چالش تامین ارز و صادرات صنایع و معادن

رئیس هیات عامل ایمیدرو در نشستی با مدیران شرکت‌های بزرگ معدنی، خواستار تشکیل فوری یک کارگروه ویژه برای رفع چالش‌های ارزی و صادراتی این حوزه شد. محمد آقاجانلو ضمن تأکید بر لزوم پایداری تولید، تسهیل صادرات و کمک به ارزآوری کشور را اولویت اصلی دانست. در این جلسه، کارشناسان به بررسی اثر تحریم‌ها، از دست رفتن 216 میلیارد دلار سرمایه و افت جایگاه ایران در تجارت جهانی پرداختند. همچنین فعالان این حوزه بر لزوم تسهیل صادرات، تأمین نقدینگی و احیای مدل‌های موفق پیشین ایمیدرو برای ارزآوری تأکید کردند.

شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سه‌ماهه نخست سال 1404، با وجود چالش‌های ناشی از افزایش هزینه‌ها، به درآمد عملیاتی 804 هزار و 689 میلیارد ریالی دست یافت که نشانگر رشد 9 درصدی است. حامدحسین ولی‌بیک، معاون اقتصادی شرکت، اعلام کرد صادرات با جهش 196 درصدی به 326 هزار تن رسیده است. بهای تمام‌شده با 36 درصد افزایش به 581 هزار و 959 میلیارد ریال رسید، اما شرکت توانست سود خالص 161 هزار و 824 میلیارد ریالی و سود 108 ریالی به ازای هر سهم محقق سازد.

معاون وزیر صمت از بازنگری در عوارض صادراتی تختال فولادی برای تسهیل صادرات و تأمین ارز کشور خبر داد. در این راستا، تأکید شد که حفظ پایداری تولید، توسعه زیرساخت‌ها و بهره‌وری از اولویت‌های اصلی صنعت فولاد است. همچنین، برنامه‌ریزی برای احداث 10 هزار مگاوات نیروگاه توسط صنایع معدنی و فولادسازان جهت رفع ناترازی انرژی، یکی از محورهای کلیدی مطرح شده در بازدید از فولاد هرمزگان بود. این رویکرد جدید صادرات را در اولویت قرار می‌دهد و بر استفاده از ظرفیت اسکله منطقه ویژه برای تحقق این هدف تأکید دارد.

شرکت ملی صنایع مس ایران قصد دارد تا سال 1404 با اجرای برنامه بومی‌سازی، به صرفه‌جویی ارزی 70 میلیون دلاری دست یابد. این دستاورد، شرکت مس را به سومین شرکت بزرگ معدنی کشور در زمینه کاهش ارزبری تبدیل می‌کند. این اقدام در راستای هدف‌گذاری کلان 893.2 میلیون دلاری بخش معدن با راهبری ایمیدرو برای سال جاری انجام می‌شود. در مجموع، عملکرد بخش معدن در حوزه بومی‌سازی از سال 1399 تا 1403 به صرفه‌جویی 3.444 میلیارد دلاری منجر شده است.

صنعت فولاد ایران با وجود جایگاه استراتژیک و قرار گرفتن در میان 10 تولیدکننده برتر جهان، با چالش‌های جدی مواجه است. محدودیت‌های انرژی (برق و گاز)، تحریم‌های بین‌المللی، نبود سیاست‌گذاری منسجم در زنجیره ارزش و کمبود سنگ‌آهن مرغوب، تولید را با موانع جدی روبرو کرده است. نوسانات ارزی، تورم و تصمیمات ناپایدار دولتی نیز فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد می‌کند. در این یادداشت بر ضرورت تدوین یک نقشه راه ملی با همکاری دولت، مجلس و بخش خصوصی برای رفع این موانع و جلوگیری از رکود این صنعت کلیدی تأکید شده است.

شرکت فولاد سنگان با اتکا بر واحد تعمیرات مرکزی خود، موفق به صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی از طریق بازسازی قطعات و کاهش خریدهای غیرضروری شده است. این واحد که با 50 نیروی متخصص فعالیت می‌کند، در سال 1403 مجموعاً 9974 فعالیت تعمیراتی و نگهداری پیشگیرانه (PM) را به انجام رسانده است. فعالیت‌های این بخش شامل بازرسی فنی، تعمیرات برق و مکانیک، و نظارت بر کیفیت خدمات پیمانکاران بیرونی است. این اقدامات به طور مستقیم به افزایش عمر مفید تجهیزات، کاهش توقفات تولید و پشتیبانی از بهره‌وری کل مجموعه کمک می‌کند.

سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، از تحقق کامل اهداف تولیدی در بهار ۱۴۰۴ علی‌رغم محدودیت‌های زودهنگام انرژی خبر داد. این شرکت با تولید ۲.۳۳ میلیون تن آهن اسفنجی و ۲.۱۶ میلیون تن فولاد خام، به ترتیب به تحقق ۱۰۷ درصدی و ۱۰۶ درصدی برنامه دست یافت. درآمد فروش با رشد ۹ درصدی به ۸۰۵ هزار میلیارد ریال رسید و میزان صادرات با جهشی ۲۰۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۳۲۶ هزار تن افزایش یافت.

محمد آقاجانلو، رئیس هیات عامل ایمیدرو، در بازدید از شرکت فولاد هرمزگان، بر ظرفیت بالای این شرکت برای رشد صادرات تاکید کرد. او با اشاره به تداوم تولید بدون وقفه حتی در شرایط حساس اخیر، این موفقیت را نشانه نگاه سیستمی و فرآیندی حاکم بر شرکت دانست. آقاجانلو موقعیت استراتژیک فولاد هرمزگان در منطقه ویژه خلیج فارس و کیفیت بالای محصولات آن را مزیت‌های کلیدی برای گسترش حضور در بازارهای جهانی عنوان کرد.