به دنبال شهادت دریابان علیرضا تنگسیری، میراث راهبردی او در نیروی دریایی سپاه برجسته شده است. این میراث شامل تغییر دکترین به سمت تهاجم فعال و توسعه “زنبورهای سرخ خلیج فارس” است. این شناورهای تندرو بومی با دستیابی به سرعت 166 کیلومتر بر ساعت، از سریعترین شناورهای نظامی جهان محسوب میشوند و از نمونههای آمریکایی پیشی گرفتهاند. این ناوگان که به انواع موشک، اژدر و سامانههای پهپادی مجهز شده، ستون فقرات قدرت نبرد نامتقارن ایران در منطقه است.
شهادت فرمانده و میراث دکترین تهاجمی
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با اعلام خبر شهادت دریابان پاسدار علیرضا تنگسیری، بر نقش وی در تقویت بنیه دفاعی و تهاجمی کشور تاکید کرد. شهادت وی در حین ساماندهی سپر دفاعی جزایر و سواحل، توجهها را به تحول راهبردی نیروی دریایی سپاه در دوران فرماندهی او جلب کرده است. این تحول، گذار از یک رویکرد صرفاً دفاعی به سمت تقویت راهبرد تهاجم فعال علیه دشمنان فرامنطقهای بود که موازنه قدرت در خلیج فارس را تغییر داد.
تکامل زنبورهای سرخ از دفاع مقدس تا امروز
مفهوم “زنبورهای دریایی” به شناورهای تندرویی اطلاق میشود که از دوران دفاع مقدس بخشی از راهبرد نظامی ایران بودند. این شناورها که در ابتدا تنها به تیربار و مینیکاتیوشا مجهز بودند، پس از جنگ وارد فاز جدیدی از نوسازی و طراحی شدند. امروز، این “زنبورهای سرخ” با هوشمندسازی، تنوع تسلیحاتی و پشتیبانی پهپادی و بالگردی، به ابزاری مهلک و پرخطر برای اجرای هرگونه ماموریت در کوتاهترین زمان ممکن تبدیل شدهاند.
سرعت 166 کیلومتری؛ رکورد جهانی در دستان ایران
یکی از برجستهترین ویژگیهای شناورهای ایرانی، سرعت فوقالعاده بالای آنهاست. در حالی که اغلب شناورهای تندرو در جهان سرعتی بین 60 تا 120 کیلومتر بر ساعت دارند، سرعت برخی قایقهای ایرانی به 90 نات (معادل 166 کیلومتر بر ساعت) میرسد. این سرعت در مقایسه با نسل جدید شناورهای تندرو ارتش آمریکا که حداکثر سرعتشان 85 کیلومتر بر ساعت است، برتری تاکتیکی چشمگیری به ایران میدهد. این ویژگی به شناورهای ایرانی امکان اجرای عملیاتهای برقآسا و غافلگیرکننده را میدهد.
شناور آذرخش؛ چابکی در رده دوبدنهها
شناور تندروی آذرخش، از دستاوردهای صنایع دریایی وزارت دفاع، در رده شناورهای دوبدنه (کاتاماران) قرار دارد. این شناور با 23 متر طول و ظرفیت بارگیری 20 تن، قادر است به سرعت 50 گره دریایی (93 کیلومتر بر ساعت) دست یابد. آذرخش قابلیت تجهیز به انواع سلاحهای سبک و موشکهای ضدکشتی را داراست و برای ماموریتهای گشتی و تهاجمی به کار گرفته میشود.
شناور ذوالفقار؛ موشکانداز اژدرافکن
ذوالفقار یک شناور موشکانداز تهاجمی است که با هدف حمله سریع به کشتیهای دشمن طراحی شده است. این شناور 16 متری با سرعت 52 گره دریایی (97 کیلومتر بر ساعت)، بردی معادل 576 کیلومتر دارد. ذوالفقار به 2 تیربار 12.7 میلیمتری، موشک ضدکشتی کوثر با برد 25 کیلومتر و اخیراً به کنیستر اژدرافکن نیز مجهز شده است. نسخه دوزیست این شناور نیز با قابلیت حرکت تا 5 دقیقه در زیر آب، از رادار و موشکهای دشمن در امان میماند.
یا مهدی (عج) و باور؛ فناوریهای بدون سرنشین و پرنده
شناور بدون سرنشین “یا مهدی (عج)” با بدنه کامپوزیتی و طراحی کاتاماران، از قابلیت رادارگریزی بالایی برخوردار است و میتواند ماموریتهای شناسایی و تهاجمی را از راه دور انجام دهد. از سوی دیگر، شناور پرنده “باور” با استفاده از پدیده اثر سطحی، قابلیت پرواز در ارتفاع پایین بر روی سطح آب را دارد. این ویژگی به آن امکان میدهد تا از عوارض ساحلی برای پنهان شدن استفاده کرده و با سرعت بالا به اهداف خود نزدیک شود.
حیدر 110؛ اوج سرعت و قدرت آتش
جدیدترین دستاورد این حوزه، شناور “حیدر 110” است که با سرعت خیرهکننده 110 نات رونمایی شد. این شناور نه تنها سریعترین عضو خانواده زنبورهای سرخ است، بلکه قابلیت شلیک موشکهای کروز را نیز دارد. حیدر 110 میتواند در عملیاتهای تهاجمی علیه ناوهای بزرگ، حملات سریع به سواحل و بنادر و همچنین پشتیبانی از نیروهای ویژه دریایی نقشی حیاتی ایفا کند.
***
توسعه ناوگان شناورهای تندرو و پرنده، تجلی موفقیتآمیز دکترین نبرد نامتقارن ایران در حوزه دریاست. این استراتژی به ایران اجازه میدهد تا با هزینه کمتر، یک نیروی دریایی کلاسیک و قدرتمند را در آبهای محدود و استراتژیک خلیج فارس و تنگه هرمز به چالش بکشد. سرمایهگذاری بر سرعت خیرهکننده، رادارگریزی و قدرت آتش متنوع، یک عامل بازدارندگی موثر و ابزاری برای اعمال کنترل بر یکی از حیاتیترین آبراههای جهان ایجاد کرده است. این دستاوردها نشاندهنده بلوغ صنایع دفاعی بومی و توانایی انطباق راهبردهای نظامی با مزیتهای فناورانه و جغرافیایی کشور است.
