هدایت نقدینگی سرگردان به سمت تولید با اهرم بورس کالا

حسین عبده‌تبریزی، صاحب‌نظر ارشد بازارهای مالی، راهکار برون‌رفت صنایع و معادن از تنگنای اعتباری را استفاده هوشمندانه از ابزارهای بورس کالا دانست. وی در هفتمین همایش تأمین مالی، بر لزوم تغییر مسیر سرمایه‌های پارک‌شده در بازارهای طلا و ارز به سمت تولید تأکید کرد. به باور وی، ابزارهایی مانند صندوق‌های کالایی می‌توانند نقش پل ارتباطی میان «نیاز سرمایه‌گذار به حفظ ارزش پول» و «نیاز تولیدکننده به نقدینگی» را ایفا کنند.

بورس کالا؛ شاه‌کلید بازگشت نقدینگی به صنایع

عضو سابق شورای عالی بورس در جریان برگزاری همایش تخصصی تأمین مالی از طریق بازار سرمایه در اتاق بازرگانی، نقشه راهی جدید برای صنایع ترسیم کرد. حسین عبده‌تبریزی با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده در بورس کالای ایران، اعلام کرد که تأمین مالی بخش‌های صنعت و معدن نباید تنها به بانک‌ها محدود شود. او معتقد است بهره‌گیری از ابزارهای مالی مدرن در بورس کالا، این قدرت را دارد که جریان نقدینگی را مستقیماً به شریان‌های حیاتی تولید بازگرداند. این رویکرد می‌تواند فشار سنگین کمبود سرمایه در گردش را از دوش بنگاه‌های تولیدی بردارد.

صندوق‌های کالایی؛ پلی میان تورم و تولید

این کارشناس ارشد اقتصادی در تشریح مکانیسم‌های اجرایی، بر نقش حیاتی ابزارهای نوین تمرکز کرد. عبده‌تبریزی ابزارهایی نظیر «صندوق‌های کالایی» و اوراق مبتنی بر «گواهی سپرده کالایی» را به عنوان یک راهکار دوطرفه معرفی نمود. از نگاه او، این ابزارها همانند یک پل استراتژیک عمل می‌کنند. در یک سوی این پل، بنگاه‌های اقتصادی تشنه نقدینگی قرار دارند و در سوی دیگر، سرمایه‌گذارانی که نگران کاهش ارزش دارایی خود هستند. بورس کالا با اتصال این دو گروه، منافع هر دو طرف را به شکلی متوازن تأمین می‌کند.

رقابت با بازارهای موازی با شرط امنیت و بازدهی

عبده‌تبریزی با تأکید بر ویژگی «انعطاف‌پذیری» به عنوان مزیت رقابتی بازار سرمایه، به چالش خروج پول به سمت بازارهای غیرمولد پرداخت. وی تصریح کرد که بازار سرمایه پتانسیل آن را دارد که بخشی از وجوه سرگردان را که هم‌اکنون به سمت خرید ارز، رمزارزها و طلا سرازیر می‌شود، جذب کند. البته او یک شرط مهم برای این موفقیت قائل شد: ایجاد بازدهی جذاب و امنیت روانی برای صاحبان سرمایه. تا زمانی که این دو مولفه تأمین نشود، سرمایه‌ها مسیر خود را به سمت تولید کج نخواهند کرد.

تغییر نگاه به سرمایه‌گذاری در طلا

بخش مهمی از سخنان عضو سابق شورای عالی بورس به اصلاح نگرش سیاست‌گذاران اختصاص داشت. او با بیان یک نکته ظریف، توضیح داد که هدف اصلی نباید منصرف کردن اجباری مردم از خرید طلا باشد. بلکه مسئله کلیدی این است که ساختار سرمایه‌گذاری به گونه‌ای طراحی شود که خرید طلا نیز در نهایت به چرخه تولید خدمت کند. اگر ابزارهای مالی مبتنی بر طلا در بورس توسعه یابند، مردم ضمن بهره‌مندی از بازدهی طلا، سرمایه خود را به صورت غیرمستقیم در اختیار بخش مولد اقتصاد قرار می‌دهند.

***

دیدگاه‌های مطرح شده توسط دکتر عبده‌تبریزی نشان‌دهنده یک راهبرد «برد-برد» در اقتصاد تورمی است. در شرایطی که مردم برای فرار از تورم به دارایی‌های فیزیکی پناه می‌برند، تبدیل کردن این دارایی‌ها به اوراق بهادار (Securitization) در بستر بورس کالا، تهدید نقدینگی سرگردان را به فرصت تأمین مالی تبدیل می‌کند. استفاده از گواهی سپرده و صندوق‌های کالایی باعث می‌شود تقاضای سفته‌بازانه فیزیکی کاهش یابد و در مقابل، منابع مالی پایدار برای معادن و صنایع فراهم شود که نتیجه آن کنترل تورم و رشد تولید خواهد بود.