دولت انگلیس در واکنش به تجاوز آمریکا به ایران و رفتار غیرقابل پیشبینی دونالد ترامپ، در حال تدوین قانونی برای نزدیکی به اتحادیه اروپا است. این طرح که «لایحه بازنشانی» نام دارد، به دنبال هماهنگسازی استانداردهای بریتانیا با بازار واحد اروپا است. کییر استارمر، نخستوزیر، این چرخش را برای ایجاد تابآوری اقتصادی ضروری میداند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که نظرسنجیها نشاندهنده پشیمانی اکثر بریتانیاییها از برگزیت است و روابط لندن و واشنگتن به تیرگی گراییده است.
لایحه «بازنشانی»؛ گام لندن برای نزدیکی به بروکسل
دولت بریتانیا قصد دارد ماه آینده قانونی را برای تقویت روابط با اتحادیه اروپا ارائه کند. این طرح در شرایطی مطرح میشود که جنگ ایران، «رابطه ویژه» لندن با واشنگتن را به شدت تیره کرده است. دولت کییر استارمر در حال تهیه لایحه «بازنشانی» اتحادیه اروپا است. این لایحه به وزرا اختیار میدهد تا استانداردهای انگلیس را با قوانین بازار واحد اتحادیه هماهنگ کنند، فرآیندی که «همترازی پویا» نام گرفته است. یک مقام دولتی تایید کرد که پادشاه چارلز سوم در تاریخ 13 ماه مه، این قانون را رسماً اعلام خواهد کرد.
ترامپ و جنگ ایران؛ کاتالیزور چرخش استراتژیک
رفتار غیرقابل پیشبینی دونالد ترامپ و توهینهای مکرر او به انگلیس، انگیزه اصلی نخستوزیر برای تعمیق روابط با اروپا بوده است. نخستوزیر استارمر در 28 فوریه از مشارکت دادن انگلیس در حملات اولیه آمریکا و اسرائیل خودداری کرد که این امر خشم ترامپ را برانگیخت. چند روز پیش نیز ترامپ تهدید به لغو توافق تجاری دوجانبه کرد. به گفته ایوی آسپینال، مدیر اندیشکده گروه سیاست خارجی، وقایع ایران فرصتی برای سرعت بخشیدن به روند نزدیکی دولت استارمر به اتحادیه اروپا فراهم کرده است.
فرصتهای اقتصادی؛ اتحادیه اروپا شریکی قابل اتکاتر
اتحادیه اروپا به عنوان بزرگترین شریک تجاری انگلیس شناخته میشود و این چرخش دارای ابعاد اقتصادی روشنی است. صندوق بینالمللی پول هفته گذشته هشدار داد که اقتصاد انگلیس بیشترین آسیب را از درگیری ایران دیده است. دولت امیدوار است توافقنامههای تجاری جدیدی برای کاهش کاغذبازی در صادرات و یک قرارداد برق برای ادغام انگلیس در بازار داخلی برق اتحادیه منعقد کند. همچنین، مذاکرات مربوط به طرح تحرک جوانان قرار است به زودی نهایی شود.
چالشهای داخلی؛ برگزیت همچنان سایه افکنده است
با وجود این چرخش، مسئله برگزیت همچنان در فضای سیاسی بریتانیا حساسیتزاست. حزب راست افراطی «اصلاحات بریتانیا» به رهبری نایجل فاراژ، این قانون را «خیانت» به نتیجه همهپرسی سال 2016 خوانده است. با این حال، نظرسنجیهای اخیر به طور مداوم نشان میدهند که اکثر مردم از رای خود به خروج از اتحادیه پشیمان هستند. استارمر امیدوار است از این تغییر نگرش عمومی برای پیشبرد برنامههای خود بهرهبرداری کند، هرچند او بازگشت کامل به بازار واحد را رد کرده است.
***
تحولات اخیر نشانگر یک بازنگری بنیادین در سیاست خارجی بریتانیا پس از برگزیت است. دولت استارمر به این نتیجه رسیده که تکیه بر «رابطه ویژه» با یک آمریکای غیرقابل پیشبینی، ریسکهای استراتژیک و اقتصادی بالایی دارد. جنگ ایران لندن را به سمت یک واقعگرایی جدید سوق داده است: امنیت و ثبات اقتصادی بریتانیا بیش از پیش به روابط نزدیک و ساختارمند با همسایگان اروپاییاش گره خورده است. این چرخش، اگرچه با مخالفتهای داخلی روبرو است، اما پاسخی عملگرایانه به یک نظم جهانی در حال تغییر و تلاشی برای یافتن جایگاهی باثباتتر برای بریتانیا در صحنه بینالمللی محسوب میشود.
