مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در یک گزارش علمی، “مدیریت انحصاری تنگه هرمز” را کلیدیترین اهرم راهبردی ایران در مذاکرات معرفی کرد. این گزارش با بررسی ابعاد حقوقی، سیاسی و میدانی، 4 سازوکار جامع برای تقویت ابتکار عمل کشور تدوین کرده است. هدف این راهبردها، بهرهگیری از اقتدار مشروع ایران در تنگه هرمز برای تضمین تحقق اهداف و کاهش فشار بر تیم مذاکرهکننده است. این امر به منظور دستیابی به نتایج موثرتر و سریعتر در عرصه دیپلماسی طراحی شده است.
معرفی گزارش راهبردی مرکز تحقیقات مجلس
مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در گزارشی علمی و دقیق، ابعاد حقوقی، سیاسی و میدانی حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را تحلیل کرده است. این گزارش با استناد به اقتدار اثباتشده ایران در منطقه، به معرفی راهبردهای جدیدی برای استفاده از این موقعیت ژئوپلیتیک میپردازد. اساس این گزارش بر تبدیل مدیریت انحصاری تنگه هرمز به یک اهرم قدرتمند در عرصه بینالمللی استوار است.
مدیریت تنگه هرمز؛ ستون استوار توافقات
این گزارش با اشاره به سابقه بدعهدی آمریکا، اعمال مدیریت انحصاری بر تنگه هرمز را مهمترین شرط ایران برای هرگونه توافق میداند. در این تحلیل، این شرط همانند یک ستون استوار عمل میکند که نه تنها خود پابرجا میماند، بلکه تحقق سایر اهداف و شروط را نیز تضمین میکند. این موضوع بر اساس صلاحیت و اقتدار مشروع و مخدوشناپذیر ایران در منطقه مورد تاکید قرار گرفته است.
طراحی 4 سازوکار جامع و فرامنطقهای
بر اساس یافتههای این گزارش، 4 سازوکار مشخص با محوریت مدیریت تنگه هرمز طراحی و پیشنهاد شده است. این سازوکارها دارای نگاهی جامع و فرامنطقهای بوده و دستاوردهای مستقیم و غیرمستقیم متعددی را در حوزههای نظامی، سیاسی و اقتصادی به دنبال دارند. این راهبردها به گونهای تدوین شدهاند که دست کشور را برای ابتکار عملهای اقتضایی در آینده باز میگذارند.
تقویت دیپلماسی و تیم مذاکرهکننده کشور
یکی از اهداف اصلی این راهبردها، کاستن از فشار وارد بر مذاکرهکنندگان ایرانی است. با فعالسازی این سازوکارها، امکان پیچیدهسازی مذاکرات و دور زدن نتایج مورد نظر توسط طرف مقابل کاهش مییابد. در نتیجه، این امر به مؤثرتر شدن فرآیند دیپلماسی کمک کرده و مذاکرات را سریعتر به سرانجام مطلوب میرساند.
***
گزارش مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، یک تغییر پارادایم در نگاه به ابزارهای دیپلماتیک کشور را پیشنهاد میدهد. این گزارش با پیوند زدن مستقیم اقتدار میدانی به قدرت چانهزنی سیاسی، تنگه هرمز را از یک گذرگاه صرف به یک اهرم فعال راهبردی تبدیل میکند. تدوین 4 سازوکار مشخص نشان میدهد که این ایده از حوزه نظر عبور کرده و وارد مرحله طراحی عملیاتی شده است. این راهبرد میتواند با افزایش هزینهها برای طرفهای مقابل، محاسبات آنها را تغییر داده و به تقویت موضع ایران در هرگونه مذاکره آتی منجر شود.
