دو غول سنگ آهن استرالیا، BHP و فورتسکیو، رسماً به افزایش قدرت و نفوذ پکن بر قیمتگذاری و شرایط قراردادهای سنگ آهن اذعان کردهاند. چین از طریق «گروه منابع معدنی چین» که بر نیمی از واردات این کشور کنترل دارد، به دنبال اعمال شاخصهای قیمتگذاری داخلی است. تحلیلگران هشدار میدهند با راهاندازی پروژه سیماندو، قدرت چانهزنی چین در بازار جهانی بسیار بیشتر خواهد شد.
اعتراف غولهای استرالیایی به نفوذ چین
بر اساس گزارش روزنامه The Australian، مدیران ارشد دو شرکت بزرگ سنگ آهن استرالیا، پرده از مکانیسم اعمال قدرت پکن در بازار برداشتند. تیم دی، رئیس بخش سنگ آهن شرکت BHP، به صراحت تایید کرده است که قدرت چین برای تأثیرگذاری بر قیمتگذاری و شرایط تجارت این کالا افزایش یافته است. همزمان، همتای او در شرکت فورتسکیو نسبت به احتمال وقوع یک جنگ قیمتی بالقوه در این بازار هشدار داده است.
اهرم فشار پکن: گروه منابع معدنی چین
یکی از ابزارهای اصلی پکن برای اعمال نفوذ، نهادی به نام «گروه منابع معدنی چین» است. این گروه به نمایندگی از بخش بزرگی از فولادسازان چینی فعالیت میکند. بر اساس گزارش رویترز، این نهاد به تنهایی بر بیش از نیمی از کل واردات سنگآهن چین نفوذ و کنترل دارد. این تمرکز قدرت خرید، به چین اجازه میدهد تا شرایط مطلوبتری را در مذاکرات به طرفهای فروشنده تحمیل کند.
پروژه سیماندو؛ برگ برنده چین در آینده
تحلیلگران بازار معتقدند که وابستگی فعلی چین به سنگآهن استرالیا با تکمیل پروژه عظیم سیماندو در گینه کاهش خواهد یافت. با راهاندازی کامل این معدن، یک منبع جایگزین و عظیم برای چین فراهم میشود. این موضوع به طور قابل توجهی قدرت چانهزنی پکن را در بازار جهانی افزایش داده و اتکای آن به تولیدکنندگان سنتی را کمتر خواهد کرد.
تلاش برای جایگزینی شاخصهای قیمتگذاری غربی
چین به طور جدی در تلاش است تا از تکیه بر شاخصهای قیمتگذاری غربی مانند پلاتس و S&P فاصله بگیرد. هدف پکن، اعمال شاخصی است که در بازار نقدی خود چین و توسط نهادهای چینی محاسبه میشود (Beijing Port Spot Index). این اقدام به چین کنترل بیشتری بر معیارهای قیمتگذاری جهانی این کالای استراتژیک خواهد داد.
انگیزه پکن: آسیب از نوسانات شدید قیمت
انگیزه اصلی چین برای این اقدامات، آسیبهای اقتصادی است که در گذشته از نوسان شدید قیمت سنگآهن متحمل شده است. به ویژه در مقاطعی که قیمت این کالا به شدت افزایش یافت، سودهای سرشاری نصیب شرکتهایی مانند BHP و ریوتینتو شد. در مقابل، این افزایش قیمتها آسیب جدی به حاشیه سود فولادسازان چینی وارد کرد.
***
شواهد و اظهارات مدیران ارشد صنعت نشان میدهد که موازنه قدرت در بازار جهانی سنگ آهن به طور استراتژیک در حال تغییر به نفع چین است. پکن دیگر یک خریدار منفعل نیست، بلکه با استفاده از ابزارهای متمرکز مانند «گروه منابع معدنی» و سرمایهگذاریهای خارجی نظیر پروژه سیماندو، به یک بازیگر فعال و تعیینکننده تبدیل شده است. تلاش برای تغییر مرجع قیمتگذاری از شاخصهای غربی به یک شاخص داخلی، اوج این رویکرد استراتژیک است. این تحولات میتواند در بلندمدت به کاهش نوسانات شدید و کنترل بیشتر چین بر یکی از حیاتیترین زنجیرههای تامین صنعتی جهان منجر شود.