در دوره ۷۰ روزه پس از شروع جنگ رمضان، بازار سرمایه با بهرهگیری از ابزارهای متنوع معاملاتی، رکوردهای چشمگیری ثبت کرد. ارزش معاملات روزانه در این بازه زمانی به ۷۷ هزار میلیارد تومان رسید و تعداد کدهای معاملاتی فعال در صندوقها به ۵۰۰ هزار کد افزایش یافت. علاوه بر این، بازدهی برخی صندوقهای کالایی مانند نقره از ۱۰۰ درصد عبور کرد که نشاندهنده هوشمندی سهامداران در مدیریت ریسک و انتقال سرمایه به بازارهای جایگزین است. این عملکرد، پختگی زیرساختهای مالی را در شرایط نوسانی به اثبات رساند.
تداوم رونق معاملات بازار سرمایه در شرایط بحرانی
سجاد امیری، رئیس اداره تحلیلهای اقتصادی و ریسک سازمان بورس و اوراق بهادار، با تحلیل عملکرد ۷۰ روز اخیر بازار پس از آغاز جنگ رمضان، از ثبت رکوردهای جدید خبر داد. بهرغم توقفهای مقطعی در بخش سهام، ارزش معاملات در کلاسهای مختلف دارایی فعال، به مرز ۷۷ همت در یک روز رسید. بررسیهای فنی نشان میدهد میانگین روزانه معاملات در این ایام، رقمی فراتر از ۳۸ همت را نشان میدهد که این اعداد، حتی از عملکرد فصل پاییز سال ۱۴۰۴ نیز پیشی گرفته است. بازار سرمایه در هفتههای ششم و هفتم سال جاری، جهش قابلتوجهی را تجربه کرد که بیانگر پویایی جریان نقدینگی در مسیرهای جایگزین است.
تنوع ابزارهای مالی؛ راهکار اصلی مقابله با نوسانات
مدیریت ریسک و تغییر ترکیب پرتفوی بر اساس شرایط جهانی و داخلی، از جمله ویژگیهای مثبت تنوعبخشی به ابزارهای مالی در بازار سرمایه محسوب میشود. زمانی که معاملات داراییهای پرریسک مانند سهام متوقف میشود، وجود ابزارهای جایگزین اهمیت دوچندان پیدا میکند. این ابزارها امکان انتقال بیوقفه سرمایه را برای فعالان فراهم کرده و از انتقال شوکهای بیرونی به بخش واقعی اقتصاد جلوگیری میکنند. اکنون سهامداران با استفاده از بستر مکانیزه بازار، ریسکهای خود را بهینهتر توزیع میکنند و در شرایط نامتعارف، بازدهیهای قابلقبولی را به دست میآورند.
رشد چشمگیر صندوقهای کالایی و انرژی
صندوقهای کالایی در این دوره، نقش بسیار پررنگی در جذب نقدینگی ایفا کردند. به گفته سجاد امیری، بازدهی صندوقهای با پشتوانه نقره در این ایام به بیش از ۱۰۰ درصد رسید و صندوقهای با پشتوانه حاملهای انرژی نیز سودی بالغ بر ۸۰ درصد را ثبت کردند. این میزان بازدهی، تقاضا برای توسعه و افزایش سقف صندوقهای مذکور را به همراه داشت. سرمایهگذاران با تحلیل شرایط رشد قیمتها در بازارهای جهانی، به سمت صندوقهای طلا، نقره، انرژی و کالای کشاورزی حرکت کردند. این رفتار هوشمندانه، آنها را از عقب ماندن در رقابت تورمی بازارهای مختلف محافظت کرد.
بازگشت مشارکت حقیقیها به سطوح پیش از جنگ
آمارهای سازمان بورس و اوراق بهادار نشان میدهد که خالص خرید سهامداران حقیقی در مجموعه ابزارهای فعال بازار سرمایه، از رقم ۵۵ همت فراتر رفته است. پس از ۱۷ اسفند، روند فعالیت کدهای معاملاتی در هفتههای اخیر نشاندهنده احیای مشارکت فعالان است. این آمارها به ۵۰۰ هزار کد فعال در هفته رسیده که با سطوح قبل از شروع جنگ برابری میکند. ورود پول حقیقی به صندوقهای کالایی متنوع، گواهی بر اعتماد سرمایهگذاران به تنوعبخشی و جذابیتهای ابزارهای جدید مالی است که توسط مقام ناظر در سالهای اخیر ایجاد شدهاند.
***
آمارها تأیید میکنند که بازار سرمایه ایران با اتکا به ابزارهای نوین مالی، توانست شوکهای ناشی از جنگ رمضان را به فرصتی برای تثبیت جایگاه خود تبدیل کند. مدیریت ریسک توسط سهامداران و چرخش هوشمندانه نقدینگی به سمت داراییهای کالایی، نهتنها از خروج سرمایه جلوگیری کرد، بلکه بازدهیهای کمنظیری را برای فعالان بازار به ارمغان آورد. این عملکرد، پختگی ساختار مالی و اهمیت استراتژیک تنوعبخشی به ابزارها را در شرایط بحرانی به اثبات میرساند. سیاستگذار با تداوم مسیر توسعه ابزارهای مالی، عمق و تابآوری بازار را بهطور محسوسی افزایش داده است. پیشبینی میشود با حفظ این روند، جذابیت بورس برای سرمایهگذاران در ماههای آینده همچنان فزاینده باقی بماند.