ناترازی انرژی

احمد بهکارمرام، مدیرعامل گروه ملی صنعتی فولاد ایران، ناترازی انرژی را یک چالش ساختاری برای صنعت فولاد کشور توصیف کرد. او هشدار داد که این بحران می‌تواند به افزایش هزینه‌ها و حتی تعطیلی واحدهای تولیدی منجر شود. بهکارمرام بر ضرورت مدیریت خردمندانه چالش انرژی از طریق سرمایه‌گذاری، توسعه فناوری‌های نوین و افزایش بهره‌وری تأکید کرد. وی همکاری همه‌جانبه دولت، بخش خصوصی و دانشگاه‌ها را کلید تبدیل این بحران به فرصتی برای توسعه پایدار دانست.

فرید دهقانی، مدیرعامل چادرملو، در یک میزگرد تخصصی بر ضرورت تغییر پارادایم در توسعه صنعت فولاد کشور تأکید کرد. او 3 چالش اصلی این صنعت را عدم توازن در زنجیره عرضه و تقاضا، ناترازی انرژی و ناترازی مالی معرفی نمود. دهقانی خواستار توقف فوری طرح‌های فولادی واقع در مناطق نادرست و تمرکز بر توسعه بالادستی و اکتشاف شد. او همچنین از سیاست‌های ارزی که منجر به کاهش انگیزه صادرات شده است، انتقاد کرد و خواستار بازنگری چابک در این سیاست‌ها شد.

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در جلسه کمیته مدیریت شرکت‌های زیرمجموعه، بر لزوم تعریف مدل‌های تأمین مالی مستقل برای این شرکت‌ها تأکید کرد. او با اشاره به چالش ناترازی انرژی، کاهش هزینه‌ها و ارتقای بهره‌وری را راهکار اساسی بقا دانست. زرندی همچنین خواستار تعریف مکانیزم‌های جدید برای تسهیل صادرات شد. این استراتژی جدید بر هم‌افزایی، تبادل تجربیات و ساماندهی ساختاری شرکت‌ها از طریق ادغام یا تجمیع تمرکز دارد.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران، پایداری تولید را وابسته به دو اولویت کلیدی اعلام کرد. دکتر فیض بر ضرورت تأمین انرژی پایدار هم‌زمان با اجرای پروژه‌های توسعه‌ای تأکید نمود. او همچنین کارآمدسازی منابع انسانی از طریق آموزش و مدیریت دانش را یک دغدغه فوری خواند. در این راستا، گزارش‌هایی در حوزه روند تولید انرژی تا افق 1410 و چالش‌های منابع انسانی در جلسه شورای معاونین این شرکت ارائه شد.

شرکت فولاد سنگان برای نخستین بار در تاریخ خود موفق به عبور از ظرفیت اسمی 5 میلیون تنی گندله‌سازی شد. این مجموعه در سال 1403 توانست با تولید 5 میلیون و 64 هزار تن محصول، رکوردی تاریخی ثبت کند. این روند موفقیت‌آمیز در 4 ماهه نخست سال 1404 با تولید بیش از 1 میلیون و 600 هزار تن ادامه یافته است. این دستاورد در شرایطی محقق شده که شرکت با برنامه‌ریزی دقیق، چالش ناترازی انرژی را مدیریت کرده است.

وجیه‌الله جعفری، معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت، جزئیات مصوبه جدید برای مساعدت با فعالان معدنی را ابلاغ کرد. بر اساس این ابلاغیه، حقوق دولتی معادن در بازه‌های زمانی مشخصی از سال‌های 1403 و 1404 بر اساس میزان استخراج واقعی محاسبه خواهد شد. این تصمیم حمایتی در پاسخ به چالش‌هایی چون ناترازی انرژی و مشکلات حمل‌ونقل اتخاذ شده است. همچنین، اعتبار کلیه مجوزهای معدنی که در بازه زمانی خاصی منقضی می‌شوند، به صورت خودکار تمدید می‌گردد.

در اولین جلسه هیات مدیره جدید شرکت فولاد خوزستان، حمایت قاطع از عملکرد امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت، اعلام شد. دکتر محمد شهسواری، رئیس هیات مدیره، عملکرد تیم مدیریتی را با وجود چالش‌های ناشی از ناترازی انرژی، موجب خرسندی خواند. در این نشست، مدیرعامل گزارشی جامع از آمارهای تولیدی و پروژه‌های جاری ارائه کرد. همچنین راهکارهای مقابله با محدودیت‌ها و توسعه صادرات به عنوان محورهای کلیدی مورد بحث قرار گرفت.

تأیید نهایی کمیته فقهی برای ابزاری استراتژیک

کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار پس از بررسی‌های کارشناسی، موافقت خود را با تعمیم دارایی پایه در گواهی ظرفیت به انواع حامل‌های انرژی و آب اعلام کرد. این تصمیم در نشست روز چهارشنبه 22 مرداد که در محل بورس انرژی ایران برگزار شد، اتخاذ گردید. در این جلسه چهره‌های برجسته‌ای همچون غلامرضا مصباحی مقدم، ابوالقاسم علی‌دوست، مجید رضایی و شاپور محمدی حضور داشتند. این کمیته با رعایت ملاحظات مصوبه سال 1393، معامله این اوراق را بلامانع دانست.

گواهی ظرفیت چیست و چگونه عمل می‌کند؟

بر اساس تعریف مصوب، گواهی ظرفیت یک ورقه بهادار قابل معامله است. این اوراق بر پایه ایجاد ظرفیت‌های جدید و قابل اتکا در زنجیره انرژی و آب صادر می‌شوند. این زنجیره شامل تولید، تأمین، انتقال، ذخیره‌سازی و توزیع حامل‌های انرژی و آب است. همچنین این گواهی‌ها می‌توانند مبتنی بر کاهش ظرفیت قراردادی مشترکین فعلی صادر شوند و به دارنده خود حق استفاده از ظرفیت معینی را اعطا می‌کنند.

هدف‌گذاری برای حل معضل ناترازی انرژی

اقتصاد ایران با چالش جدی ناترازی در حوزه انرژی مواجه است که نیاز به توسعه زیرساخت‌ها را دوچندان می‌کند. عملیاتی‌سازی ابزارهایی مانند گواهی ظرفیت، در راستای اهداف ماده 38 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت کشور است. این ابزار اهداف مهمی مانند تأمین مالی برای صنایع انرژی و تضمین بازگشت سرمایه فعالان این حوزه را دنبال می‌کند.

مشوقی اقتصادی برای مقابله با هدررفت منابع

بخش قابل توجهی از منابع انرژی کشور روزانه هدر می‌رود و این اتلاف، معضل ناترازی را عمیق‌تر کرده است. در این شرایط، گواهی‌های ظرفیت به عنوان یک مشوق اقتصادی عمل می‌کنند. این اوراق به تولیدکنندگان انرژی انگیزه مالی لازم را می‌دهند تا به طور جدی برای مقابله با تلفات انرژی اقدام کنند و بهره‌وری را افزایش دهند.

چشم‌انداز سودآوری برای اقتصاد ملی

محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، بر اهمیت بالای این ابزار مالی تأکید کرد. او بیان داشت که بازار گواهی ظرفیت، سودآوری بسیاری برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت. به گفته نظیفی، مزیت اصلی ایران در حوزه هیدروکربوری است و باید از تمام ظرفیت‌های بازار سرمایه برای توسعه این مزیت اقتصادی راهبردی استفاده کرد.

جمع‌بندی و تحلیل اقتصادی
تصویب گواهی ظرفیت حامل‌های انرژی و آب توسط کمیته فقهی، یک نقطه عطف در پیوند بازار سرمایه با بخش واقعی اقتصاد محسوب می‌شود. این اقدام نه تنها یک ابزار مالی جدید برای سرمایه‌گذاران معرفی می‌کند، بلکه یک راهکار عملیاتی برای مواجهه با بحران ناترازی انرژی ارائه می‌دهد. این اوراق با ایجاد انگیزه اقتصادی برای بهینه‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها، می‌توانند سرمایه‌های خصوصی را به سمت پروژه‌های استراتژیک انرژی هدایت کنند. موفقیت این ابزار، گامی مهم در جهت تأمین مالی پایدار و کاهش وابستگی به منابع دولتی در بخش انرژی خواهد بود و می‌تواند به افزایش بهره‌وری کلی اقتصاد ملی کمک شایانی نماید.