امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در حاشیه اجلاس جامعه سیاسی اروپا در ایروان، هرگونه مشارکت نظامی کشورش برای بازگشایی تنگه هرمز را رد کرد. او تاکید نمود که تنها راهحل پایدار برای تضمین آزادی کشتیرانی، دستیابی به یک توافق دیپلماتیک میان ایران و ایالات متحده آمریکا است. این اظهارات در حالی بیان شد که دونالد ترامپ از آغاز یک عملیات موسوم به «پروژه آزادی» در این آبراه خبر داده بود.
تاکید فرانسه بر راهکار دیپلماتیک در تنگه هرمز
رئیسجمهور فرانسه موضع رسمی کشورش را در قبال تحولات تنگه هرمز به صراحت اعلام کرد. امانوئل مکرون با قاطعیت اعلام کرد که فرانسه قصدی برای حضور در هیچگونه عملیات نظامی در این آبراه استراتژیک ندارد. او ضمن مثبت خواندن تلاشهای احتمالی ایالات متحده برای بازگشایی گذرگاه، چارچوب آن را مبهم دانست و بر رویکرد دیپلماتیک تاکید ورزید. به گفته مکرون، تنها راهحل پایدار و نهایی، شکلگیری توافقی مستقیم میان تهران و واشنگتن است. چنین توافقی باید بتواند آزادی کامل کشتیرانی را بدون هیچ محدودیت یا هزینه اضافی برای همگان تضمین کند.
پاسخ به ادعای ترامپ درباره «پروژه آزادی»
موضعگیری دیپلماتیک مکرون در تضاد کامل با اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، قرار دارد. ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شده بود که آمریکا به درخواست کشورهای مختلف، برای آزادسازی کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز کمک خواهد کرد. او این عملیات را «پروژه آزادی» نامید و اعلام کرد که از صبح دوشنبه به وقت خاورمیانه آغاز خواهد شد. این ادعاها که از سوی برخی رسانهها به عنوان تکرار هذیانگوییهای گذشته توصیف شده، با واکنش محافل تحلیلی نیز مواجه شده است. روزنامه نیویورک تایمز هشدار داد که آمریکا بهای سنگین غرور خود در حوزه انرژی و سیاستهای تقابلی را خواهد پرداخت.
اجلاس جامعه سیاسی اروپا در ایروان ارمنستان
این اظهارات مهم در حاشیه هشتمین نشست سران «جامعه سیاسی اروپا» (EPC) در ایروان، پایتخت ارمنستان، مطرح شد. مجتمع ورزشی و کنسرت «کارن دمیرچیان» میزبان این رویداد بزرگ دیپلماتیک است. نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، به صورت رسمی از حدود 50 تن از رهبران کشورهای اروپایی از جمله نخستوزیران انگلیس، کانادا، ایتالیا و اسپانیا استقبال کرد. شعار رسمی اجلاس امسال، «ساختن آینده: وحدت و ثبات در اروپا» انتخاب شده و ریاست مشترک آن بر عهده نیکول پاشینیان و «آنتونیو کوستا»، رئیس جدید شورای اروپا، است.
بحران اوکراین در کانون توجهات اجلاس
یکی از محورهای اصلی و ثابت نشستهای جامعه سیاسی اروپا، بحران اوکراین است. ایده شکلگیری این نهاد از ابتدا توسط شخص مکرون و با هدف همگرایی بیشتر اروپا در برابر مسکو پس از آغاز عملیات نظامی روسیه مطرح شد. در همین راستا، نخستین سفر رسمی ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، به ارمنستان برای شرکت در این اجلاس، یک اتفاق بیسابقه و حائز اهمیت تلقی میشود. زلنسکی هفته گذشته به باکو نیز پیشنهاد میزبانی مذاکرات صلح با مسکو را داده بود که با مخالفت صریح مقامات روسیه مواجه شد. در پایان این نشست، رهبران در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک نتایج گفتگوها را تشریح خواهند کرد.
***
موضعگیری امانوئل مکرون در ایروان، یک پیام دیپلماتیک روشن و چندوجهی است. او با رد صریح گزینه نظامی در تنگه هرمز، نه تنها مسیر فرانسه و اروپا را از رویکرد تهاجمی احتمالی آمریکا جدا میکند، بلکه بر نقش میانجیگری و اهمیت دیپلماسی در حل بحرانهای بینالمللی تاکید میورزد. انتخاب محل بیان این موضع (اجلاس جامعه سیاسی اروپا) نیز معنادار است و تلاشی برای نمایش یک صدای اروپایی مستقل در مسائل امنیتی جهانی محسوب میشود. این اظهارات نشان میدهد که اروپا به دنبال یک راهکار پایدار و مبتنی بر توافق برای تضمین امنیت انرژی است، نه یک راهحل موقت و پرهزینه نظامی که میتواند به تشدید تنشها منجر شود.
