بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طرح جامع واگذاری ۳۸۰ هزار قطعه زمین رایگان در روستاها را همراه با تسهیلات ارزانقیمت ۵۰۰ میلیون تومانی کلید زد. این وام با نرخ سود ۵ درصد و دوره بازپرداخت طولانی ۲۰ ساله، با هدف خانهدار شدن متقاضیان واجد شرایط در سامانه «تم» ارائه میشود. همزمان با این طرح، عملیات ارزیابی و بازسازی حدود ۱۰۰ هزار واحد مسکونی آسیبدیده از جنگ رمضان در ۳۴۴ نقطه شهری و روستایی توسط این نهاد در حال اجراست.
اعطای وام ۵۰۰ میلیونی و واگذاری زمین رایگان ۹۹ ساله
دولت از طریق بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، بسته حمایتی بیسابقهای را برای توسعه مسکن روستایی و کاهش فشار تقاضا در کلانشهرها تدوین کرده است. متقاضیان واجد شرایط که پیش از این از امکانات دولتی زمین و مسکن استفاده نکردهاند، میتوانند از طریق سامانه «تم» نسبت به دریافت قطعات زمین روستایی اقدام کنند. این اراضی به صورت کاملاً رایگان و در قالب اجاره ۹۹ ساله واگذار میشوند. برای تسهیل در روند ساخت، مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی با نرخ سود یارانهای ۵ درصد و مهلت پرداخت ۲۴۰ ماهه (۲۰ سال) در اختیار روستاییان و متقاضیان سکونت در حاشیه شهرهای بزرگ قرار میگیرد.
ارزیابی خسارت ۱۰۰ هزار واحد مسکونی در مناطق تحت پوشش
در پی پیامدهای ناشی از جنگ رمضان، بنیاد مسکن مسئولیت مستقیم بازسازی و ارزیابی خسارات در ۲۴ استان کشور را بر عهده گرفته است. کارشناسان این نهاد با همکاری سازمان نظام مهندسی و مرکز کارشناسی قوه قضاییه، تاکنون وضعیت ۹۹ هزار و ۸۷۸ واحد مسکونی را در ۱۹۵ شهر و ۱۴۹ روستا به صورت دقیق مستندسازی کردهاند. این ارزیابیهای فنی که با تایید مالکان همراه است، به عنوان سند پایه برای آغاز عملیات اجرایی و تخصیص منابع بازسازی شناخته میشود. طبق برنامهریزیها، ۳۴۴ نقطه عملیاتی تحت پوشش شبکه ستادی بنیاد مسکن قرار دارند.
تفکیک وظایف بازسازی میان شهرداریها و بنیاد مسکن
در حوزه مدیریت شهری، تقسیم کار مشخصی بین کلانشهرها و نهادهای انقلابی صورت گرفته است. طبق ابلاغیههای جدید، هفت کلانشهر اصلی شامل تهران، کرج، قم، تبریز، اصفهان، شیراز، اهواز و کرمانشاه از شمول اجرایی بنیاد مسکن خارج شدهاند و شهرداریهای این مناطق مسئولیت مستقیم بازسازی را بر عهده دارند. با این حال، بنیاد مسکن به واسطه تخصص فنی و تجهیزاتی، در تمامی این کلانشهرها به جز پایتخت، در مراحل حساس ارزیابی خسارات و کارشناسی فنی به شهرداریها یاری میرساند تا سرعت عملیات نوسازی افزایش یابد.
پیشرفت عملیاتی و اتمام تعمیرات ۱۸ هزار واحد مسکونی
عملیات میدانی بازسازی بدون توقف و حتی پیش از ابلاغ مصوبات نهایی دولت در بخش تسهیلات، توسط بنیاد مسکن آغاز شده است. گزارشهای اجرایی نشان میدهد که تاکنون تعمیرات اساسی ۱۸ هزار و ۷۶۶ واحد آسیبدیده به پایان رسیده و آماده بهرهبرداری مجدد است. این عملیات شامل ۴۴ واحد در رده تعمیرات نوع یک (مقاومسازی سازههای آسیبدیده) و ۲۴۱ واحد در رده تعمیرات نوع دو (شامل نازککاری و بازسازی داخلی) است. بنیاد مسکن با استفاده از ناوگان ماشینآلات خود، فرآیند آواربرداری را در واحدهای نیازمند احداث کامل، با سرعت به پیش میبرد.
***
تخصیص تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی با نرخ سود ۵ درصد، یک گام استراتژیک برای تحریک بخش مسکن در مناطق غیرشهری و کنترل مهاجرت به کلانشهرها محسوب میشود. با توجه به نرخ تورم، بازپرداخت ۲۰ ساله این وام، ارزش اقساط را در میانمدت برای روستاییان بسیار ناچیز میکند و قدرت خرید واقعی آنها را افزایش میدهد. از سوی دیگر، واگذاری رایگان ۳۸۰ هزار قطعه زمین، هزینه تمام شده مسکن را به حداقل ممکن میرساند که میتواند به عنوان یک محرک اقتصادی در صنایع وابسته به ساختمان عمل کند. موفقیت این طرح در گرو سرعت انتقال منابع بانکی و همکاری سیستماتیک میان شهرداریها و بنیاد مسکن در مناطق آسیبدیده از تنشهای اخیر است.
