قیمت نفت خام برنت با جهشی بیش از 2 درصدی، به 107.55 دلار در هر بشکه رسید. این افزایش قیمت مستقیماً تحت تأثیر توقف گفتگوها میان ایران و آمریکا و محدودیتهای تردد در تنگه هرمز رخ داده است. کارشناسان جهانی هشدار میدهند که نفت فیزیکی هماکنون با نرخ 150 دلار مبادله میشود و انسداد 56 روزه این تنگه، عرضه 20 درصد از انرژی جهان را متوقف کرده است. این بحران علاوه بر فروپاشی صنعتی، ریسک قحطی گسترده را به دلیل وابستگی به کودهای شیمیایی منطقه به همراه دارد.
ثبت رکوردهای جدید در بازار نفت
بازارهای جهانی انرژی شاهد افزایش چشمگیر قیمتها بودند. قراردادهای آتی نفت خام برنت با رشدی معادل 2.11 درصد، به قیمت 107.55 دلار برای هر بشکه رسید که افزایشی 2.22 دلاری را نشان میدهد. همزمان، نفت خام وست تگزاس اینترمیدیت آمریکا (WTI) نیز با رشد 2.14 درصدی، معادل 2.02 دلار افزایش یافت و هر بشکه از آن به قیمت 96.42 دلار معامله شد.
شکاف قیمتی؛ نفت فیزیکی 150 دلاری شد
به گزارش رویترز، فعالان بازار جهانی نفت تأکید میکنند که قیمتهای اعلام شده در بازارهای مالی، اعتباری هستند. آنها معتقدند بهای واقعی نفت در مبادلات فیزیکی بسیار بالاتر است. نفت فیزیکی، که بر روی کشتیها و خارج از بازارهای مالی خرید و فروش میشود، هماکنون با نرخ 150 دلار در هر بشکه مبادله میگردد. این شکاف قیمتی نشاندهنده عمق بحران عرضه در بازار واقعی است.
هشدار روسیه: بهبود بازار ماهها زمان میبرد
الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، وضعیت فعلی را یک بحران عمیق توصیف کرد. او اظهار داشت که بازار نفت برای بازگشت به وضعیت عادی، حتی در صورت بازگشایی فوری تنگه هرمز، به چندین ماه زمان نیاز دارد. به گفته نواک، تعداد بسیار زیادی بشکه نفت در این مدت به بازار نرسیده است. همچنین انباشت کشتیها در پشت تنگه هرمز، فرآیند بهبود را طولانی و پیچیده خواهد کرد.
توقف 20 درصدی انرژی جهان با انسداد تنگه هرمز
جیمز ریکاردز، مشاور سابق پنتاگون، ابعاد این بحران را تشریح کرد. او با اشاره به بسته بودن 56 روزه تنگه هرمز گفت این وضعیت عرضه 20 درصد از کل نفت و انرژی جهان را متوقف کرده است. این مسیر همچنین برای بخش بزرگی از گاز طبیعی مایع (LNG) جهان حیاتی است. ریکاردز افزود جریان حرکت نفتکشها به مقاصد کلیدی مانند کره جنوبی، ژاپن، استرالیا، نیوزیلند، مالزی و هند اکنون به صفر رسیده است.
پیامدهای فراتر از انرژی؛ شبح قحطی و فروپاشی صنعتی
پیامدهای این بحران از حوزه انرژی فراتر رفته و امنیت غذایی جهانی را نیز تهدید میکند. جیمز ریکاردز تأکید کرد که کشورهای نیمکره جنوبی برای تأمین کود به نیتراتهای خلیج فارس وابستگی شدیدی دارند. با توجه به فرارسیدن فصل کاشت، عدم دسترسی به این کودها به معنای ناتوانی در کاشت محصولات کشاورزی است. او هشدار داد که جهان در آستانه یک قحطی گسترده در کنار فروپاشی صنعتی قرار گرفته است.
***
دادههای اخیر نشاندهنده یک بحران عرضه عمیق و چندوجهی در بازارهای جهانی است. جهش قیمت نفت به بیش از 107 دلار تنها یک شاخص از این وضعیت نگرانکننده محسوب میشود. توقف عرضه 20 درصد از انرژی جهان از طریق تنگه هرمز، زنجیرههای تأمین جهانی را فلج کرده و ثبات صنعتی کشورها را به خطر انداخته است. مهمتر از آن، این بحران با تهدید امنیت غذایی از طریق قطع دسترسی به کودهای شیمیایی، ابعاد انسانی پیدا کرده است. تحلیل کارشناسان نشان میدهد بازگشت به شرایط عادی حتی پس از رفع تنشها، فرآیندی طولانی و دشوار خواهد بود. این شرایط، شکنندگی بالای اقتصاد جهانی در برابر تنشهای ژئوپلیتیک منطقهای را به وضوح به تصویر میکشد.