با توافق سهجانبه میان سازمانهای تأمین اجتماعی، امور مالیاتی و برنامه و بودجه، «سامانه پایگاه ملی قراردادها» راهاندازی شد. این سامانه با هدف یکپارچهسازی، شفافیت و رسمیتبخشی به قراردادهای مقاطعهکاری طراحی شده است. رئیس مرکز فناوری اطلاعات تأمین اجتماعی تأکید کرد که قراردادها با این پایگاه رسمیت پیدا میکنند. این سامانه با الزاماتی چون ثبت کامل چرخه حیات قرارداد و رسیدگی برخط، 9 دستاورد کلیدی از جمله افزایش رضایتمندی کارفرمایان و شفافیت مالیاتی را به همراه دارد.
همکاری سهجانبه برای حکمرانی دادهمحور
در نشستی با حضور مقامات سازمان برنامه و بودجه، سازمان تأمین اجتماعی و وزارت کار، از فاز نخست «سامانه پایگاه ملی قراردادها» رونمایی شد. رضا باقری اصل، رئیس مرکز تحول دیجیتال سازمان برنامه و بودجه، بر لزوم سلامت دادهها برای ارائه خدمات پایدار تأکید کرد. او اشاره کرد که پیش از این، فرآیند دادهای و چرخهای مشخص برای قراردادهای دولتی وجود نداشت. بر همین اساس، توافقی سهجانبه میان سازمان تأمین اجتماعی، سازمان امور مالیاتی و سازمان برنامه و بودجه شکل گرفت. این توافق به دنبال یکپارچهسازی کد پیمان تأمین اجتماعی و صورت وضعیت امور مالیاتی در قراردادها است که منجر به طراحی این پایگاه توسط تأمین اجتماعی شد.
رسمیتبخشی به قراردادها با پایگاه ملی یکپارچه
دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی، حکمرانی را بدون امنیت و امنیت را بدون داده غیرممکن دانست. او امنیت را معادل سلامت و معیشت تعریف کرد. خدابنده تأکید کرد: «قراردادها با این پایگاه رسمیت پیدا میکند و اکنون دادههایی داریم که مطمئنم به حکمرانی دادهمحور کمک میکند». وی همچنین خواستار همکاری سایر نهادها برای رفع سریعتر عیوب احتمالی این سامانه شد. این سامانه پاسخی به ایرادات گذشته مانند تعدد سازمانهای متولی، عدم ارائه قرارداد و سوءاستفادههای احتمالی است.
الزامات جدید سامانه: از ثبت تا مفاصاحساب آنلاین
سامانه جدید مجموعهای از الزامات دقیق را برای شفافسازی فرآیندها معرفی کرده است. یکی از مهمترین این موارد، ثبت کامل چرخه حیات قرارداد از مرحله انعقاد تا پایان آن است. همچنین ثبت پیشرفت پروژه، دریافت حداقل اطلاعات ضروری برای سادگی فرآیند و استانداردسازی اطلاعات مورد تأکید قرار گرفته است. تأیید دوطرفه قرارداد، تعیین ضریب حق بیمه پیش از انعقاد و امکان رسیدگی برخط به دفاتر قانونی از دیگر ویژگیهای کلیدی آن است. این سامانه تمام رخدادهای قرارداد شامل الحاقیه، فسخ، ابطال، خاتمه، تعلیق و پایان را ثبت کرده و فرآیند دریافت مفاصاحساب را نیز مدیریت میکند.
9 دستاورد کلیدی سامانه برای کارفرمایان و دولت
پیادهسازی این سامانه 9 دستاورد مهم و راهبردی را به دنبال دارد. افزایش رضایت کارفرمایان به دلیل شفافیت و عدالت، و تعیین دقیق حق بیمه قراردادها بدون اعمال سلیقه از نتایج اصلی آن است. این سیستم به کاهش پروندههای اختلاف در هیئتهای تشخیص مطالبات کمک شایانی میکند. همچنین، با الزام به ثبت دقیق فاکتورها، شفافیت مالیاتی را افزایش میدهد. شفاف شدن پیشرفت پروژهها به بودجهریزی مبتنی بر عملکرد کمک میکند و از تعدد ثبت اطلاعات متناقض جلوگیری مینماید. کاهش بازرسی از دفاتر کارفرمایان، افزایش سرعت وصول مطالبات پیمانکاران و شفافیت هزینههای دولت از دیگر مزایای برجسته آن محسوب میشود.
***
راهاندازی «سامانه پایگاه ملی قراردادها» یک گام تحولآفرین در مسیر دیجیتالیسازی و شفافسازی نظام اداری کشور است. این اقدام، که محصول یک همکاری بینسازمانی است، به طور مستقیم چالشهای مزمن حوزه مقاطعهکاری مانند ابهامات بیمهای و مالیاتی را هدف قرار میدهد. با رسمیتبخشی دیجیتال به قراردادها و ایجاد یک منبع داده واحد و قابل اتکا، زمینه برای کاهش اختلافات حقوقی، جلوگیری از فرار بیمهای و مالیاتی و افزایش کارایی در اجرای پروژههای دولتی فراهم میشود. این سامانه نه تنها به نفع پیمانکاران و کارفرمایان است، بلکه با فراهم آوردن دادههای دقیق، ابزار قدرتمندی برای نظارت و برنامهریزی کلان در اختیار دولت قرار میدهد. در نهایت، این حرکت به سمت حکمرانی دادهمحور، موجب تقویت اعتماد و سلامت در فضای کسبوکار کشور خواهد شد.