سازمان تأمین اجتماعی با تکذیب خبر برداشت ۴۵ هزار میلیارد تومان از حسابهای خود، اعلام کرد که این رقم متعلق به خطوط اعتباری حمایتی بانک مرکزی در شرایط بحرانی سال گذشته بوده است. این سازمان در دو مقطع تنشهای اقتصادی ناشی از جنگ ۱۲ روزه خرداد و جنگ رمضان در اسفند ۱۴۰۴، در مجموع ۷۵ همت خط اعتباری با عاملیت بانک رفاه کارگران دریافت کرد. رقم ۴۵ همت مطرحشده در رسانهها، صرفاً به دلیل انقضای دوره زمانی خط اعتباری اول و ثبت دفتری آن به عنوان اضافه برداشت بانک عامل پیش از تمدید مجدد بوده است.
پشت پرده رقم ۴۵ همت؛ روال اداری تمدید خطوط اعتباری حمایتی
شایعه برداشت ۴۵ هزار میلیارد تومان از حسابهای سازمان تأمین اجتماعی صحت ندارد. این رقم در واقع یک خط اعتباری مصوب برای جبران کسری وصول حق بیمه در ایام جنگ ۱۲ روزه خردادماه سال گذشته بود. با انقضای مهلت قانونی این اعتبارات و پیش از آغاز فرآیند تمدید، بانک عامل به طور موقت در سیستم بانکی به بانک مرکزی بدهکار شد. این تغییرات حسابداری به عنوان اضافه برداشت ثبت گردید که بانک رفاه کارگران تا کنون ۳۰ همت از این رقم را تمدید کرد و بررسی ۱۵ همت باقیمانده را نیز در دستور کار دارد.
تخصیص ۳۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات فوری برای واریز عیدی بازنشستگان
وقوع جنگ رمضان در اسفند سال ۱۴۰۴ و طولانی شدن آن به یک نبرد ۴۰ روزه، شرایط اقتصادی کشور و وصولیهای سازمان را تحت تأثیر قرار داد. هرچند حقوق بیش از ۵ میلیون مستمریبگیر از منابع داخلی پرداخت شد، اما ابلاغیه هیات وزیران برای افزایش دوبرابری عیدی، کسری ۴۳ همتی ایجاد کرد. در شدیدترین روزهای بحران، با دستور فوری رئیسکل بانک مرکزی در جلسه مشترک با وزیر کار و مدیرعامل سازمان، خط اعتباری جدید ۳۰ همتی تخصیص یافت و عیدی بازنشستگان بدون تأخیر واریز شد.
تضمین خدمات درمانی و معیشتی جمعیت ۵۰ میلیون نفری تحت پوشش
تأمین اجتماعی با همکاری سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد و خزانه داری کل کشور، تعهدات قانونی خود را در سختترین شرایط اداره کرد. این تعهدات شامل پرداخت مستمری بازنشستگان، بیمه بیکاری، مرخصی زایمان و مطالبات مراکز درمانی طرف قرارداد بود. این اقدامات حمایتی با پشتیبانی مستمر رئیسجمهور، معاون اول و وزیر تعاون انجام شد تا پایداری خدمات بیمهای و درمانی برای جامعه هدف ۵۰ میلیون نفری کشور حفظ شود.
تأمین منابع مالی نوین و بکارگیری ۷۰ همت ظرفیت توکنایز در سال جاری
سازمان برای جبران فاصله درآمد و هزینه ماهانه خود در سال جاری، علاوه بر وصول حق بیمه، استفاده از ابزارهای نوین مالی را کلید زده است. بکارگیری روش توکنایز برای تهاتر آنی مطالبات و بدهیها تا سقف ۷۰ همت، در صدر این برنامهها قرار دارد. علاوه بر این، استفاده از اوراق گام، برات، سفته الکترونیک و انتشار گواهی اوراق سپرده با تضمین سازمان به اعتبار مطالبات معوق، در کنار دریافت دارایی بابت رد دیون دولت، برای تأمین منابع استفاده میشود.
***
شفافسازی سازمان تأمین اجتماعی نشان میدهد که اتکا به خطوط اعتباری بانک مرکزی، یک راهبرد اضطراری برای مدیریت نقدینگی در زمان نوسانات شدید اقتصادی ناشی از بحرانهای بیرونی بوده است. ثبت موقت این ارقام به عنوان اضافه برداشت بانک رفاه، ناشی از طولانی شدن فرآیند اداری تمدید تسهیلات است و ماهیت برداشت صِرد از داراییهای سازمان را ندارد. چرخش تأمین اجتماعی به سمت ابزارهای نوین مالی مانند توکنایز تا سقف ۷۰ همت و اوراق گام، نشاندهنده تلاش برای کاهش وابستگی به تسهیلات سنتی بانک مرکزی و مهار تورم ناشی از اضافه برداشتها است. پایداری مالی این سازمان بزرگ که به نصف جمعیت کشور خدمات میدهد، در گرو وصول به موقع مطالبات از دولت و تجدیدساختار نظام ابزارهای بدهی خواهد بود.