سازمان امور مالیاتی کشور در راستای حمایت از محیط زیست و مشارکت بخش غیردولتی، نرخ مالیاتی تمامی فعالیتهای مرتبط با مدیریت اجرایی پسماند را صفر اعلام کرد. این تصمیم که بر اساس اصلاحیه قانون کمک به ساماندهی پسماندهای عادی اتخاذ شده، تمامی مراحل از تفکیک در مبدأ تا دفع نهایی و تولید انرژی را شامل میشود. بر این اساس، فعالان این حوزه در صورت رعایت ضوابط قانونی، از پرداخت مالیات مستقیم معاف خواهند بود تا انگیزههای اقتصادی برای سرمایهگذاری در زنجیره بازیافت افزایش یابد.
شمولیت گسترده فعالیتهای اجرایی پسماند در معافیت مالیاتی
طبق اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی، زنجیره کامل مدیریت اجرایی پسماند مشمول نرخ صفر مالیاتی قرار میگیرد. این فعالیتها شامل تفکیک از مبدأ، جمعآوری، پردازش، بازیافت، تولید انرژی و دفع پسماند به صورت مجزا یا ترکیبی است. نکته حائز اهمیت در این قانون، عدم وابستگی معافیت به خروجی نهایی است؛ به این معنا که فرآیندهای مذکور فارغ از اینکه منجر به تولید انرژی بشوند یا خیر، از این حمایت مالیاتی برخوردار میگردند. این رویکرد جامع، تمامی حلقههای ارزشآفرین در حوزه خدمات شهری و محیط زیستی را تحت پوشش قرار میدهد.
تعیین متولیان مدیریت پسماند در حوزههای جغرافیایی
بر اساس مواد 4 و 5 قانون کمک به ساماندهی پسماندهای عادی، مسئولیت اجرایی این حوزه به تفکیک مناطق جغرافیایی مشخص شده است. مدیریت اجرایی پسماندهای عادی در محدوده شهرها، روستاها و حریم قانونی آنها بر عهده شهرداریها و دهیاریها خواهد بود. در مناطقی که خارج از حوزه وظایف این دو نهاد باشد، بخشداریها مسئولیت مستقیم مدیریت پسماند را بر عهده دارند. این تفکیک وظایف به منظور شفافیت در پاسخگویی و تسهیل همکاری با بخش غیردولتی جهت بهبود وضعیت زیستمحیطی مناطق مختلف کشور صورت گرفته است.
شرایط الزامی برای برخورداری از مالیات با نرخ صفر
اشخاص حقیقی و حقوقی برای بهرهمندی از این امتیاز قانونی، ملزم به رعایت پیششرطهای نظارتی و اداری هستند. شرط اصلی برای استفاده از نرخ صفر مالیاتی در فعالیتهای ششگانه مدیریت پسماند، ارائه شناسه یکتای مجوز از درگاه ملی مجوزها است که باید توسط مدیریتهای اجرایی پسماند صادر شده باشد. همچنین، متقاضیان میتوانند با انعقاد قرارداد رسمی با مدیریتهای اجرایی ذیربط، صلاحیت خود را برای برخورداری از این مشوق مالیاتی احراز کنند. این نظارت دقیق مانع از سوءاستفادههای احتمالی شده و اطمینان حاصل میکند که معافیتها مستقیماً به نفع محیط زیست هزینه میشود.
***
اعطای نرخ صفر مالیاتی به صنعت مدیریت پسماند، یک سیگنال حمایتی قوی برای جذب سرمایههای بخش خصوصی به پروژههای سبز و زیرساختی کشور است. با توجه به هزینههای بالای استهلاک و تکنولوژی در حوزه بازیافت، این مشوق مالیاتی میتواند نرخ بازگشت سرمایه را در این پروژهها به شکل چشمگیری بهبود ببخشد. از سوی دیگر، با کاهش هزینههای عملیاتی پیمانکاران، شهرداریها و دهیاریها توان اجرایی بالاتری برای توسعه تفکیک از مبدأ پیدا میکنند. این استراتژی علاوه بر کاهش بار مالی دولت در بلندمدت، با ایجاد ارزش افزوده از زباله، به تحقق اهداف اقتصاد چرخشی و حفظ منابع ملی کمک شایانی خواهد کرد.
