مسعود هراتیان، مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، نقشه راه تکنولوژ شدن این شرکت را تشریح کرد. فعالیتهای این حوزه اکنون در 2 بخش «پژوهش» و «نوآوری» ساماندهی شدهاند. فولاد مبارکه با حمایت مدیریت ارشد، قصد دارد با تمرکز بر توسعه فناوری و سرمایهگذاری هدفمند، به تولیدکننده دانش فنی در صنعت فولاد تبدیل شود. این راهبرد شامل ثبت پتنتها و ساماندهی اکوسیستم فناوری ملی است.
ساختار نوین پژوهش و نوآوری در فولاد مبارکه
مسعود هراتیان، مدیر پژوهش و نوآوری فولاد مبارکه، ساختار جدید این واحد را اعلام کرد. فعالیتها به 2 بخش اصلی «پژوهش» و «نوآوری» تقسیم شدهاند. بخش پژوهش از گذشته فعال بوده و بر پایه ارتباط مستمر با دانشگاهها استوار است. این بخش شامل استفاده از شبکههای دانشگاهی و اجرای پروژههای خدمات دانشی برای نواحی مختلف شرکت میشود. فرآیند پژوهشی تثبیت شده قبلاً نیز به مدیران گزارش شده بود.
بخش نوآوری بهتازگی و با حمایت ویژه مدیریت ارشد، به ساختار فعالیتها اضافه شده است. تأکیدات و حمایتهای مستقیم مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در این زمینه بسیار مؤثر بوده است. جلسات متعددی با مجموعه MSTID و مشاوران مختلف برگزار شده است. هدف این جلسات، طراحی مسیر «تکنولوژ شدن» فولاد مبارکه بهصورت دقیق، مرحلهبندی شده و کاملاً عملیاتی بوده است.
سرمایهگذاری هدفمند و توسعه مالکیت فکری
در حوزه نوآوری و فناوری، چارچوبهای اجرایی مشخصی تدوین شده است. طراحی ماتریس تقسیمبندی وظایف یکی از اقدامات کلیدی این مسیر است. این ماتریس نقش R&D را در حوزههای مختلف دقیقاً مشخص میکند. این حوزهها شامل توسعه و جذب دانش، فناوری و سرمایهگذاری میشوند.
مجموعه MSTID با بهرهگیری از ساختار CVC کسبوکار و VC استراتژیک، عمل میکند. این مجموعه بستر سرمایهگذاری هدفمند را در حوزههای مورد نیاز فولاد مبارکه فراهم آورده است. موضوع مالکیت فکری نیز یکی از پایههای اساسی فناور شدن شرکت است. این موضوع مطابق با تأکیدات مدیرعامل فولاد مبارکه، بهصورت جدی در دستور کار قرار گرفته است.
ثبت پتنتها و ارتقای دانش فنی
با همراهی یکی از مشاوران خبره، فرآیند بررسی دقیق فهرست دانشها آغاز شده است. فناوریها و داراییهای فکری در فولاد مبارکه بهطور کامل بررسی میشوند. هدف از این بررسی، شناسایی فناوریهایی است که از نظر حقوقی و فنی امکان استفاده مجدد را دارند. این امکان استفاده مجدد در بومیسازی، نوسازی و حتی توسعههای جدید فراهم است.
بر اساس پیشنهاد مشاور نوآوری، فولاد مبارکه به این نتیجه رسیده است. حتی در مواردی که لایسنس فناوری در اختیار شرکت است، میتوان آن را ارتقا داد. این ارتقا با توجه به دانش فنی انباشته و تغییرات و بهبودهای ایجاد شده در فرآیندها امکانپذیر است. سپس میتوان فناوری ارتقا یافته را در قالب یک لایسنس یا پتنت جدید ثبت کرد و به کار گرفت.
الزام مالکیت فناوری در خریدهای آتی
این موضوع نهتنها در بررسی لایسنسهای احتمالی موجود باید مدنظر قرار گیرد. بلکه در خریدهای آتی فناوری نیز باید بهعنوان یک الزام راهبردی به آن توجه کرد. این رویکرد تضمین میکند که از ابتدا، امکان ثبت، توسعه و مالکیت دانش فنی برای فولاد مبارکه حفظ شود.
در حال حاضر، مدلی در این زمینه در حال تدوین است. پس از تکمیل، این مدل بهصورت رسمی ارائه خواهد شد. شرکت از رهنمودها و دستورات مدیریتی برای تکمیل آن استفاده خواهد کرد.
سازماندهی اکوسیستم فناوری ملی و استانی
یک ساختار راهبری اکوسیستم فناوری برای فولاد مبارکه طراحی شده است. در این ساختار، جایگاه شرکتهای گروه فولاد مبارکه که مأموریت اصلی آنها توسعه فناوری است، تعریف شده است. این شرکتها شامل شرکت فنیمهندسی، MSTID و دیگر مجموعهها هستند.
همچنین نقش معاونت استراتژی و توسعه فناوری و واحد پژوهش و فناوری فولاد مبارکه تبیین شده است. این واحدها بهعنوان راهبر این اکوسیستم و پیونددهنده اجزای مختلف عمل میکنند. اکوسیستم فناوری استان اصفهان و کشور نیز مورد توجه قرار گرفته است. اصفهان زیرساختهای بسیار مناسب و بازیگران توانمندی در این حوزه دارد. جلسات متعددی با شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و دانشگاههای استان و کشور برگزار شده است. هدف این جلسات، طراحی چگونگی همافزایی برای تحقق راهبرد تکنولوژ شدن فولاد مبارکه است.
حرکت به سمت تولید دانش فنی در صنعت فولاد
مجموعه این اقدامات با هدف تبدیل فولاد مبارکه به یک بازیگر راهبر در اکوسیستم فناوری دنبال میشود. این اقدامات شامل پژوهش دانشگاهمحور، نوآوری، سرمایهگذاری فناورانه و ساماندهی مالکیت فکری است. هدف نهایی، حرکت پایدار از مصرف فناوری به تولید دانش فنی در صنعت فولاد است.
***
تشریح نقشه راه فناورانه فولاد مبارکه نشاندهنده چشماندازی بلندمدت و رویکردی تحولگرا است. این استراتژی نه تنها بر افزایش بهرهوری داخلی تمرکز دارد، بلکه به دنبال ایجاد ارزش افزوده از طریق مالکیت فکری است. حرکت از مصرفکنندگی به تولیدکنندگی دانش فنی، جایگاه فولاد مبارکه را در صنعت فولاد کشور و منطقه متحول میکند. این رویکرد میتواند زمینه خودکفایی بیشتر و تقویت توان رقابتی در بازارهای جهانی را فراهم آورد. با توجه به ظرفیتهای داخلی و همکاری با دانشگاهها، فولاد مبارکه مسیر توسعهای پایدار را پیش رو دارد.