بازنگری جدی در چارچوبهای مقرراتی و آییننامههای نظارتی کشور پافشاری کرد. استانداردهای حسابداری فعلی باید متناسب با ویژگیهای این ساختار نوین اصلاح و بهروزرسانی شوند. هماهنگی نهادهای ناظر برای توسعه این ابزار جدید گامی حیاتی در جهت پایداری مالی صنعت بیمه است.
***
ورود صنعت بیمه به حوزه محصولات متصل به دارایی یک ضرورت استراتژیک برای بقای این صنعت در اقتصاد تورمی محسوب میشود. حرکت به سمت این مدل جدید که توسط مدیران ارشد بیمه سامان و سایر کارشناسان بررسی شده، میتواند سرمایههای سرگردان را به سمت پروژههای مولد اقتصادی هدایت کند. شرکت بیمه سامان با تکیه بر تجربه قبلی خود در مدیریت سبدهای متنوع ریسک، پتانسیل بالایی برای پیشتازی در این بازار دارد. موفقیت نهایی این طرح به سرعت تغییر در آییننامههای نظارتی نهاد ناظر و توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات بستگی دارد. این رویکرد ساختاری در صورت اجرای درست میتواند سهم بیمههای زندگی را در سبد مالی خانوارهای ایرانی به طور چشمگیری افزایش دهد.