وزارت جهاد کشاورزی با ایجاد نسخه پشتیبان از بانک ژن منابع طبیعی، ضریب اطمینان برای حفاظت از ذخایر ژنتیکی کشور را افزایش داد. این بانک هماکنون میزبان بیش از 50 هزار نمونه بذر از 4 هزار گونه گیاهی ارزشمند است. این اقدام استراتژیک با هدف صیانت از 2500 گونه انحصاری ایران و مقابله با تهدیداتی نظیر تغییر اقلیم و حوادث غیرمترقبه انجام شده است.
افزایش ضریب اطمینان با ایجاد نسخه پشتیبان
وزارت جهاد کشاورزی اقدامی کلیدی برای حفاظت از منابع ژنتیکی گیاهی کشور انجام داد. این وزارتخانه با موفقیت یک نسخه پشتیبان کامل از بانک ژن منابع طبیعی ایران ایجاد کرده است. بر اساس این طرح، هر نمونه بذر موجود در بانک اصلی، یک نسخه مشابه در مکانی دیگر خواهد داشت. محمد محمودی، رئیس گروه بانک ژن منابع طبیعی ایران، این اقدام را یک موضوع جدی و ضروری توصیف کرد. هدف اصلی این پروژه، افزایش اطمینانبخشی در شرایط بحرانی مانند وقوع حوادث طبیعی یا جنگ است.
گنجینهای با 50 هزار نمونه بذر از 4 هزار گونه
بانک ژن منابع طبیعی ایران در حال حاضر یک ذخیرهگاه حیاتی و بزرگ محسوب میشود. در این مرکز بیش از 50 هزار نمونه بذر با استفاده از روشهای استاندارد علمی نگهداری و محافظت میشود. این نمونههای ارزشمند به بیش از 4 هزار گونه مختلف گیاهی تعلق دارند. فعالیت اصلی این بانک بر جمعآوری، ذخیرهسازی و حفاظت از گیاهان بومی و وحشی موجود در زیستگاههای طبیعی کشور متمرکز است.
صیانت ویژه از 2500 گونه گیاهی انحصاری ایران
اهمیت این بانک ژن با توجه به تنوع زیستی منحصربهفرد ایران دوچندان میشود. در ایران حدود 8 هزار گونه گیاهی شناسایی شده است که از این میان، 2500 گونه کاملاً انحصاری ایران هستند. این گونههای بومی در هیچ کجای دیگر جهان یافت نمیشوند. به گفته کارشناسان، این گیاهان ارزشمند در صورت بیتوجهی، به دلیل دخالتهای انسانی و تغییرات اقلیمی با تهدید جدی و حتی خطر انقراض روبرو هستند.
اهداف راهبردی؛ از احیای طبیعت تا تحقیقات اقلیمی
فعالیتهای بانک ژن تنها به نگهداری بذرها محدود نمیشود و اهداف راهبردی گستردهتری را دنبال میکند. نمونه بذرهای موجود در این بانک میتوانند برای تقویت جمعیتهای گیاهی آسیبدیده در طبیعت به کار روند. همچنین در صورت انقراض یک گونه، این بذرها امید بازگرداندن آن به زیستگاه طبیعیاش خواهند بود. در برنامههای آینده، ارزیابی برخی گونههای ویژه با توجه به تغییرات اقلیمی در دستور کار قرار دارد. محققان بررسی خواهند کرد که افزایش 2 درجهای دما چگونه بر جمعیت و حیات این گونهها اثر میگذارد.
***
ایجاد نسخه پشتیبان برای بانک ژن منابع طبیعی، یک سرمایهگذاری استراتژیک برای تضمین امنیت زیستی و حفظ حاکمیت ملی بر ذخایر ژنتیکی کشور است. این اقدام، مدیریت داراییهای طبیعی را از یک حالت انفعالی به یک رویکرد فعال و پیشگیرانه در مقابل بحرانها ارتقا میدهد. با حفاظت از 50 هزار نمونه ژنتیکی، به ویژه 2500 گونه انحصاری، ایران در واقع از سرمایه طبیعی خود که پتانسیل بالایی در حوزههای کشاورزی، دارویی و صنعتی دارد، صیانت میکند. این پروژه ظرفیت کشور را برای مقابله با چالشهای محیطزیستی و تغییرات اقلیمی بهطور معناداری تقویت میکند و نشاندهنده تعهد به حفظ میراث طبیعی برای نسلهای آینده است.
